Thanh Hóa tiên phong đưa sổ đỏ lên VNeID nhằm khai thác dữ liệu đất đai để giảm giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục cho người dân.
Khi “sổ đỏ” không còn chỉ nằm trên giấy
Đằng sau bước tiến này là cả một quá trình “làm sạch” dữ liệu công phu, với mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm một cơ sở dữ liệu, mà để dữ liệu thực sự phục vụ người dân.

Mỗi ngày, Thanh Hóa phát sinh gần 3.000 hồ sơ trong lĩnh vực đất đai. Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn lượt người dân thực hiện các thủ tục đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, thế chấp, cập nhật biến động...
Trong không ít giao dịch, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản giấy vẫn phải được mang theo để xuất trình, sao chụp, đối chiếu. Có trường hợp, cán bộ phải xác minh thủ công; giấy tờ cũng có nguy cơ hư hỏng, thất lạc hoặc bị làm giả.

Trong khi đó, dữ liệu đất đai đã được số hóa và đang từng bước hoàn thiện. Vấn đề đặt ra là nếu Nhà nước đã có dữ liệu, tại sao người dân vẫn phải mang giấy tờ đi chứng minh?
Muốn đưa “sổ đỏ” lên môi trường điện tử, trước hết phải có dữ liệu đủ tin cậy. Bởi vậy, địa phương xác định “làm sạch” dữ liệu đất đai là nhiệm vụ nền tảng nhưng cũng khó khăn nhất. Hồ sơ được hình thành qua nhiều thời kỳ, trải qua nhiều lần đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, biến động; thông tin có thể thiếu, sai lệch hoặc chưa thống nhất.
Công việc vì thế không đơn giản là quét tài liệu lên máy tính. Từng thửa đất phải được rà soát, đối chiếu, cập nhật và chuẩn hóa để bảo đảm đúng thửa đất, đúng thông tin, đúng chủ sử dụng.

Với cách điều hành quyết liệt, bám sát tiến độ, hằng tuần Tổ công tác Đề án 06 tỉnh tổ chức giao ban, kiểm đếm kết quả, xác định điểm nghẽn và phân rõ trách nhiệm. Tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả” được cụ thể hóa trong từng nhiệm vụ.
Đến ngày 30/7/2026, Thanh Hóa đã làm giàu, làm sạch 1.235.905/1.394.334 thửa đất, đạt 88,64%, xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố.
Tiếp tục nâng chuẩn dữ liệu theo yêu cầu mới của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 8/8, đã có 711.996 thửa đất đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” thuộc Nhóm 1, đưa Thanh Hóa lên vị trí thứ 7/34 tỉnh, thành phố. Trong đó, 385.303 thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu và 326.693 thửa đang chờ xác thực.
Số hóa dữ liệu trên VNeID
Giá trị của chuyển đổi số không nằm ở việc Nhà nước có thêm một kho dữ liệu, mà ở chỗ dữ liệu ấy có thể được tái sử dụng để người dân bớt giấy tờ, bớt đi lại và giảm thời gian chờ đợi.
Tinh thần này được thể hiện trong Kế hoạch số 207 của UBND tỉnh về công bố, kết nối cơ sở dữ liệu đất đai và thí điểm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm.
Từ ngày 1/7/2026, Thanh Hóa thí điểm tiếp nhận, xử lý trực tuyến 5 thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm, tăng cường khai thác và tái sử dụng dữ liệu mà các cơ quan Nhà nước đã có, từng bước thay thế việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại những giấy tờ đã được số hóa.
Đó là bước chuyển quan trọng, không chỉ số hóa thủ tục, mà thay đổi cách giải quyết thủ tục.
Trên nền tảng đó, Thanh Hóa đã chủ động đề xuất Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp cho thí điểm giải pháp cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất điện tử trên VNeID.
Nếu được triển khai rộng, người dân có thể từng bước giảm việc xuất trình, sao chụp “sổ đỏ”; cơ quan quản lý giảm nhập liệu, đối chiếu thủ công; dữ liệu cũng có thể được xác thực và chia sẻ cho các lĩnh vực như công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án...
Theo phương án Thanh Hóa đề xuất, Giấy chứng nhận điện tử có thể được xác thực bằng nhiều lớp, kết hợp chữ ký số, mã định danh, mã QR và khả năng truy xuất dữ liệu gốc.
Tuy nhiên, đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền tài sản nên yêu cầu đặt ra không chỉ là “làm được” về công nghệ, mà phải đúng, an toàn, có giá trị pháp lý và có khả năng nhân rộng. Những vấn đề về chuyển đổi hồ sơ giấy sang điện tử, hồ sơ cũ, dữ liệu thiếu thông tin và cơ chế liên thông với công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Để biến ý tưởng thành thực tế, xã An Nông được Thanh Hóa lựa chọn là địa bàn đầu tiên thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID.
Dữ liệu Giấy chứng nhận tại địa phương được đồng bộ lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai VNLIS. Ngày 23/7/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa trực tiếp làm việc với các cơ quan Trung ương để thống nhất, hướng dẫn quy trình kỹ thuật.
Kết quả bước đầu đáng chú ý: 32.414 thửa đất tại An Nông đã được đồng bộ lên VNLIS; trong đó 6.416 thửa đất được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tạo tiền đề tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID.
Đây không chỉ là câu chuyện đưa một tờ “sổ đỏ” từ bản giấy lên điện thoại. Quan trọng hơn, dữ liệu đất đai đã bắt đầu đi trọn một hành trình: làm sạch - chuẩn hóa - đồng bộ - kết nối với danh tính điện tử.
Từ An Nông, Thanh Hóa đang thử nghiệm một cách tiếp cận mới: làm sạch để kết nối, kết nối để khai thác và khai thác để phục vụ người dân.
Con đường từ một địa bàn thí điểm đến triển khai trên toàn tỉnh chắc chắn còn nhiều việc phải làm, từ tiếp tục hoàn thiện dữ liệu đến hạ tầng, an toàn thông tin, quy trình nghiệp vụ và hành lang pháp lý. Nhưng nếu thành công, giá trị lớn nhất của hành trình này không nằm ở việc có thêm một phiên bản điện tử của “sổ đỏ”, mà ở một thay đổi căn bản hơn: khi Nhà nước đã có dữ liệu, người dân không còn phải nhiều lần mang giấy tờ đi để chứng minh những thông tin mà chính Nhà nước đã biết.