Tăng cường phối hợp với địa phương, nâng cao hiệu quả giải quyết án

Trong giai đoạn hiện nay, khối lượng án, vụ việc ngày càng gia tăng cùng với tính chất tranh chấp ngày càng phức tạp đang đặt ra nhiều áp lực đối với các Tòa án trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Trước yêu cầu đó, việc xây dựng và triển khai các quy chế phối hợp giữa Tòa án với chính quyền địa phương, Đoàn Hội thẩm nhân dân được xem là giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn trong hoạt động tố tụng, nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 6 - Tây Ninh đã thụ lý trên 1.700 vụ việc các loại, giải quyết hơn 1.000 vụ việc, đạt tỷ lệ 58%; bình quân mỗi Thẩm phán phải giải quyết 12,12 vụ/tháng.

Trong bối cảnh số lượng biên chế còn thiếu, áp lực công việc ngày càng lớn đã tác động không nhỏ đến quá trình giải quyết án.

Theo Chánh án TAND Khu vực 6 - Tây Ninh Đỗ Quốc Dũng, những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, đặc biệt tại các khu, cụm công nghiệp đã kéo theo nhiều quan hệ dân sự, kinh tế, lao động phát sinh.

Tình hình an ninh, trật tự cũng xuất hiện nhiều yếu tố phức tạp hơn, dẫn đến số lượng tranh chấp và các loại án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án ngày càng tăng.

Trong thực tiễn giải quyết án, khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác thu thập chứng cứ.

Nhiều vụ việc, nhất là các tranh chấp liên quan đến đất đai, gặp không ít trở ngại trong việc xác minh nguồn gốc đất, quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc xác định thông tin của các đương sự.

Có những hồ sơ liên quan đến nhiều lần chuyển nhượng, nhiều người tham gia tố tụng, trải qua thời gian dài và thuộc phạm vi quản lý của nhiều địa phương khác nhau.

Trong khi đó, việc cung cấp địa chỉ của đương sự chưa đầy đủ, dữ liệu quản lý đất đai ở một số nơi còn bất cập, khiến công tác tống đạt văn bản tố tụng, xác minh và đánh giá chứng cứ gặp nhiều khó khăn.

Xuất phát từ thực tế đó, TAND khu vực 6 - Tây Ninh ký kết quy chế phối hợp với UBND các xã thuộc địa bàn quản lý nhằm tạo cơ chế hỗ trợ hiệu quả trong quá trình giải quyết, xét xử các vụ án, vụ việc.

Theo nội dung ký kết, TAND khu vực 6 và UBND các xã: Cần Đước, Rạch Kiến, Tân Lân, Mỹ Lệ, Long Cang và Long Hựu sẽ tập trung phối hợp trong công tác cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng; cung cấp tài liệu, chứng cứ; xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản; giải quyết các vụ án dân sự có UBND cấp xã hoặc Chủ tịch UBND cấp xã là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; đồng thời phối hợp trong quá trình giải quyết các vụ án hành chính theo quy định pháp luật.

Theo Chánh án Đỗ Quốc Dũng, việc ký kết quy chế phối hợp có ý nghĩa thiết thực trong việc tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, góp phần bảo đảm giải quyết kịp thời các tranh chấp của người dân, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, thực hiện tốt nguyên tắc công khai, minh bạch trong hoạt động tư pháp và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp theo hướng gần dân, phục vụ nhân dân.

Trước đó, TAND khu vực 11 - Tây Ninh cũng tổ chức ký kết quy chế phối hợp với Đoàn Hội thẩm nhân dân và UBND các xã, phường trên địa bàn.

Bí thư Chi bộ, Chánh án TAND khu vực 11 Nguyễn Như Sơn cho biết, thời gian qua, công tác phối hợp giữa Tòa án với chính quyền địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần giải quyết các vụ án, vụ việc đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời giữ vững an ninh, trật tự tại cơ sở.

Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn một số hạn chế như việc tống đạt, thông báo văn bản tố tụng có thời điểm còn chậm; công tác cung cấp tài liệu, chứng cứ chưa thật sự kịp thời; sự phối hợp trong xác minh, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ở một số nơi chưa chặt chẽ. Đối với Đoàn Hội thẩm nhân dân, vẫn còn những khó khăn liên quan đến kinh phí hoạt động và chế độ dành cho Hội thẩm.

Để khắc phục những tồn tại này, quy chế phối hợp được xây dựng với mục tiêu xác định rõ nguyên tắc, nội dung, trách nhiệm của từng bên, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho quá trình phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Trong đó, quy chế phối hợp giữa TAND khu vực 11 với UBND các xã, phường tập trung vào các nội dung như cấp, tống đạt văn bản tố tụng; cung cấp tài liệu, chứng cứ; xem xét, thẩm định tại chỗ, chứng kiến việc đo đạc, định giá tài sản; giải quyết các vụ án dân sự, hành chính có liên quan đến UBND cấp xã hoặc Chủ tịch UBND cấp xã; gửi bản án, quyết định của Tòa án đến chính quyền địa phương theo quy định.

Đồng thời, quy chế hoạt động giữa Đoàn Hội thẩm nhân dân và TAND khu vực 11 nhiệm kỳ 2026-2031 cũng quy định cụ thể về trách nhiệm, quyền hạn của Hội thẩm, cơ chế phối hợp giữa Đoàn Hội thẩm với Tòa án cũng như trách nhiệm của Tòa án trong việc quản lý, hỗ trợ hoạt động của Hội thẩm nhân dân.

Việc đồng loạt triển khai các quy chế phối hợp giữa Tòa án với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn trong hoạt động tố tụng mà còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các vụ án, vụ việc.

Qua đó, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và xây dựng nền tư pháp ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả, gần dân.