Triệu hồi xe – Sự chuẩn mực và minh bạch trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại

Đảm bảo quyền lợi và an toàn cho khách hàng

Trong lĩnh vực công nghiệp ô tô, việc “triệu hồi” xe thường được nhắc đến khi phát hiện các vấn đề kỹ thuật cần được khắc phục. Từ góc nhìn chuyên môn và trên phạm vi toàn cầu, triệu hồi xe được xem là một phần trong quy trình kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm.

Các sự cố nghiêm trọng trong quá khứ, chẳng hạn lỗi túi khí Takata dẫn đến triệu hồi hàng chục triệu xe trên toàn thế giới đã làm nổi bật vai trò của việc phát hiện và xử lý lỗi sớm. Từ những vụ việc này, nhiều quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Đức đã yêu cầu các nhà sản xuất xây dựng quy trình phát hiện và khắc phục lỗi sản phẩm trước khi xảy ra hậu quả nghiêm trọng.

Tại Việt Nam, số lượng các đợt triệu hồi xe tăng trong những năm gần đây cho thấy quy trình kiểm soát chất lượng và an toàn đang dần được thực hiện theo các chuẩn mực quốc tế. Theo số liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, trong năm 2023, cả nước ghi nhận 45 đợt triệu hồi và năm 2024 là 33 đợt. Những con số này không phản ánh chất lượng xe giảm sút mà thể hiện hoạt động giám sát đang được thực hiện nghiêm ngặt, trong đó các lỗi, dù nhỏ, cũng được phát hiện và xử lý kịp thời.

Hiện nay, phần lớn lỗi triệu hồi liên quan đến cảm biến, điều khiển điện tử và phần mềm - đặc trưng của các dòng xe thế hệ mới. Một số lỗi phổ biến bao gồm siết đai ốc chưa đủ lực, bộ điều khiển túi khí nhạy quá mức hoặc phần mềm phanh bị treo. Các lỗi này, nếu không được xử lý, có thể gây rủi ro trong quá trình vận hành. Do đó, ngay cả những lỗi có nguy cơ thấp cũng được các hãng xe công bố và triệu hồi nhằm đảm bảo quyền lợi và an toàn cho người sử dụng.

Khách hàng trong diện triệu hồi sẽ được sửa chữa miễn phí, bao gồm cả thay thế bộ phận hoặc cập nhật phần mềm. Một số hãng còn chủ động liên hệ trực tiếp qua điện thoại, email hoặc tin nhắn để thông báo và mời khách hàng mang xe đến kiểm tra.

Việc triệu hồi xe giúp người sử dụng nhận được dịch vụ sửa chữa mà không phải chịu chi phí, đồng thời bảo đảm an toàn trong vận hành và giữ nguyên quyền lợi bảo hành. Bên cạnh đó, quá trình này còn góp phần hoàn thiện sản phẩm, khi nhiều lỗi được phát hiện thông qua phản hồi từ người dùng trong quá trình vận hành thực tế.

Minh bạch và trách nhiệm

Việc triệu hồi xe đi kèm chi phí đáng kể về hậu cần, nhân sự, vật tư và truyền thông. Quy trình này bao gồm kiểm tra kỹ lưỡng bởi đội ngũ kỹ sư trên nhiều điều kiện địa hình và thời tiết, tổng hợp dữ liệu, đánh giá rủi ro và lập kế hoạch triệu hồi trước khi lỗi có thể ảnh hưởng đến khách hàng.

Tại Việt Nam, năm 2024 ghi nhận 33 đợt triệu hồi với hơn 73.000 xe bị ảnh hưởng, chiếm khoảng 15,5% tổng lượng xe bán ra. So với năm 2023, số đợt triệu hồi giảm nhưng số lượng xe tăng, phản ánh phạm vi kiểm tra được mở rộng và quy chuẩn chất lượng trước khi xe đến tay khách hàng được siết chặt hơn. Nhiều lỗi được phát hiện từ các chi tiết nhỏ như giá đỡ màn hình rung lắc, đèn phanh chập chờn hay cần gạt mưa hoạt động sai chu kỳ mà nếu không được xử lý, những lỗi này có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm vận hành và an toàn.

Trong nửa đầu năm 2025, các hãng xe triển khai 8 đợt triệu hồi với gần 26.000 xe bị ảnh hưởng, giảm so với cùng kỳ năm 2024. Phần lớn các lỗi liên quan đến phần mềm điều khiển - yếu tố quan trọng trong các dòng xe hiện đại, đặc biệt là xe điện và hybrid. Trong bối cảnh xe điện phát triển nhanh, việc triệu hồi liên quan đến trục trặc phần mềm, hệ thống cảm biến hoặc lỗi cập nhật điều khiển dự báo sẽ ngày càng phổ biến, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn.

Theo lộ trình của Nghị định 60/2023/NĐ-CP, quy định về triệu hồi ô tô nhập khẩu được áp dụng từ tháng 8/2025. Hai trường hợp ô tô bị lỗi kỹ thuật thuộc diện triệu hồi gồm: Ô tô triệu hồi theo công bố của nhà sản xuất và ô tô triệu hồi theo yêu cầu của cơ quan kiểm tra.

Theo quy định này, ngoài các đợt triệu hồi do nhà sản xuất chủ động thực hiện, Cục Đăng kiểm Việt Nam có quyền yêu cầu triệu hồi đối với các hãng xe nhập khẩu nếu phát hiện lỗi dựa trên bằng chứng cụ thể, kết quả xác minh thông tin về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Người sử dụng cũng có thể phản ánh lỗi tới cơ quan chức năng nếu hãng xe không giải quyết hoặc giải quyết chưa thỏa đáng.

Với quy định mới, Cục Đăng kiểm Việt Nam có trách nhiệm thông báo và yêu cầu hãng xe thực hiện triệu hồi, công bố thông tin trên trang điện tử, theo dõi và đôn đốc việc thực hiện triệu hồi. Cơ quan cũng có quyền tạm dừng hoặc yêu cầu bổ sung kế hoạch triệu hồi, đồng thời xử lý các trường hợp người nhập khẩu không thực hiện trách nhiệm theo quy định.