Trong bối cảnh hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả ngày càng dịch chuyển mạnh lên môi trường số, Chi cục Hải quan khu vực VIII (Quảng Ninh) cảnh báo nhiều “kẽ hở” mới phát sinh từ hoạt động livestream bán hàng, tài khoản ảo và dịch vụ chuyển phát nhanh...
Theo Chi cục Hải quan khu vực VIII, hoạt động buôn lậu hiện không chỉ diễn ra tại khu vực biên giới, cửa khẩu, tuyến biển mà đang mở rộng mạnh sang thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội với nhiều phương thức ngày càng tinh vi.
Các đối tượng lợi dụng livestream bán hàng để quảng bá, tiêu thụ hàng hóa không rõ nguồn gốc; sử dụng tài khoản ảo nhằm che giấu danh tính, kết hợp dịch vụ chuyển phát nhanh để phân tán hàng hóa, gây khó khăn cho công tác xác minh, xử lý.
Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Chi cục Hải quan khu vực VIII với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh Quảng Ninh đã chủ động tham mưu nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát địa bàn.
Đáng chú ý, trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đơn vị đã chủ động rà soát, tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cấp xã, phường, đặc khu nhằm nâng cao trách nhiệm quản lý ngay từ cơ sở theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ địa bàn”.
Quảng Ninh cũng là địa phương đi đầu cả nước trong việc kiện toàn Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cấp xã (Trưởng ban là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu).

Để nâng cao hiệu quả đấu tranh với các hành vi vi phạm trên môi trường số, Chi cục Hải quan khu vực VIII kiến nghị sớm hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng với các sàn thương mại điện tử nhằm phục vụ xác minh nguồn gốc hàng hóa, truy vết dòng tiền và nhận diện đối tượng vi phạm.
Cùng với đó, đơn vị đề xuất nghiên cứu bổ sung quy định quản lý chặt chẽ đối với hoạt động livestream bán hàng, kinh doanh trên nền tảng mạng xã hội và dịch vụ chuyển phát nhanh; yêu cầu xác thực thông tin người bán, truy xuất được chủ tài khoản, địa chỉ kho hàng để hạn chế tình trạng lợi dụng tài khoản ảo kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.
Ngoài giải pháp về dữ liệu và quản lý không gian mạng, đơn vị cũng kiến nghị tăng cường đầu tư trang thiết bị kiểm tra nhanh, giám định đối với các nhóm hàng hóa có nguy cơ cao như thực phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược phẩm; đồng thời nâng cao năng lực nhận diện hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm trên thương mại điện tử cho lực lượng thực thi.
Theo Chi cục Hải quan khu vực VIII, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cần được triển khai đồng bộ, thường xuyên, liên tục với sự tham gia của các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân nhằm kiểm soát hiệu quả hoạt động buôn lậu từ biên giới đến không gian mạng.
Trong đó, chú trọng tăng cường phối hợp tại khu vực biên giới, cửa khẩu, tuyến biển, cảng bến và nội địa theo phương châm “chủ động, từ xa, từ sớm, từ cơ sở”; gắn trách nhiệm người đứng đầu với yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ hiệu quả”.