Phiên tòa giả định chống khai thác IUU: Ý nghĩa, thực tế, dễ hiểu

Dự chương trình về phía lãnh đạo địa phương có: ông Huỳnh Chí Kiên – Phó Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy; ông Bùi Đông Thuận – Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau; Đại tá Võ Văn Dúl– Trưởng phòng Nghiệp vụ Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Cà Mau;

Thượng tá Trần Văn Hoài – Phó Trưởng phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Cà Mau; ông Nguyễn Quốc Minh – Phó Chủ tịch UBND phường Hiệp Thành, bà Đỗ Ái Lanh - Phó Chủ tịch UBND phường Hiệp Thành.

Về phía ban tổ chức có: ông Đặng Quốc Khởi –Tỉnh ủy viên, Phó Chánh án TAND tỉnh Cà Mau; ông Phạm Quốc Sử - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau, ông Bùi Xuân Thao – Trưởng phòng Phóng viên Báo Công lý; Đại tá Phạm Viết Huân – Trưởng phòng Pháp luật, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, cùng gần 300 người dân trên địa bàn phường Hiệp Thành cùng tham dự.

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Đặng Quốc Khởi –Tỉnh ủy viên, Phó Chánh án TAND tỉnh Cà Mau cho biết, ngày 23/10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã rút “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam. Từ thời điểm đó đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác chống khai thác IUU trên cả nước đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Dự kiến cuối tháng 11 năm 2025, Đoàn Thanh tra EC sang làm việc tại Việt Nam lần thứ 5, để kiểm tra, xem xét việc gỡ bỏ “Thẻ vàng” của EC đối với thủy sản của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Châu Âu. Đây là dịp đặc biệt quan trọng để Việt Nam chứng minh những nỗ lực không ngừng nghỉ trong những năm qua trong công tác chống khai thác IUU.

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản; các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đặc biệt là Tháng cao điểm chống khai thác IUU từ 15/10/2025 – 15/11/2025 do Thủ tướng Chính phủ phát động; đồng thời tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền chống khai thác IUU, Báo Công lý – Cơ quan ngôn luận của TANDTC, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, TAND tỉnh Cà Mau, Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau cùng cấp ủy, chính quyền phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau phối hợp tổ chức phiên tòa giả định, tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU cho cán bộ, nhân dân trên địa bàn.

Thông qua chương trình hôm nay, ban tổ chức mong muốn các cơ quan chức năng, đặc biệt là bà con ngư dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tập thể, cá nhân, phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng, chống khai thác IUU.

Phiên tòa giả định tại phường Hiệp Thành có nội dung như sau: Vì mục đích vụ lợi nên vào năm 2023, Lê Minh Huy mua tàu đã qua sử dụng về sửa chữa, đặt làm các ngư cụ và thuê Võ Văn Tâm cùng 04 ngư phủ, cho họ ứng tiền, mua lương thực, thực phẩm để Võ Văn Tâm điều khiển tàu cùng 04 ngư phủ không làm thủ tục xuất cảnh theo quy định sang vùng biển Thái Lan khai thác thủy sản trái phép từ ngày 26/6/2023 đến 09/8/2023 thì bị Cơ quan chức năng Thái Lan bắt giữ.

Tại phiên tòa, cũng như quá trình điều tra, bị cáo Lê Minh Huy thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, mong muốn HĐXX giảm nhẹ để sớm trở về gia đình.

Theo nhận định của HĐXX, hành vi tổ chức cho các ngư phủ xuất cảnh trái phép của bị cáo Lê Minh Huy là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trật tự quản lý nhà nước về xuất nhập cảnh và khai thác thủy sản trên vùng biển; vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ an ninh, trật tự tại cửa khẩu.

Ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của lĩnh vực khai thác thủy sản trong nước và xuất khẩu đi nước ngoài, ảnh hưởng đến kinh tế của các ngư dân, doanh nghiệp kinh doanh thủy sản, lợi ích kinh tế của Nhà nước.

Vì vậy, cần thiết có mức hình phạt nghiêm, nhằm đảm bảo tính răn đe, giáo dục cải tạo bị cáo và phòng ngừa chung cho toàn xã hội; góp phần cho việc đấu tranh phòng chống tội phạm trong lĩnh vực xuất nhập cảnh và khai thác thủy sản trên vùng biển.

Kết thúc phiên tòa, HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Lê Minh Huy 5 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”, đồng thời phạt bổ sung bị cáo Huy 10 triệu đồng.

Sau khi kết thúc phiên tòa, ban tổ chức đã tổ chức đàm tọa, giải đáp những câu hỏi của ngư dân liên quan đến các quy định của pháp luật về chống khai thác IUU.

Ngư dân Nguyễn Văn Leo (ngụ khóm Bờ Tây, phường Hiệp Thành) cho biết: "Tôi đi ghe biển gần 10 năm theo hộ gia đình cùng đi với nhau. Thời gian qua tôi cũng đã được địa phương hay tuyên truyền quy định chống khai thác IUU khi đánh bắt. Hôm nay khi đi dự phiên tòa giả định chống khai thác IUU đã giúp tôi hiểu rõ hơn, thực tế hơn và biết thêm những quy định này và những mức phạt khi vi phạm IUU. Tôi sẽ tuyên truyền với người nhà đi ghe cùng phải nghiêm túc chấp hành theo pháp luật trong lúc ra khơi”.

Cùng tham dự phiên tòa ngư dân Phạm Văn Vũ (48 tuổi, ngụ khóm Nhà Mát, phường Hiệp Thành) chia sẻ: “Tham dự phiên tòa hôm nay tôi thấy rất ý nghĩa, giúp người dân dễ hiểu. Từ phiên tòa này, tôi sẽ về hướng dẫn lại cho các thuyền viên, người thân phải đánh bắt hợp pháp vì nếu sai quy định không chỉ bản thân sẽ bị xử phạt rất nặng mà còn làm ảnh hưởng tới hình ảnh nước mình”.

Ông Phạm Quốc Sử - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau đánh giá cao sáng kiến tổ chức tuyên truyền chống khai thác IUU qua phiên tòa giả định do Báo Công lý đề xuất, xây dựng kế hoạch phối hợp thực hiện.

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau, hiện nay tỉnh đang tập trung toàn lực thực hiện đồng bộ các giải pháp với quyết tâm cao nhất cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” IUU và trong đó công tác tuyên truyền đến người dân đóng vai trò quan trọng.

“Thời gian qua, Báo Công lý đã đồng hành, tuyên truyền hiệu quả công tác chống khai thác IUU tại tỉnh Cà Mau. Việc các đơn vị phối hợp tổ chức các phiên tòa giả định và trực tiếp thực hiện tại 3 xã, phường trên địa bàn tỉnh Cà Mau, trong đó có phường Hiệp Thành hôm nay đã góp phần tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho nhân dân, góp phần tăng cường, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho người dân nói chung, ngư dân nói riêng và hình thành chuẩn mực ứng xử văn minh phù hợp với các quy tắc của pháp luật Việt Nam và quốc tế, góp phần nâng cao công tác phòng, chống vi phạm pháp luật, tội phạm liên quan đến khai thác IUU”, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Cà Mau Phạm Quốc Sử nhấn mạnh.

Dịp này các đơn vị phối hợp đã trao tặng 20 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng cho 20 ngư dân và 15 túi thuốc y tế, ảnh Bác Hồ, cờ Tổ quốc cho 15 ngư dân trên địa bàn xã Vĩnh Hậu.

Tại phiên tòa, Bộ Tư lệnh Vùng cảnh sát biển 4 kết hợp phát tờ rơi, tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn người dân quét mã QR tra cứu quy định pháp luật về chống khai thác IUU.