Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang được các địa phương của Quảng Ninh đồng loạt triển khai kiểm đếm, rà soát hiện trạng đất đai phục vụ công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Đến nay, khoảng 100ha đất đã được kiểm đếm, đạt 37% diện tích cần thu hồi của toàn tuyến qua địa bàn tỉnh.
Ngay sau khi dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư và tỉnh Quảng Ninh triển khai các bước chuẩn bị, 7 địa phương có tuyến đường sắt đi qua gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu đã khẩn trương thành lập ban chỉ đạo, tổ công tác GPMB; đồng thời tổ chức rà soát hiện trạng đất đai, tài sản, dân cư trong phạm vi ảnh hưởng.

Theo thống kê của các địa phương, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đi qua nhiều khu dân cư, đất sản xuất và công trình hạ tầng kỹ thuật. Tổng diện tích đất cần thu hồi khoảng 273,13ha, liên quan tới khoảng 1.841 tổ chức, hộ gia đình.
Trong đó, phường Hoàng Quế có chiều dài tuyến đi qua khoảng 10km, ảnh hưởng tới 798 hộ dân - nhiều nhất trong số các địa phương có dự án đi qua. Để bảo đảm tiến độ, địa phương đã tổ chức đối thoại, thông tin tới người dân về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Tại các buổi đối thoại, đa số ý kiến đều bày tỏ sự đồng thuận, ủng hộ chủ trương triển khai dự án; đồng thời đề xuất các nội dung liên quan đến bố trí tái định cư, hỗ trợ ổn định đời sống và phương án xử lý diện tích đất sản xuất bị ảnh hưởng.
Ông Đoàn Xuân Nam, Bí thư Chi bộ, Trưởng khu Yên Khánh, phường Hoàng Quế, cho biết, người dân rất đồng thuận với việc triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và sẵn sàng tạo điều kiện để bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư. Người dân mong muốn cơ chế chính sách phù hợp, bảo đảm nơi ở mới thuận tiện và tốt hơn nơi ở cũ.

Do khối lượng công việc kiểm đếm lớn trong khi nhân lực hạn chế, phường Hoàng Quế đã thuê đơn vị tư vấn hỗ trợ triển khai công tác GPMB. Quan điểm của địa phương là đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai và minh bạch.
Tại phường Đông Mai, tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua địa bàn dài hơn 14km, diện tích đất thu hồi khoảng 45ha, với 475 hộ dân thuộc diện bồi thường, GPMB. Trong đó, hơn 100 hộ dân dự kiến phải bố trí tái định cư - nhiều nhất trong số 7 địa phương có dự án đi qua.
Địa phương đã chỉ đạo Trung tâm Cung ứng dịch vụ thành lập các tổ công tác triển khai kiểm đếm; đồng thời chủ động rà soát, chuẩn bị quỹ đất tái định cư phục vụ người dân bị ảnh hưởng.
Ông Vũ Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND phường Đông Mai, cho biết, đây là dự án động lực, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển của tỉnh nên địa phương tập trung cao nhất cho công tác GPMB. Từng tổ dân, khu phố đều được phân công cán bộ phụ trách nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân.
Theo đánh giá của các địa phương, thuận lợi lớn nhất hiện nay là phần lớn người dân đều nhận thức rõ ý nghĩa của tuyến đường sắt tốc độ cao đối với phát triển kinh tế - xã hội và tăng cường kết nối vùng. Tuy nhiên, khó khăn vẫn còn do khối lượng công việc lớn, liên quan tới nhiều loại đất và tài sản trên đất; một số khu vực chưa hoàn thiện hồ sơ địa chính hoặc phát sinh tranh chấp đất đai.
Đến nay, các địa phương đã kiểm đếm được khoảng 100ha, đạt 37% tổng diện tích cần thu hồi.
Ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở NN&MT tỉnh, Thành viên Thường trực Tổ công tác theo Quyết định số 1300/QĐ-UBND ngày 15/4/2026 của UBND tỉnh thông tin: Khối lượng GPMB của dự án rất lớn nên cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, địa phương và người dân, bảo đảm vừa đáp ứng tiến độ dự án, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân bị ảnh hưởng.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, công tác GPMB tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được triển khai theo tinh thần “đi trước một bước”, tạo điều kiện để dự án có thể thi công đúng kế hoạch.
Tỉnh yêu cầu các địa phương tiếp tục tăng cường tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với người dân; công khai phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư; đồng thời xử lý dứt điểm các tồn tại liên quan đến hồ sơ đất đai, nguồn gốc sử dụng đất. Các sở, ngành liên quan cũng được giao phối hợp tháo gỡ khó khăn trong xác định giá đất, bố trí quỹ đất tái định cư và hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư trước khi di dời người dân.