Phân định lại chức năng của các Sở giao dịch chứng khoán

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 139/2025/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 57/2021/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 69/2023/TT-BTC), liên quan đến lộ trình sắp xếp lại các thị trường giao dịch chứng khoán.

Theo đó, chậm nhất đến hết ngày 31/12/2026, Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) phải hoàn thành việc tiếp nhận cổ phiếu của các tổ chức niêm yết chuyển từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).

Sự kiện chuyển gần 300 mã cổ phiếu từ HNX sang HoSE đánh dấu một cuộc cải tổ toàn diện về mặt cấu trúc hệ thống. Trong suốt hơn hai thập kỷ vận hành, HNX đã làm tròn sứ mệnh lịch sử khi là "bệ phóng" cho hàng trăm doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận với kênh huy động vốn đại chúng.

Việc quy tụ toàn bộ cổ phiếu về "một nhà" giúp hiện thực hóa mô hình chuyên môn hóa triệt để dưới sự điều phối chung của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX).

Trong đó, HoSE – "ngôi nhà chung" của thị trường cổ phiếu định vị trở thành trung tâm giao dịch tập trung duy nhất dành cho các sản phẩm cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm. Với hạ tầng công nghệ được nâng cấp đồng bộ, HoSE sẽ là nơi tập trung thanh khoản, giúp tối ưu hóa chi phí vận hành cho cả các công ty chứng khoán lẫn nhà đầu tư.

Còn HNX – trung tâm của các công cụ tài chính chuyên biệt, sau khi chuyển giao mảng cổ phiếu, không hề giảm đi vai trò, mà sẽ tập trung toàn lực để tổ chức, vận hành các mảng cốt lõi mang tính chiều sâu bao gồm: thị trường trái phiếu (trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ), TTCK phái sinh, thị trường các-bon và sàn giao dịch vốn dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (start-up).

Giới chuyên môn đánh giá việc phân định rõ “HoSE trị cổ phiếu, HNX trị phái sinh và trái phiếu” là bước đi bắt buộc để đưa TTCK Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế. Thay vì cạnh tranh hoặc dẫm chân lên nhau, mỗi sở chứng khoán giờ đây có một không gian riêng để tối ưu năng lực quản lý giám sát và phát triển sản phẩm chiều sâu.

Sự quy tụ này nâng tầm vị thế của sàn HoSE, tạo ra một rổ hàng hóa tập trung, minh bạch và có quy mô đủ lớn để các quỹ đầu tư quốc tế lớn (như các quỹ mô phỏng chỉ số FTSE Russell hay MSCI) dễ dàng phân bổ danh mục mà không cần phân tán nguồn lực phân tích giữa hai sàn.