Nhận diện phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người

Những chiếc bẫy phía sau lời hứa đổi đời

Khi mới 15 tuổi, một thiếu nữ ở TP Cần Thơ đã bị dụ dỗ sang Trung Quốc lấy chồng với lời hứa gia đình sẽ nhận được 130 triệu đồng.

Thế nhưng, phía sau viễn cảnh về cuộc sống sung túc là hành trình đưa nạn nhân qua nhiều địa phương, trước khi bị chuyển giao cho một người đàn ông Trung Quốc với giá 180.000 nhân dân tệ.

Vụ việc là một trong những trường hợp được làm rõ qua công tác đấu tranh với tội phạm mua bán người của Bộ đội Biên phòng (BĐBP) TP Cần Thơ, cho thấy các đối tượng đã lợi dụng hoàn cảnh kinh tế, sự tin tưởng trong những mối quan hệ quen biết và mong muốn thay đổi cuộc sống để thực hiện hành vi phạm tội.

Trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người, BĐBP TP Cần Thơ đã phối hợp đấu tranh chuyên án A126p, khởi tố, điều tra ban đầu 1 vụ án về tội “Mua bán người”, liên quan đến 5 đối tượng, 2 nạn nhân; đồng thời xác lập, đấu tranh chuyên án CT626p, khởi tố, điều tra ban đầu 1 vụ án về tội “Mua bán người dưới 16 tuổi”, liên quan đến 6 đối tượng, 2 nạn nhân.

Điển hình, ngày 8/4/2026, Ban Chỉ huy BĐBP TP Cần Thơ khởi tố vụ án “Mua bán người” trong chuyên án A126p, xảy ra tại phường Vĩnh Phước.

Theo điều tra ban đầu, các đối tượng đã lợi dụng hoàn cảnh kinh tế khó khăn, dụ dỗ một thiếu nữ 15 tuổi sang Trung Quốc lấy chồng với lời hứa gia đình sẽ nhận 130 triệu đồng.

Tuy nhiên, sau khi được đưa ra nước ngoài, nạn nhân bị chuyển giao cho một người đàn ông Trung Quốc với giá 180.000 nhân dân tệ.

Tiếp đó, ngày 6/7/2026, BĐBP TP Cần Thơ khởi tố vụ án “Mua bán người dưới 16 tuổi” trong chuyên án CT626p, liên quan đến hai trẻ em tại xã Vĩnh Hải.

Các đối tượng đã lợi dụng quan hệ quen biết, đưa ra những lời hứa về việc làm, kết hôn để dụ dỗ, tổ chức đưa các em sang Trung Quốc.

Trong đó, một nạn nhân bị giới thiệu kết hôn với người đàn ông nước ngoài với khoản tiền sính lễ 200.000 nhân dân tệ; trường hợp còn lại là bé gái 12 tuổi bị người quen dụ dỗ đưa đi khi cha mẹ vắng nhà.

Qua hai chuyên án cho thấy, các đối tượng đã lợi dụng hoàn cảnh kinh tế khó khăn, sự tin tưởng trong các mối quan hệ quen biết để dụ dỗ nạn nhân dưới danh nghĩa môi giới hôn nhân, giới thiệu việc làm.

Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng tổ chức đưa nạn nhân ra nước ngoài qua nhiều chặng, với sự tham gia của những người trung gian nhằm che giấu mục đích mua bán người.

Đáng lo ngại, các nạn nhân được đề cập đều là trẻ em, còn hạn chế về nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ.

Những lời hứa về cuộc sống tốt đẹp hơn không chỉ khiến các em dễ mắc bẫy mà còn làm gia đình mất cảnh giác, tạo cơ hội để các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội.

Những thủ đoạn ẩn sau lời mời gọi hấp dẫn

Trao đổi với PV Báo Công lý, Đại tá Lương Hữu Trung, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP TP Cần Thơ cho biết, tội phạm mua bán người hiện nay có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các phương thức truyền thống sang hình thái hiện đại, xuyên quốc gia và gắn liền với công nghệ cao.

Nổi lên gay gắt là xu hướng mua bán người nhằm cưỡng bức lao động số, bóc lột trực tuyến trong các Scam Center (Trung tâm lừa đảo trực tuyến) tại khu vực Đông Nam Á.

Các khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, địa bàn biên giới biển như xã Vĩnh Hải (TP Cần Thơ) và những nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tiềm ẩn nguy cơ bị tội phạm mua bán người nhắm đến.

Lợi dụng hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nhu cầu tìm kiếm việc làm cùng những hạn chế trong tiếp cận thông tin và hiểu biết pháp luật của một bộ phận người dân, các đối tượng đưa ra những lời hứa về thu nhập, hôn nhân và cơ hội đổi đời để tiếp cận, dụ dỗ.

Nhóm có nguy cơ bị lợi dụng gồm thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên thường xuyên sử dụng mạng xã hội nhưng thiếu kỹ năng an toàn số; người lao động thất nghiệp, gặp khó khăn về tài chính hoặc nợ nần; phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh gia đình thiếu ổn định, đặc biệt là trẻ em dưới 16 tuổi.

Những người có nhu cầu tìm việc làm, kết hôn ở nước ngoài để cải thiện kinh tế gia đình cũng dễ trở thành mục tiêu tiếp cận.

Các đối tượng không sử dụng một phương thức chung cho tất cả nạn nhân mà thường tìm hiểu hoàn cảnh, nhu cầu và tâm lý của từng người để đưa ra lời mời gọi phù hợp.

Với người đang cần việc làm, các đối tượng có thể hứa hẹn mức lương cao, hỗ trợ chi phí đi lại, bố trí chỗ ở và nhận việc ngay. Đối với người mong muốn kết hôn ở nước ngoài, những lời giới thiệu về điều kiện kinh tế của người chồng tương lai, cuộc sống sung túc và khoản tiền hỗ trợ gia đình được sử dụng để tạo sự tin tưởng.

Theo BĐBP TP Cần Thơ, trên Facebook, Zalo, Telegram, các đối tượng có thể lập trang, hội nhóm tuyển dụng, đăng thông tin tìm nhân viên văn phòng, nhập liệu, chăm sóc khách hàng với mức lương từ 30 - 50 triệu đồng/tháng, không yêu cầu bằng cấp, kinh nghiệm và cam kết chi trả toàn bộ chi phí đi lại.

Những lời mời gọi này đánh trúng tâm lý muốn có thu nhập cao trong thời gian ngắn, nhất là đối với người đang thất nghiệp hoặc gặp khó khăn về tài chính.

Tuy nhiên, thông tin về doanh nghiệp tuyển dụng, địa điểm làm việc, điều kiện lao động và thủ tục xuất cảnh thường không được cung cấp rõ ràng, khiến người tìm việc khó kiểm chứng tính xác thực.

Bên cạnh chiêu trò tuyển dụng, việc tạo dựng quan hệ tình cảm qua mạng xã hội cũng được các đối tượng sử dụng để tiếp cận nạn nhân.

Bằng những cuộc trò chuyện thường xuyên, lời quan tâm và hứa hẹn về tương lai, các đối tượng từng bước xây dựng lòng tin, sau đó rủ rê nạn nhân đi du lịch, làm ăn hoặc ra nước ngoài sinh sống.

Quá trình dụ dỗ diễn ra từng bước, khiến nạn nhân khó nhận ra thời điểm mình bị đưa vào sự kiểm soát của các đối tượng.

Ban đầu có thể chỉ là lời đề nghị giúp đỡ, giới thiệu việc làm hoặc hỗ trợ di chuyển, nhưng sau đó nạn nhân được hướng dẫn liên hệ với nhiều người trung gian, di chuyển qua nhiều địa phương trước khi đến nơi cuối cùng.

Khi bị đưa ra nước ngoài, nạn nhân có nguy cơ rơi vào tình trạng phụ thuộc do không thông thạo ngôn ngữ, thiếu giấy tờ hợp pháp hoặc không có người thân hỗ trợ. Một số trường hợp bị thu giữ hộ chiếu, điện thoại, hạn chế tự do đi lại, ép buộc lao động hoặc tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến. Thậm chí, nạn nhân còn bị yêu cầu nộp tiền chuộc mới được trở về.

Để che giấu hành vi phạm tội, các đối tượng có thể sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo, số điện thoại không chính chủ, ứng dụng nhắn tin mã hóa và những phương thức thanh toán điện tử. Việc núp bóng các dịch vụ tư vấn du học, du lịch, môi giới việc làm hoặc môi giới hôn nhân cũng khiến người dân khó phân biệt giữa hoạt động hợp pháp với những lời mời gọi tiềm ẩn nguy cơ mua bán người.

Trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, việc nhận diện nguy cơ và nâng cao ý thức cảnh giác của người dân là yếu tố quan trọng để phòng ngừa tội phạm từ sớm.

Tuy nhiên, để ngăn chặn hiệu quả các đường dây mua bán người trên địa bàn TP Cần Thơ, nhất là tại những khu vực tiềm ẩn nguy cơ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng, trong đó BĐBP TP Cần Thơ đóng vai trò quan trọng trong công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm tại địa bàn biên giới biển.