Sửa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá: Bổ sung quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Ngày 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Hoàn thiện quy định quản lý thuốc lá

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, thống nhất với hệ thống pháp luật và phù hợp với thực tiễn.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm cụ thể hóa chính sách cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội. Trong đó, các khái niệm về thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được bổ sung, hoàn thiện để làm căn cứ xác định sản phẩm và xử lý hành vi vi phạm.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thành phẩm thuốc lá, các bộ phận và nguyên liệu của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời bổ sung quy định cấm trưng bày thuốc lá và bán thuốc lá trên môi trường điện tử.

Bên cạnh đó, dự thảo hướng đến cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua sửa đổi quy định về kiểm soát sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước, bảo đảm công khai, minh bạch trong xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá, tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động này, đồng thời thay thế bằng các biện pháp quản lý thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, dự thảo còn nhằm thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền trong phê duyệt hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp được sử dụng cho sản phẩm thuốc lá; đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá với Luật Đầu tư và Luật Giáo dục.

Đề nghị tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành mục đích, quan điểm và phạm vi sửa đổi Luật. Nội dung dự thảo cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, trong đó có định hướng chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh và tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Về giải thích từ ngữ, Ủy ban cơ bản tán thành việc phân biệt thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng theo cơ chế hoạt động đặc thù. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu bổ sung khái niệm “chất không chứa nicotine được sử dụng chuyên dùng cho các sản phẩm thuốc lá” vào khái niệm nguyên liệu thuốc lá, nhằm tránh tạo khoảng trống trong thực hiện quy định cấm.

Đối với các hành vi bị nghiêm cấm, Ủy ban cơ bản tán thành các quy định tại dự thảo, cho rằng những quy định này góp phần thể chế hóa chính sách cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Ủy ban cũng tán thành quy định cấm trưng bày thuốc lá tại khoản 5 Điều 9 nhằm loại bỏ hình thức quảng cáo gián tiếp, giảm mức độ hiện diện của thuốc lá tại các điểm bán lẻ, hạn chế khả năng tiếp cận thuốc lá của trẻ em và thanh thiếu niên.

Về ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định diện tích cảnh báo phải chiếm ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính trước và sau của bao, tút, hộp thuốc lá; hoặc quy định lộ trình cụ thể để tăng diện tích cảnh báo từ 85% đến 100%. Việc ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe cũng cần bảo đảm gắn liền với bao bì thuốc lá, không bị tem thuốc lá che lấp.

Về quản lý kinh doanh thuốc lá và kiểm soát đầu tư sản xuất thuốc lá, Ủy ban tán thành việc tiếp tục duy trì quy định về giấy phép kinh doanh thuốc lá để quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh, kiểm soát quy mô và sản lượng sản xuất thuốc lá truyền thống. Quy định này phù hợp với nguyên tắc từng bước giảm nguồn cung cấp thuốc lá tại khoản 3 Điều 4 của Luật hiện hành.

Đối với hoạt động bán thuốc lá, Ủy ban đề nghị sửa đổi theo hướng cho phép cơ sở bán buôn, bán lẻ từ chối bán thuốc lá nếu người mua không chứng minh được đủ tuổi theo quy định. Khi quy định cụ thể phương thức chứng minh độ tuổi tại nghị định hướng dẫn, cần bảo đảm nguyên tắc chỉ xử lý thông tin cá nhân ở mức cần thiết để xác minh tuổi người mua, phù hợp với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.