Đưa nghị quyết "xanh" vào sản xuất

Nhưng nay, với những nỗ lực, cố gắng của các đơn vị khai thác than vùng Hạ Long, các bãi thải đã được cắt tầng, giảm độ cao, phủ xanh bằng các loại cây xanh góp phần giữ đất, chống nắng.

Môi trường thời kỳ sản xuất than lộ thiên

Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin có địa bàn sản xuất rộng trên 800 ha nằm trong lòng thành phố Hạ Long (trước đây). Khi chưa chuyển đổi sang công nghệ khai thác hầm lò, qua trình khai thác than lộ thiên luôn sản sinh ra lượng bụi dễ phát tán trong môi trường. Vì khai thác gần khu dân cư nên vấn đề giảm thiểu ô nhiễm môi trường của Than Núi Béo cần phải xử lý nhiều hơn các đơn vị khai thác lộ thiên khác. Nhận thấy trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ môi trường là vô cùng cần thiết khi mở rộng sản xuất kinh doanh, Đảng ủy Công ty luôn đưa công tác bảo vệ môi trường vào nghị quyết trọng tâm của các kỳ đại hội Đảng bộ và các cuộc sơ kết, tổng kết công tác Đảng hàng năm.

Với lợi thế trong những năm thực hiện dự án khai thác lộ thiên, Than Núi Béo luôn đạt sản lượng cao, doanh thu cao nên Công ty đã đầu tư hàng chục tỷ đồng xây dựng các công trình bảo vệ môi trường góp phần giảm thiểu ô nhiễm các vùng dân cư lân cận và dự án hoàn nguyên bãi thải Chính Bắc là một trong những nỗ lực đáng kể của Công ty về vấn đề môi trường.

Bãi thải Chính Bắc có quy mô đổ thải lớn. Để hạn chế ảnh hưởng của việc đổ thải, năm 2007 Công ty đã hạ độ cao bãi thải từ mức +271 xuống mức +256, san gạt và cắt tầng thành các mức: +256; +240; +230; +215 để đảm bảo cho sự ổn định của bãi thải và phục vụ công tác trồng cây cải tạo, phục hồi môi trường giai đoạn 1. Công ty đã đào, bốc xúc trên 300 nghìn m3 đất đá thải và trồng 9,2 ha keo tai tượng quanh khu vực trên. Được sự quan tâm, chỉ đạo của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, thời kỳ này Công ty đã thực hiện chương trình hợp tác với Cộng hòa liên bang Đức nghiên cứu thử nghiệm nhiều dự án về cải tạo, phục hồi môi trường.

Dự án bắt đầu thực hiện từ năm 2008 đến năm 2012, mục tiêu chính là nghiên cứu, cải tạo bãi thải Chính Bắc với các công đoạn: trồng cây, lấy mẫu đất, lắp đặt thẩm kế, đổ thải thử nghiệm theo lớp, quan trắc dịch động bãi thải... Từ tháng 3/2010 đến tháng 10/2010, phương pháp đổ thải thử nghiệm được thực hiện chia làm 2 khu vực: lớp 4 mét phân tầng và lớp 4 mét không phân tầng được lèn chặt bằng chính thiết bị vận tải và san gạt. Mục tiêu của thử nghiệm lèn chặt là xác định ảnh hưởng của các yếu tố về tác động của độ nén, yếu tố cơ bản là độ dày của lớp, số lần thiết bị di chuyển để lèn chặt và các thông số của thiết bị đó.

Từ tháng 2 năm 2013, với sự phối hợp của Sở Tài nguyên & Môi trường, Sở Nông nghiệp & phát triển nông thôn và các doanh nghiệp trên địa bàn Hạ Long, Công ty đã hợp tác với Nhật Bản thực hiện dự án JAICA. Qua quá trình nghiên cứu thổ nhưỡng tại các khu vực đã dừng đổ thải của Công ty, các chuyên gia Nhật Bản đã tiến hành trồng thử nghiệm 3 ha các loại cây: đậu dầu, trẩu và sở tại mặt bằng mức +254 bãi thải Chính Bắc. Mục đích thực hiện Dự án để cải tạo đất, phục hồi môi trường sau khai thác, tiến tới trồng đại trà tại các khu vực đã dừng đổ thải. Cho đến nay, các loại cây này đã sinh trưởng và phát triển tốt, góp phần đáng kể vào công tác hoàn nguyên môi trường sau khai thác ở Than Núi Béo.

Gắn với sản xuất than, Công ty thường xuyên theo dõi, phân tích diễn biến môi trường do hoạt động khai thác, sàng tuyển, chế biến than gây ra. Từ đó chủ động nghiên cứu và thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm. Trong quá trình sản xuất, việc nổ mìn có thể gây ra chấn động nên ngoài việc áp dụng các phương pháp nổ mìn tiên tiến, Công ty luôn chú trọng hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra. Trong số các thiết bị sản xuất hiện đại, Công ty đầu tư có 02 máy cày xới làm tơi đất đá, đây là thiết bị hiện đại nhất Đông Nam Á lúc bấy giờ. Việc đầu tư trên đã góp phần đáng kể trong việc giảm bớt quy mô nổ mìn khu vực giáp ranh nhà dân mà vẫn mang lại hiệu quả sản xuất. Bên cạnh đó, Công ty xây toàn bộ kè chắn chống sạt lở để phòng chống ngập lụt, hoàn thiện hệ thống tường ngăn bụi đến khu dân cư, hỗ trợ chính quyền địa phương nạo vét bùn khu vực suối Hà Tu và khơi thông cống thoát nước nhằm giảm thiểu ảnh hưởng ngập lụt đến khu dân cưtrong mùa mưa bão.

Để xử lý chất thải nguy hại, Công ty thi công xây nhà chứa, bể thu gom nước thải nhiễm dầu tại các công trường, phân xưởng và thuê các đơn vị có chức năng xử lý các chất thải nguy hại. Và để giảm thiểu nước thải ảnh hưởng đến môi trường, Công ty được Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đầu tư hệ thống xử lý nước thải công nghiệp với công suất 1.200 m3/h đang được vận hành hiệu quả cho đến nay. Ngoài ra, Công ty đầu tư mua dàn xe tưới đường chuyên dụng thường xuyên tưới nước dập bụi các tuyến đường vận tải trong khai trường; đưa hệ thống phun sương dập bụi tại các khu vực chế biến,lắp đặt lưới chống bụi kho than và các cụm sàng, nghiền than để hạn chế độ bụi phát tán ra môi trường xung quanh.

Song song với việc đầu tư cơ sở hạ tầng đáp ứng mục tiêu giảm thiểu ô nhiệm môi trường do sản xuất gây ra, để nâng cao ý thức trong mỗi người lao động, Công ty thường xuyên tuyên truyền, phổ biến kiến thức về bảo vệ môi trường đến người lao động và giám sát việc thực hiện ở các đơn vị. Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, Công ty luôn chú trọng lồng ghép phổ biến trong các cuộc giao ca sản xuất, vận động người lao động duy trì nghiêm túc việc dọn vệ sinh môi trường sau mỗi ca làm việc.

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đối với công tác đảm bảo môi trường, suốt hơn 20 năm khai thác lộ thiên, Than Núi Béo đã đạt mục tiêu kép: Tăng trưởng sản xuất luôn đi đôi với đảm bảo môi trường và giảm thiểu ô nhiễm cho khu vực dân cư lân cận. Qua đó, Công ty được chính quyền và nhân dân luôn tin tưởng, ủng hộ, tạo điều kiện giúp đỡ trong quá trình sản xuất.

Thành công chuyển đổi phương thức phát triển sản xuất từ “nâu” sang “xanh”

Trong bối cảnh hiện nay, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đã trở thành đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta trong đó doanh nghiệp là nhân tố đóng vai trò hết sức quan trọng. Sau hơn 20 năm khai thác than bằng công nghệ lộ thiên, Dự án Đầu tư xây dựng công trình khai thác hầm lò Mỏ than Núi Béo chính thức được khởi công vào năm 2012. Dự án được Tập đoàn chỉ đạo Công ty thực hiện nhằm hiện thực hóa mục tiêu tiếp tục phát triển sản xuất để ổn định việc làm cho hàng nghìn thợ mỏ đang đứng trước khó khăn khi tài nguyên than ngày càng xuống sâu đồng thời góp phần bảo vệ môi trường cho thành phố du lịch Hạ Long. Dự án ra đời đúng vào thời kỳ Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2010 - 2015 xác định mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 cơ bản sẽ chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh có cơ cấu kinh tế dịch vụ, công nghiệp.

Được sự ủng hộ, giúp đỡ của địa phương, sự chỉ đạo xuyên suốt của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, sự đoàn kết, năng động, sáng tạo của tập thể cán bộ, công nhân lao động Công ty, tới nay, Dự án đã chính thức đi vào hoạt động. Từ khi bắt đầu thực hiện Dự án đến nay, Than Núi Béo đã khai thác hàng chục triệu tấn than hầm lò, mang lại nguồn doanh thu hàng chục nghìn tỷ đổng, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và đóng góp vào ngân sách Nhà nước đồng thời ổn định việc làm, đời sống cho hơn 3 nghìn lao động.

Bởi là dự án khai thác than hầm lò, hoạt động sản xuất than năm sâu dưới lòng đất nên từ khi Dự án đi vào hoạt động, mức độ ô nhiễm ra môi trường xung quanh do tác động của sản xuất đã giảm thiểu gần như hoàn toàn. Để hoàn nguyên các khu vực khai thác và các khu vực bãi thải đã ngừng đổ thải, Công ty nhanh chóng trồng cây phủ xanh, tạo cảnh quan môi trường với tổng diện tích bao phủ đến nay đạttrên 120 ha. Song song với việc vận hành hiệu quả hệ thống xử lý nước thải công nghiệp, hiện nay Công ty đang sử dụng hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt công suất 300 m3/ngày. Qua đó toàn bộ nước thải từ quá trình sản xuất, sinh hoạt, vệ sinh của thợ lò và quá trình nấu ăn công nghiệp được thu gom, dẫn về trạm xử lý nước thải tại mặt bằng +20 để thanh lọc đã hạn chế tối đa ô nhiễm ra môi trường xung quanh.

Gần đây nhất, công trình xây dựng vườn hoa mới hoàn thành đã tạo nên không gian xanh ngay trước thềm Trung tâm điều hành sản xuất Công ty, để lại ấn tượng đẹp trong lòng khách hàng và các đồng chí lãnh đạo ngành, địa phương khi đến Công ty thăm và làm việc. Nếu chưa từng đến Núi Béo trước đây, không ai có thể hình dung ngày đó nơi đây chính là khai trường sản xuất than lộ thiên rộng lớn với hàng chục máy xúc, xe vận chuyển, hệ thống sàng than hoạt động náo nhiệt ngày đêm.

Cùng với đó, ý thức của cán bộ, công nhân lao động Công ty đối với công tác bảo vệ môi trường ngày càng được nâng cao, giúp Công ty tuân thủ nghiêm túc luật Bảo vệ môi trường sửa đổi bắt đầu được thực thi từ năm 2022. Đây là bộ luật có nhiều điểm mới mang tính đột phá, đề cao vai trò của người dân, doanh nghiệp là vị trí trung tâm đối với hoạt động bảo vệ môi trường. Việc tuân thủ pháp luật môi trường không những giúp Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin phát triển bền vững mà còn giải quyết được những vấn đề mang tính chiến lược, đem lại lợi ích hết sức tích cực cho cho cộng đồng dân cư lân cận.

Quá trình đưa nghị quyết “xanh” của Đảng bộ Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin vào sản xuất đã và đang tạo động lực thúc đẩy mục tiêu phát triển Công ty ổn định, hiệu quả; góp phần cùng tỉnh Quảng Ninh thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2050.