Việt Nam phấn đấu xây dựng ít nhất 5 đô thị tầm cỡ quốc tế vào năm 2045

Mục tiêu này được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nêu tại Hội nghị toàn quốc sáng 3/9, khi truyền đạt những nội dung cốt lõi của Nghị quyết về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Hướng tới không gian phát triển hiện đại, đồng bộ

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết 27-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, các vùng đạt những mục tiêu và 22 chỉ tiêu cụ thể, phù hợp với tiềm năng, lợi thế so sánh, yêu cầu phát triển thực tiễn và mức đóng góp đối với nền kinh tế quốc gia.

Tầm nhìn đến năm 2045, các vùng được tổ chức và vận hành trên nền tảng kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn. Hệ thống hạ tầng được phát triển đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu và kết nối thông suốt.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành những động lực tăng trưởng chủ yếu; liên kết giữa các địa phương, các vùng được tăng cường. Xã hội phát triển theo hướng kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa; quản trị xã hội dựa trên nền tảng số, hệ sinh thái được bảo vệ và phát triển bền vững.

Mục tiêu tổng thể là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo nền tảng để đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, tiến tới chủ nghĩa xã hội.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Nghị quyết đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung vào tổ chức lại không gian phát triển, hoàn thiện thể chế, tạo động lực tăng trưởng mới và tăng cường liên kết vùng.

Trước hết, Nghị quyết yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đa tầng, đa cực, gắn kết không gian đất liền, biển, trên không, dưới lòng đất và không gian số; đồng bộ quy hoạch vùng với Quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch ngành. Đồng thời, hình thành, phát triển các hành lang kinh tế kết nối vùng động lực, cực tăng trưởng, các trung tâm kinh tế, đô thị và cảng biển quan trọng.

Nghị quyết cũng yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển vùng, đổi mới cơ chế điều phối, huy động và chia sẻ nguồn lực, lợi ích giữa các địa phương; tăng cường liên kết theo không gian phát triển và chuỗi giá trị. Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế cho các mô hình kinh tế mới, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm dữ liệu quốc gia và các vùng, cực tăng trưởng.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu cũng là yêu cầu trọng tâm. Các vùng tập trung phát triển những ngành có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; chuyển từ dựa vào nguồn lực sẵn có sang khơi thông, dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của khu vực tư nhân.

Hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nghị quyết ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, đô thị, hạ tầng số; chú trọng trục Bắc - Nam, các hành lang Đông - Tây thế hệ mới và kết nối các trung tâm kinh tế, khu kinh tế ven biển, cửa khẩu.

Phấn đấu xây dựng ít nhất 5 đô thị tầm cỡ quốc tế

Về phát triển hệ thống đô thị và các cực tăng trưởng, Nghị quyết định hướng phát triển các cực tăng trưởng, đô thị động lực, hành lang kinh tế - đô thị và các trung tâm kinh tế theo hướng xanh, thông minh. Vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là hai cực tăng trưởng lớn nhất.

Đặc biệt, Nghị quyết 27-NQ/TW nêu rõ: “Phấn đấu đến năm 2045, xây dựng được ít nhất 05 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, giữ vai trò là đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế.”

Bên cạnh phát triển đô thị, Nghị quyết tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút chuyên gia, nhà khoa học và nhân tài; phát triển các trung tâm đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao, hạ tầng số và dữ liệu.

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, chú trọng phát huy bản sắc văn hóa, bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời xây dựng hệ thống y tế vùng hiện đại, đồng bộ và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện, bao trùm.

Nghị quyết cũng yêu cầu quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường phối hợp liên vùng trong kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất thải, bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ rừng và đa dạng sinh học.

Phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và tăng cường đối ngoại, hội nhập quốc tế. Các địa phương được định hướng mở rộng hợp tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, thương mại, đầu tư, du lịch và kết nối hạ tầng với các nước, tổ chức quốc tế.

Nghị quyết đồng thời yêu cầu xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; hoàn thiện mô hình chính quyền phù hợp với từng vùng, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”; tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm một trong những thước đo hiệu quả hoạt động.

Mục tiêu xuyên suốt là tổ chức lại không gian phát triển quốc gia, phát huy tối đa lợi thế từng vùng, tăng cường liên kết và hình thành các động lực tăng trưởng mới, hướng tới các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2045.