Phê duyệt thí điểm cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng

Theo Quyết định số 164/QĐ-TTg, mục tiêu tổng quát của Đề án là xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái trở thành trung tâm xuất nhập khẩu, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu trọng điểm của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc; đồng thời là cửa ngõ quan trọng trong lưu thông hàng hóa giữa các nước ASEAN với thị trường Trung Quốc và khu vực.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái được định hướng phát triển theo mô hình “cửa khẩu kiểu mẫu, thông minh, tiên tiến”, ứng dụng công nghệ cao, kết nối hạ tầng giao thông đường bộ hiện đại với cảng biển và sân bay.

Đề án đặt mục tiêu rút ngắn thời gian thông quan còn khoảng 4–6 giờ, giảm 30–40% chi phí thông quan, bến bãi, vận chuyển và dịch vụ tại cửa khẩu hai bên; bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt, hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh. Đến năm 2030, năng lực thông quan tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái dự kiến tăng khoảng ba lần so với hiện nay.

Mô hình cửa khẩu thông minh được xây dựng trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại cho luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh tại cầu Bắc Luân I và luồng kiểm soát phương tiện vận tải, hàng hóa xuất nhập khẩu tại cầu Bắc Luân II. Việc triển khai thực hiện trong phạm vi khép kín, áp dụng với một số nhóm hàng cụ thể trong thời gian thí điểm, song song duy trì phương thức giao nhận truyền thống.

Các mặt hàng ưu tiên thông quan theo mô hình mới gồm: nông sản (rau, quả), thủy sản đông lạnh, hàng điện tử, linh kiện điện tử của Việt Nam; cùng hàng điện tử, linh kiện điện tử từ Trung Quốc và một số mặt hàng khác.

Đề án triển khai theo hai giai đoạn. Năm 2026, tại cầu Bắc Luân I sẽ thí điểm luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh trên nền hạ tầng hiện có, phục vụ cư dân biên giới và hành khách, dự kiến hoàn thành trong quý I/2026. Tại cầu Bắc Luân II, sẽ xây dựng hạ tầng cửa khẩu thông minh, luồng chuyên dụng, lắp đặt thiết bị phục vụ xe tự hành không người lái IGV hoạt động 24/7, đồng thời hình thành Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Giai đoạn 2027-2030, khu vực cầu Bắc Luân I được mở rộng không gian xuất nhập cảnh, tăng số luồng kiểm soát tự động. Cầu Bắc Luân II tiếp tục mở rộng làn chuyên dụng, nâng cao năng lực thông quan xuất nhập khẩu.

Thời gian thí điểm kéo dài đến hết ngày 31/12/2030. UBND tỉnh Quảng Ninh là cơ quan chủ trì, phối hợp các bộ, ngành Trung ương xây dựng cơ chế vận hành cửa khẩu thông minh, phát triển nguồn nhân lực số, đầu tư hạ tầng, tăng cường đối ngoại với phía Trung Quốc và tuyên truyền tới cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu.