Thị trường sữa Việt Nam ngày càng đa dạng và rộng mở

Theo hãng phân tích Modor Intelligence, ngành sữa Việt Nam hiện là một trong những thị trường thực phẩm - đồ uống phát triển nhanh nhất Đông Nam Á với tổng giá trị thị trường đạt 4,2 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 8,65% đến năm 2029, đạt 768,80 tỷ USD vào năm 2029.

Hiện nay, Việt Nam đang có khoảng 200 doanh nghiệp hoạt động trong ngành này, trong đó có 40 doanh nghiệp chuyên sản xuất và phân phối sữa. Phần lớn thị phần thuộc về các doanh nghiệp trong nước (khoảng 75%), trong khi phần còn lại thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài (khoảng 25%).

Thị trường sữa Việt Nam ngày càng đa dạng về loại hình sản phẩm, từ sữa bột, sữa tươi, sữa đặc, sữa chua, đến các sản phẩm sữa chức năng, sữa hữu cơ, sữa không lactose, sữa thực vật và các sản phẩm sữa kết hợp với các nguyên liệu khác như trái cây, ngũ cốc, rau củ, thảo mộc… Chất lượng sản phẩm cũng được nâng cao liên tục, bằng cách áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu và quy trình sản xuất, cũng như sử dụng các công nghệ hiện đại và tiên tiến.

Các doanh nghiệp dẫn đầu thị phần sữa trong nước bao gồm: Vinamilk, TH True Milk, Nutifood, IDP và Mộc Châu Milk. Trong khi đó, các doanh nghiệp nổi bật nước ngoài bao gồm: FrieslandCampina (Hà Lan), Nestlé (Thụy Sĩ), Abbott (Mỹ), Mead Johnson (Mỹ) và Fonterra (New Zealand).

Cụ thể, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) vẫn là "ông lớn" thống lĩnh thị trường, chiếm gần 50% thị phần toàn ngành tính đến cuối năm 2024. Vinamilk có mặt ở hầu hết các phân khúc: sữa tươi, sữa bột, sữa chua, sữa đặc và gần đây là cả sữa thực vật.

Tiếp theo là TH True Milk, hiện chiếm khoảng 30-45% thị phần sữa tươi đóng hộp tại Việt Nam. Hãng này định vị sản phẩm ở phân khúc sữa tươi sạch, hữu cơ và cao cấp, tập trung mạnh vào yếu tố nguồn gốc và tiêu chuẩn quốc tế trong chăn nuôi. Ngoài thị trường nội địa, TH đang mở rộng ra thị trường quốc tế như Trung Quốc, Lào, Nga và các nước ASEAN.

FrieslandCampina Vietnam là công ty sữa đến từ Hà Lan, sở hữu thương hiệu Dutch Lady (Cô gái Hà Lan), hiện chiếm khoảng 25% thị phần ngành sữa Việt Nam. Dù là doanh nghiệp nước ngoài, nhưng Dutch Lady đã có mặt tại Việt Nam hơn 25 năm và là một trong những thương hiệu được người tiêu dùng tin tưởng.

Mộc Châu Milk hiện chiếm khoảng 10% thị phần trên thị trường ngành sữa. Tính riêng thị phần khu vực miền Bắc, tỉ lệ này là 35%.

Trong khi đó, dù Nestlé Vietnam chỉ chiếm khoảng 7% thị phần ngành sữa tại Việt Nam (chủ yếu qua thương hiệu Nestlé NAN và Milo) nhưng lại mạnh về phân khúc dinh dưỡng trẻ em và đồ uống dinh dưỡng.

Những con số trên không chỉ phản ánh một thị trường đang mở rộng nhanh về quy mô, mà quan trọng hơn là cho thấy một cấu trúc cạnh tranh mang tính đặc thù. Ở đó, sự tăng trưởng không đồng nghĩa với việc thị phần sẽ nghiêng về các thương hiệu có lợi thế toàn cầu, mà phụ thuộc nhiều hơn vào mức độ “ăn sâu” vào hệ sinh thái tiêu dùng bản địa. Chính sự lệch pha giữa quy mô thị trường và cách vận hành thực tế đã tạo nên một cuộc cạnh tranh không cân xứng, nơi doanh nghiệp nội địa lại đang nắm giữ nhiều lợi thế mang tính cấu trúc.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách thị trường này vận hành theo hướng ngày càng “nội địa hóa”. Dù có sự tham gia của nhiều tập đoàn quốc tế, chuỗi cung ứng, từ vùng nguyên liệu, hệ thống phân phối đến kênh bán lẻ lại gắn chặt với bối cảnh trong nước. Điều này tạo lợi thế đáng kể cho các doanh nghiệp nội địa, vốn hiểu rõ địa bàn, tối ưu được chi phí logistics và có khả năng phủ sâu đến các thị trường ngoài đô thị – nơi nhu cầu vẫn đang tăng trưởng mạnh.