Quảng Ngãi rà soát "gỡ khó" nguồn cung vật liệu xây dựng

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Công Hoàng vừa ký Văn bản số 7477/UBND-CNXD yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị thuộc tỉnh; UBND các xã, phường, đặc khu cùng các chủ đầu tư công trình, dự án khẩn trương báo cáo tình hình cung ứng vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh.

Động thái này nhằm tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng, đáp ứng nhu cầu vật liệu phục vụ thi công, bảo đảm tiến độ các công trình, dự án. Đây cũng là bước triển khai tiếp theo thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại Công văn số 7269/UBND-CNXD ngày 24/7/2026.

Theo yêu cầu của UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, địa phương là chủ đầu tư các công trình, dự án đang triển khai hoặc dự kiến triển khai trong thời gian tới, cùng các chủ đầu tư dự án ngoài ngân sách phải chủ động rà soát và báo cáo cụ thể nhu cầu sử dụng các loại vật liệu xây dựng thông thường như đá xây dựng, cát xây dựng, cát san lấp, đất san lấp...

Các đơn vị đồng thời phải đánh giá thực trạng nguồn cung, nêu rõ khối lượng thiếu hụt (nếu có) đối với từng công trình, dự án và gửi báo cáo về UBND tỉnh (thông qua Sở Xây dựng) trước ngày 5/8/2026.

UBND tỉnh cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát tình hình cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn; đánh giá, dự báo nguồn cung từ các mỏ đang khai thác cũng như các mỏ dự kiến được cấp phép trong thời gian tới theo từng khu vực cụ thể.

Đồng thời, sở phải báo cáo kết quả tháo gỡ khó khăn về nguồn cung khoáng sản theo chỉ đạo tại Công văn số 6441/UBND-NNMT ngày 4/7/2026, gửi UBND tỉnh (thông qua Sở Xây dựng) trước ngày 5/8/2026.

Trên cơ sở tổng hợp báo cáo từ các cơ quan, đơn vị và địa phương, Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá toàn diện tình hình cung ứng vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh, tham mưu UBND tỉnh các giải pháp cụ thể, khả thi nhằm bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công, góp phần đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trong thời gian tới.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi, nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường của địa phương trong giai đoạn 2026 - 2030 ước khoảng 61 triệu m³. Trong khi đó, theo quy hoạch, toàn tỉnh có 176 mỏ đá, 227 mỏ cát và 327 mỏ đất san lấp với tổng trữ lượng khoảng 700 triệu m³, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển.

Hiện toàn tỉnh có 105 mỏ được cấp phép khai thác với tổng công suất khoảng 16 triệu m³ mỗi năm. Những năm gần đây, tỉnh cũng đã tổ chức nhiều đợt đấu giá quyền khai thác khoáng sản, cấp thêm giấy phép và áp dụng cơ chế chỉ định mỏ đối với một số dự án trọng điểm.

Lãnh đạo Sở Xây dựng cho rằng nguyên nhân thiếu vật liệu không phải do cạn kiệt tài nguyên mà xuất phát từ việc nhiều dự án lớn triển khai cùng lúc khiến nhu cầu tăng đột biến, trong khi quá trình đấu giá, cấp phép và hoàn thiện thủ tục khai thác còn kéo dài. Bên cạnh đó, công tác dự báo nhu cầu và điều phối nguồn vật liệu giữa các ngành, địa phương với chủ đầu tư vẫn còn nhiều hạn chế.

"Trữ lượng vật liệu xây dựng của tỉnh rất dồi dào. Vấn đề là phải chuẩn bị trước một bước vì từ khi quy hoạch đến khi hoàn tất thủ tục, đưa vật liệu ra thị trường có độ trễ rất lớn, nhanh nhất cũng mất khoảng một năm. Do đó cần chủ động chuẩn bị nguồn vật liệu từ sớm", đại diện Sở Xây dựng nhận định.

Trước thực trạng nhiều công trình chậm tiến độ vì thiếu vật liệu, tại phiên chất vấn Kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tuy cho rằng đây là vấn đề "hết sức nóng" và là điểm nghẽn lớn đối với sự phát triển của tỉnh.

Theo ông Tuy, xét về tài nguyên, cả khu vực phía Đông lẫn phía Tây của tỉnh đều không thiếu đất, đá, cát hay sỏi. Tuy nhiên, thực tế hiện nay lại xảy ra tình trạng khan hiếm nghiêm trọng, đặc biệt ở khu vực phía Tây.

"Phía Tây mà thiếu cát, đá, sỏi thì rất vô lý. Trước đây nguồn vật liệu rất dồi dào, nhưng lãnh đạo tỉnh đã ra quyết định thu hồi nhiều mỏ và hứa sắp xếp lại, doanh nghiệp thì không hiểu lý do vì sao thu hồi. Đến nay đã bước sang năm thứ 4 nhưng vẫn chưa giải quyết xong, khiến hầu hết các mỏ đều dừng hoạt động, không có vật liệu phục vụ các công trình giao thông", ông Tuy nói.

Riêng đối với dự án Tỉnh lộ 676, ông Tuy cho biết công trình cần khoảng 170.000m³ đá nhưng đến nay mới chỉ có khoảng 50.000m³ được khai thác theo hình thức tận thu, còn thiếu khoảng 120.000m³ mà chưa xác định được nguồn cung.

Theo ông, nhiều doanh nghiệp đã đề nghị được cấp lại giấy phép khai thác, các sở chuyên môn cũng xác định đủ điều kiện theo quy định mới của pháp luật. Tuy nhiên, hồ sơ nhiều lần bị trả đi trả lại, dẫn đến việc cấp phép tiếp tục kéo dài.

"Tôi cho rằng nguyên nhân nằm ở công tác thực thi công vụ. Một số cán bộ chưa nghiên cứu đầy đủ các quy định mới của Trung ương, vẫn xử lý theo tư duy cũ, máy móc, dẫn đến không tháo gỡ được điểm nghẽn", ông Tuy nhấn mạnh.

Phó Bí thư Tỉnh ủy đề nghị UBND tỉnh khẩn trương rà soát toàn bộ quy trình cấp phép, kiên quyết thay thế những cán bộ không đáp ứng yêu cầu công việc để đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ. Nếu không sớm tháo gỡ nút thắt về vật liệu xây dựng thì hàng loạt dự án đầu tư công sẽ tiếp tục chậm tiến độ, giải ngân thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng GRDP, thu hút đầu tư tư nhân và đời sống người dân khi chi phí xây dựng ngày càng tăng cao.

"HĐND tỉnh sẽ tổ chức giám sát từng mỏ khoáng sản, từng hồ sơ cụ thể để làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Pháp luật đã quy định thì phải thực hiện. Ai không làm được thì cần chuyển cho người khác làm để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh", ông Tuy khẳng định.