Doanh nghiệp FDI lên sàn: “Cú hích” nguồn cung cho TTCK

Bất chấp những thách thức ngắn hạn, các điều kiện nền tảng cho một làn sóng IPO mới đang hội tụ ngày càng rõ nét. Điểm tựa lớn nhất hiện nay là quyết tâm hoàn thiện thể chế, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ IPO xuống còn vài tháng đối với các doanh nghiệp chuẩn bị bài bản, kết hợp số hóa thủ tục hành chính. Đồng thời, hành lang pháp lý liên quan đến room ngoại, thoái vốn nhà nước và cơ chế cho doanh nghiệp FDI lên sàn cũng đang dần được gỡ vướng.

Các chuyên gia chứng khoán cũng cho rằng, việc mở đường cho các doanh nghiệp FDI chất lượng niêm yết là bước tiến mang tính chiến lược, giúp thị trường chứng khoán có thêm nguồn cung tốt ở các lĩnh vực cốt lõi như sản xuất, logistics, công nghệ và chuỗi cung ứng.

Để hiện thực hóa điều này, các chuyên gia chứng khoán khuyến nghị ba điều kiện then chốt: Một là quy trình chuyển đổi phải rõ ràng và ít rủi ro pháp lý; hai là room ngoại cần linh hoạt hơn đối với các ngành không nhạy cảm; và ba là doanh nghiệp phải nhìn thấy lợi ích thực tế như huy động vốn bằng VND hay nâng cao uy tín thương hiệu. Giai đoạn đầu nên chọn lọc thí điểm ở một số doanh nghiệp FDI quy mô lớn, quản trị tốt để tạo tiền lệ thành công cho thị trường.

Nhìn lại lịch sử, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng chứng kiến hai làn sóng IPO thành công rực rỡ.

Làn sóng thứ nhất (2007 - 2009) gắn liền với sự kiện gia nhập WTO và cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước trụ cột như Vietcombank, Bảo Việt, Đạm Phú Mỹ, giúp quy mô thị trường bước sang trang mới.

Làn sóng thứ hai (2017 - 2018) chứng kiến sự xuất hiện của các thương vụ chất lượng cao cả ở khối tư nhân lẫn nhà nước như Vinhomes, Techcombank, HDBank, POW, BSR, mang lại bước ngoặt về vốn hóa và thu hút mạnh mẽ dòng vốn tổ chức quốc tế.

Bài học quốc tế gần đây từ sự bùng nổ IPO của Ấn Độ năm 2024 cũng cho thấy, sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế cao, pháp lý thuận lợi và dòng tiền nội địa mạnh mẽ sẽ biến IPO thành động lực tăng trưởng thực chất.

Bước sang giai đoạn hiện nay, câu chuyện nâng hạng thị trường lên nhóm mới nổi cùng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số đang mở ra “cửa sổ cơ hội” chưa từng có.

Tuy nhiên, làn sóng IPO tới đây sẽ không diễn ra ồ ạt mà tiến triển theo từng giai đoạn, trong đó “chất lượng” sẽ thay thế cho “số lượng”. Thị trường sẽ không chỉ cần nhiều IPO, mà cần các thương vụ đủ chất lượng với nền tảng tài chính tốt, định giá hợp lý và câu chuyện tăng trưởng thuyết phục.

Làm tốt điều này, thị trường chứng khoán mới thực sự phản ánh đúng cấu trúc nền kinh tế và phát huy tối đa vai trò là kênh dẫn vốn dài hạn chủ lực.