Tân Giám đốc Sở hiến kế phát huy giá trị văn hóa xứ Thanh

Thanh Hóa được biết đến là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng; là nơi phát tích của nhiều triều đại phong kiến Việt Nam, quê hương của nhiều anh hùng dân tộc, văn thần, võ tướng và vì thế mang trong mình nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể đặc sắc.

Các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể từng bước được giữ gìn, bảo tồn, phát huy giá trị. Hệ thống thiết chế văn hóa từng bước được đầu tư. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” đang lan tỏa, góp phần cải thiện đời sống văn hoá, tinh thần của nhân dân, xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh.

Con người Thanh Hoá ngày càng khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, có tinh thần đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình, hiếu học, cần cù, sáng tạo, luôn có ý chí và khát vọng vươn lên trong cuộc sống, đóng góp vào sự nghiệp đổi mới, hiện thức hoá các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng, phát triển văn hóa, con người Thanh Hóa nhìn chung chưa tương xứng với tiềm năng, kỳ vọng và yêu cầu của Tỉnh. Một số giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ bị mai một. Không ít di sản văn hóa vật thể bị xuống cấp nhưng chưa có biện pháp bảo tồn, tôn tạo; các dự án bảo tồn, trùng tu di tích chậm tiến độ, kéo dài nhiều năm, làm giảm hiệu quả đầu tư.

Việc khai thác, phát huy giá trị di sản văn hóa nhằm tri ân và giáo dục truyền thống, phát triển du lịch chưa đạt hiệu quả. Lĩnh vực văn học, nghệ thuật chưa có nhiều đổi mới, còn thiếu những tác phẩm lớn, có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật. Công nghiệp văn hoá chậm được khai thác. Hệ thống thiết chế văn hóa thiếu đồng bộ, nhiều thiết chế chưa đạt chuẩn, chưa có nhiều công trình cấp tỉnh có quy mô, xứng tầm.

Chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” mà trọng tâm là xây dựng gia đình văn hoá, làng, bản, khu phố, cơ quan văn hoá có lúc, có nơi còn nặng về hình thức. Văn hoá ứng xử trong cộng đồng đôi lúc, đôi nơi còn mang tính bột phát, chưa phát huy mạnh mẽ, bền vững truyền thống tốt đẹp của con người Thanh Hoá, làm ảnh hưởng đến hình ảnh chung của tỉnh.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá, Lê Văn Trung cho biết: Bên cạnh nguyên nhân khách quan của những hạn chế bất cập trên do tác động của mặt trái cơ chế thị trường, hội nhập quốc tế hay nguồn kinh phí chưa đáp ứng nhu cầu đầu tư... thì chúng tôi xác định chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan, đó là: Công tác quản lý nhà nước của ngành về lĩnh vực văn hoá còn thiếu tính chiến lược, thiếu giải pháp toàn diện và đột phá.

Cơ chế, chính sách về văn hoá chậm được đổi mới, thiếu đồng bộ, chưa sát với thực tiễn; chưa huy động được sự tham gia mạnh mẽ của doanh nghiệp và cộng đồng. Chất lượng nguồn nhân lực văn hoá chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Sự phối hợp giữa ngành văn hóa với các đơn vị, địa phương còn bất cập, chưa nhịp nhàng.

Để trị những căn bệnh cố hữu này, thời gian tới phải tập trung thực hiện có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra tại các tại văn bản quan trọng của Trung ương, của tỉnh về phát triển văn hoá.

Như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa, cần đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục để chủ thể văn hóa là người Thanh Hóa nhận thức đầy đủ, sâu sắc các giá trị truyền thống tốt đẹp theo hướng từ thụ động sang chủ động, linh hoạt, sáng tạo.

Gắn với thực tiễn đời sống, nhu cầu của xã hội và thế hệ trẻ, tạo sức lan toả rộng rãi trong cộng đồng; kết hợp giữa giáo dục ở nhà trường với hoạt động trải nghiệm, nhằm bồi đắp lý tưởng, lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến cho các thế hệ đối với sự phát triển quê hương; tạo môi trường lành mạnh để giáo dục, rèn luyện con người Thanh Hóa phát triển toàn diện.

Thay đổi căn bản nội dung, phương thức tổ chức phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” theo hướng thực chất, hiệu quả, đảm bảo phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng khu vực, chức năng, nhiệm vụ của bộ máy chính quyền hai cấp.

Đẩy mạnh công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, đầu tư nguồn lực tương xứng và quyết liệt trong chỉ đạo điều hành công tác bảo tồn, trùng tu di tích, đặc biệt chú trọng các di tích cách mạng. Kết hợp hài hoà giữa bảo tồn với khai thác, phát huy giá trị nhằm phát triển du lịch. Huy động nguồn lực xã hội hóa, cả xã hội, người dân cùng đầu tư, phát huy giá trị văn hóa, di sản.

Phát triển một số dịch vụ công nghiệp văn hoá như: du lịch văn hoá, âm nhạc, quảng cáo, trò chơi điện tử... đồng thời tăng cường quản lý, định hướng để thị trường văn hoá phát triển đúng hướng, giữ gìn bản sắc. Tiếp tục triển khai hiệu quả Chiến lược văn hóa đối ngoại, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, xúc tiến, quảng bá sâu rộng về văn hóa Thanh Hóa ra quốc tế.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hoá: Xây dựng cơ sở dữ liệu về di sản, bảo tàng, thư viện; ứng dụng công nghệ thông tin trong bảo tồn, quảng bá và sáng tạo sản phẩm văn hoá; phát triển các nền tảng, dịch vụ văn hoá số, đưa văn hoá tỉnh Thanh lan toả mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Văn hóa và con người chính là nguồn lực tinh thần vô giá, sức mạnh nội sinh to lớn, tạo động lực để Thanh Hóa vươn lên trở thành cực tăng trưởng mới của đất nước.