Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở thành “mặt trận” tư tưởng phức tạp, việc vận dụng và phát huy giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh là yêu cầu cấp thiết để phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước những thách thức mới, phức tạp và đa chiều. Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội để xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Nhà nước, bóp méo lịch sử dân tộc và gieo rắc hoài nghi trong xã hội.
Trước yêu cầu đặt ra, việc phát huy giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh mang ý nghĩa lý luận sâu sắc, đồng thời là giải pháp thực tiễn bền vững, lâu dài trong công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch hiện nay.

Một trong những giá trị cốt lõi, xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh là tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Người khẳng định: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng độc lập dân tộc phải gắn với hạnh phúc của nhân dân. Theo Người, mục tiêu cao nhất của cách mạng là mang lại đời sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, mọi đường lối, chính sách nếu xa rời lợi ích của nhân dân đều không có sức sống.
Trong bối cảnh hiện nay, các luận điệu sai trái thường tập trung phủ nhận con đường phát triển mà Việt Nam đã lựa chọn, xuyên tạc bản chất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hoặc quy kết rằng mô hình phát triển của Việt Nam “không vì con người”.

Trước những luận điệu đó, thực tiễn phát triển đất nước trong gần bốn thập niên đổi mới chính là minh chứng sinh động phản bác. Việc đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, các chính sách an sinh xã hội ngày càng mở rộng cho thấy tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập gắn với hạnh phúc của nhân dân vẫn đang được vận dụng nhất quán và hiệu quả.
Cùng với tư tưởng độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng đại đoàn kết toàn dân tộc. Người khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”. Đối với Người, đoàn kết không phải là khẩu hiệu chung chung mà là chiến lược lâu dài, là nguồn sức mạnh vô địch của cách mạng Việt Nam. Nhân dân chính là chủ thể sáng tạo lịch sử, là nền tảng vững chắc để bảo vệ chế độ, bảo vệ thành quả cách mạng.

Trong đấu tranh tư tưởng hiện nay, các thế lực thù địch thường tìm cách chia rẽ mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, kích động mâu thuẫn xã hội, khoét sâu những hạn chế, yếu kém trong quản lý để phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng.
Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc giúp định hướng rõ ràng cách thức đấu tranh, lấy sự đồng thuận xã hội làm “lá chắn”, lấy niềm tin của nhân dân làm thước đo hiệu quả. Thực tiễn phòng, chống đại dịch COVID-19 hay ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu trong những năm gần đây cho thấy, khi tinh thần đoàn kết được phát huy, mọi khó khăn đều có thể vượt qua, đồng thời làm thất bại các luận điệu xuyên tạc, chống phá.
Một giá trị đặc sắc khác trong tư tưởng Hồ Chí Minh là phương pháp nêu gương và cách thức truyền thông cách mạng. Người luôn nhấn mạnh vai trò của cán bộ, đảng viên trong việc “nói đi đôi với làm”, coi nêu gương là hình thức tuyên truyền thuyết phục nhất. Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Đây là bài học có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh truyền thông số hiện nay, khi thông tin lan truyền nhanh, rộng và khó kiểm soát.

Thực tế cho thấy, việc đấu tranh phản bác quan điểm sai trái không thể chỉ dừng ở phản biện lý luận khô cứng mà cần gắn với những dẫn chứng cụ thể, những tấm gương người thật, việc thật.
Khi hình ảnh cán bộ tận tụy, liêm chính, gần dân, những mô hình cải cách hành chính hiệu quả hay những câu chuyện nghĩa tình trong cộng đồng được lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng, thì chính những giá trị tích cực đó đã góp phần làm suy yếu tác động của thông tin xấu độc. Đây là cách vận dụng sinh động tư tưởng Hồ Chí Minh về “lấy cái tốt để chống cái xấu”, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực.
Trong thời đại số, Hồ Chí Minh còn để lại cho chúng ta bài học sâu sắc về cách nói, cách viết, cách truyền đạt thông tin. Người luôn yêu cầu cán bộ tuyên truyền phải “viết cho dễ hiểu, nói cho dễ nghe”, phù hợp với trình độ và tâm lý của quần chúng. Điều này đặc biệt quan trọng khi các đối tượng bị tác động bởi thông tin xấu độc ngày càng trẻ hóa, trong đó có không ít thanh niên, sinh viên. Việc sử dụng ngôn ngữ cứng nhắc, giáo điều sẽ khó tạo được sự đồng thuận, thậm chí phản tác dụng.

Từ định hướng đó, công tác đấu tranh trên mặt trận tư tưởng hiện nay cần tập trung xây dựng các thông điệp gần gũi, nhân văn, có sức thuyết phục cao. Trong bối cảnh hiện nay, không gian mạng giữ vai trò then chốt trong việc lan tỏa các giá trị tích cực và củng cố “sức mạnh mềm” của nền tảng tư tưởng.
Những sản phẩm truyền thông sáng tạo về lịch sử dân tộc, chủ quyền quốc gia, thành tựu phát triển, các nội dung giải thích chính sách bằng ngôn ngữ đời sống hay những diễn đàn đối thoại cởi mở, đa chiều đều phù hợp với tinh thần Hồ Chí Minh, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa tính chiến đấu và tính thuyết phục.

Một điểm đáng chú ý trong tư tưởng Hồ Chí Minh là tính nhân văn sâu sắc trong đấu tranh. Người luôn chủ trương phân hóa đối tượng, “đánh kẻ chạy đi, không đánh người chạy lại”, lấy giáo dục, cảm hóa làm chính. Trong bối cảnh hiện nay, không phải mọi ý kiến trái chiều đều mang tính thù địch.
Nhiều quan điểm xuất phát từ sự thiếu thông tin, nhận thức chưa đầy đủ hoặc tâm lý bức xúc trước những vấn đề xã hội cụ thể. Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh giúp công tác đấu tranh tư tưởng tránh rơi vào cực đoan, đối đầu gay gắt, mà hướng tới thuyết phục, định hướng và đồng hành cùng nhân dân.
Thực tiễn cho thấy, những nơi làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, công khai, minh bạch chính sách, lắng nghe và giải quyết kịp thời kiến nghị chính đáng của người dân thì ở đó “đất sống” của thông tin xấu độc bị thu hẹp. Ngược lại, nơi nào buông lỏng công tác tư tưởng, xa rời nhân dân thì nơi đó dễ bị các luận điệu sai trái lợi dụng, kích động.

Trong bối cảnh thời đại số, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cần được triển khai theo hướng linh hoạt và sáng tạo. Lấy nhân dân làm trung tâm, dựa trên sự thật và thực tiễn, kết hợp nêu gương với tinh thần nhân văn chính là những điểm tựa cốt lõi bảo đảm hiệu quả và tính bền vững của công tác này.
Khi những giá trị đó được triển khai đồng bộ, công tác đấu tranh tư tưởng vượt lên cách tiếp cận thuần túy “chống” để hướng mạnh vào “xây”, qua đó củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.