Quảng Ninh: Những cách làm mới để chính quyền 2 cấp vận hành hiệu quả

Từ ngày 1/7/2025, Quảng Ninh chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với 54 xã, phường, đặc khu, chấm dứt hoạt động của cấp huyện. Đây là sự thay đổi lớn trong tổ chức bộ máy, khi nhiều nhiệm vụ được chuyển trực tiếp về cấp cơ sở - nơi gần dân nhất.

Sau một năm, bộ máy mới cơ bản vận hành ổn định, không để gián đoạn công tác quản lý Nhà nước. Tuy nhiên, khi “việc lớn” về xã, yêu cầu đặt ra cũng lớn hơn: cấp cơ sở không chỉ tiếp nhận thêm nhiệm vụ, mà phải đổi mới cách làm để đáp ứng yêu cầu quản trị trong giai đoạn mới.

Cấp xã - nơi tiếp nhận những nhiệm vụ mới

Hơn 800 nhiệm vụ trước đây do cấp huyện thực hiện được chuyển giao về cấp xã. Sự thay đổi này giúp rút ngắn quy trình giải quyết công việc, đưa chính quyền đến gần người dân hơn, nhưng cũng tạo áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài nguyên môi trường, chuyển đổi số đều đòi hỏi kiến thức chuyên sâu. Trong khi đó, nhiều cán bộ cấp xã phải vừa làm quen với phương thức vận hành mới, vừa xử lý khối lượng công việc tăng lên từng ngày.

Tại phường Mạo Khê - địa phương có quy mô dân số lớn nhất tỉnh sau sắp xếp, áp lực này được nhìn nhận rõ ngay từ những tháng đầu.

Đồng chí Nguyễn Văn Ngoãn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Mạo Khê cho biết, nhiều nhiệm vụ chuyên sâu được chuyển trực tiếp về cơ sở, trong khi kỹ năng xử lý công việc liên thông, đa lĩnh vực của một bộ phận cán bộ còn cần tiếp tục nâng cao.

Từ thực tế đó, địa phương xác định nâng cao năng lực đội ngũ là giải pháp then chốt. Việc bồi dưỡng kỹ năng xử lý tình huống thực tiễn, cập nhật kiến thức mới được chú trọng, giúp cán bộ từng bước thích nghi với vai trò mới.

Cách làm mới từ địa bàn rộng, dân cư phân tán

Nếu ở khu vực đô thị, thách thức lớn là khối lượng công việc và yêu cầu chuyên môn, thì tại vùng miền núi, bài toán đặt ra là làm sao để chính quyền mới thực sự gần dân.

Xã Lương Minh là một ví dụ. Sau sắp xếp, địa bàn rộng, nhiều thôn cách xa trung tâm xã, việc đi lại của người dân còn khó khăn.

Để rút ngắn khoảng cách, địa phương đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin, đồng thời phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng trong hướng dẫn người dân.

Tuy nhiên, với nhiều người dân, nhất là người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, việc sử dụng các nền tảng số vẫn còn mới mẻ. Vì vậy, cách làm kết hợp giữa công nghệ và hỗ trợ trực tiếp tại cộng đồng đang trở thành giải pháp quan trọng.

Chuyển đổi số không chỉ là đưa thủ tục lên môi trường mạng, mà là giúp người dân thực sự tiếp cận được dịch vụ công thuận tiện hơn.

Từ vận hành ổn định đến tạo đột phá

Bên cạnh nhân lực và chuyển đổi số, một yêu cầu lớn khác của chính quyền 2 cấp là xây dựng nền hành chính liên thông, dựa trên dữ liệu.

Thực tế cho thấy, việc kết nối dữ liệu giữa một số phần mềm chuyên ngành vẫn cần tiếp tục hoàn thiện; một số thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, thuế vẫn còn nhiều bước xử lý.

Điều người dân cần không phải là một bộ máy có thêm nhiều quy trình, mà là một quy trình đơn giản hơn, nhanh hơn và minh bạch hơn.

Tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh: Thành công của mô hình không thể đo bằng số đầu mối được sắp xếp, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng quản trị và mức độ hài lòng thực chất của người dân, doanh nghiệp.

Đây cũng là định hướng cho chặng đường tiếp theo: tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp gắn với nguồn lực, nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, thúc đẩy cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Một năm đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp mới chỉ là bước khởi đầu. Khi “việc lớn” đã về xã, điều quan trọng nhất là tạo ra một chính quyền gần dân hơn, mạnh hơn và phục vụ hiệu quả hơn.