Tổng Bí thư yêu cầu tăng cường chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Tại buổi làm việc diễn ra ngày 24/11/2025 tại Trụ sở Trung ương Đảng, sau khi nghe báo cáo của Đảng ủy Bộ Y tế cùng ý kiến của các cơ quan liên quan, Tổng Bí thư nhấn mạnh: Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là nhóm đối tượng phải chịu nhiều thiệt thòi về điều kiện sống, dinh dưỡng, giáo dục và chăm sóc sức khỏe.

Việc quan tâm, chăm lo cho các em không chỉ là trách nhiệm nhân đạo, cấp thiết trước mắt mà còn là nền tảng bảo vệ tương lai, bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước, thể hiện tính nhân văn, ưu việt của chế độ ta.

Từ đó, Tổng Bí thư yêu cầu toàn hệ thống chính trị tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, nhiệm vụ ưu tiên số một là giảm tối đa số trẻ bị bỏ rơi mới. Các cơ quan, tổ chức cần triển khai mạnh mẽ giải pháp hỗ trợ tư vấn tâm lý, pháp lý, chăm sóc sức khỏe sinh sản và hỗ trợ kinh tế – xã hội đối với các nhóm có nguy cơ cao như phụ nữ mang thai ngoài ý muốn, mẹ đơn thân, gia đình tan vỡ, người lao động di cư gặp khó khăn.

Đồng thời cần xây dựng mạng lưới cộng tác viên xã hội tại cơ sở, với sự vào cuộc của các tổ chức chính trị – xã hội như hội phụ nữ, đoàn thanh niên nhằm “nắm chắc” tình hình ở từng địa bàn dân cư. Cấp ủy, chính quyền cơ sở phải sâu sát đời sống nhân dân, coi việc hỗ trợ, phát hiện và đồng hành cùng các đối tượng khó khăn là trách nhiệm chính trị trực tiếp.

Tổng Bí thư yêu cầu bảo đảm mọi trẻ bị bỏ rơi đều được tiếp nhận, chăm sóc an toàn, kịp thời. Các đơn vị nơi phát hiện trẻ như bệnh viện, chính quyền địa phương, công an phải là đầu mối chịu trách nhiệm chính; thực hiện nghiêm quy trình từ chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám sàng lọc đến bàn giao, tiếp nhận và lập hồ sơ pháp lý. Mọi hành vi né tránh trách nhiệm, xử lý chậm trễ, gây ảnh hưởng đến an toàn trẻ em phải bị xem xét, xử lý nghiêm.

Một nội dung quan trọng khác là đổi mới mạnh mẽ mô hình chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo hướng chuyển dần từ chăm sóc tập trung sang mô hình gia đình – cộng đồng, nhà nhỏ – nhóm nhỏ. Điều này nhằm tạo ra môi trường gần gũi, ổn định, giúp trẻ phát triển tâm lý bình thường và phù hợp xu thế tiến bộ quốc tế.

Hệ thống cơ sở bảo trợ xã hội hiện có cũng cần được nâng cấp về cơ sở vật chất, thiết bị, nhân lực và tiêu chuẩn nuôi dưỡng; đồng thời khắc phục tình trạng hoạt động hình thức, xuống cấp hoặc thiếu trách nhiệm. Các địa phương có nhu cầu lớn như các đô thị lớn, khu công nghiệp phải có kế hoạch phát triển thêm cơ sở mới và đẩy mạnh xã hội hóa minh bạch để huy động nguồn lực ngoài ngân sách.

Về phân công nhiệm vụ, Tổng Bí thư giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ Y tế xây dựng quy trình liên thông từ phát hiện – tiếp nhận – chăm sóc ban đầu đối với trẻ bị bỏ rơi, đồng thời kết nối quản lý với cơ sở dữ liệu dân cư. Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao xây dựng chương trình hỗ trợ giáo dục, bảo đảm mọi trẻ được đến trường, không bị kỳ thị.

Đảng ủy Công an Trung ương chủ trì phối hợp Đảng ủy Bộ Tư pháp và chính quyền địa phương bảo đảm hoàn thiện thủ tục pháp lý, giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được thụ hưởng đầy đủ chính sách an sinh, chăm sóc sức khỏe; đồng thời giám sát chặt chẽ, ngăn ngừa tình trạng lạm dụng, xâm hại.

Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương được giao phát huy vai trò nòng cốt vận động toàn dân chăm lo, đỡ đầu trẻ em bị bỏ rơi; nhân rộng các mô hình hiệu quả như “mẹ đỡ đầu”, “ngôi nhà bình yên”, “địa chỉ tin cậy”, “con nuôi công an xã”, “con nuôi bộ đội biên phòng”…

Đảng ủy Quốc hội được giao rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bảo đảm phù hợp chủ trương của Đảng.

Tổng Bí thư yêu cầu các cấp ủy, chính quyền địa phương, nhất là Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các đô thị lớn phải đi đầu trong chuyển đổi mô hình chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; đồng thời củng cố năng lực các cơ sở bảo trợ xã hội, không để xảy ra tình trạng quá tải, bỏ sót trẻ hoặc buông lỏng trách nhiệm.

Văn phòng Trung ương Đảng được giao theo dõi, đôn đốc, kịp thời báo cáo và tham mưu các giải pháp tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai, bảo đảm công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đạt hiệu quả thiết thực, toàn diện.