'Làng cổ tích' Lô Lô Chải được vinh danh trên bản đồ du lịch toàn cầu

Từ bản làng heo hút đến “điểm đến xanh - bản sắc - thân thiện”

Nằm dưới chân núi Rồng, cách Cột cờ Lũng Cú chừng 1 km, thôn Lô Lô Chải (xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên quang) được ví như một “làng cổ tích giữa đại ngàn đá”. Nơi đây từng là vùng đất hẻo lánh, cuộc sống của người dân chủ yếu gắn với nương rẫy, quanh năm đối mặt với nhiều thiếu thốn do địa hình đá tai mèo khắc nghiệt, nguồn nước khan hiếm và điều kiện sinh hoạt còn nhiều khó khăn.

Những năm gần đây, diện mạo thôn Lô Lô Chải đã thay đổi rõ rệt khi địa phương xác định phát triển du lịch cộng đồng bền vững là hướng đi trọng tâm, gắn bảo tồn bản sắc văn hóa với nâng cao đời sống người dân.

Nhờ sự đồng hành của chính quyền, các tổ chức quốc tế và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng, thôn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bảo vệ môi trường, quy hoạch du lịch có kiểm soát, đồng thời gìn giữ kiến trúc truyền thống và hình thành hệ sinh thái dịch vụ du lịch mang đậm bản sắc địa phương.

Đặc biệt, sáng ngày 17/10 (theo giờ Việt Nam), tại Khách sạn Anji International Convention & Exhibition Center, TP. Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) đã chính thức công bố kết quả Giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025” (Best Tourism Villages 2025). Vượt qua hơn 270 hồ sơ đến từ 65 quốc gia, thôn Lô Lô Chải vinh dự được xướng tên trong danh sách những làng du lịch cộng đồng tiêu biểu nhất thế giới.

Việc được vinh danh tại giải thưởng quốc tế danh giá này không chỉ khẳng định nỗ lực bền bỉ của chính quyền và người dân địa phương trong gìn giữ văn hóa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế, mà còn mở ra cơ hội để Lô Lô Chải tỏa sáng trên bản đồ du lịch toàn cầu như một “điểm đến xanh - bản sắc - thân thiện” của Việt Nam.

Thành công ấy không chỉ là niềm tự hào của người dân Lô Lô Chải, mà còn là động lực mạnh mẽ cho ngành du lịch Việt Nam trên hành trình hội nhập quốc tế. Với định hướng đầu tư hạ tầng đồng bộ, quản lý chuyên nghiệp và tầm nhìn dài hạn, Lô Lô Chải hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu du lịch cộng đồng tiêu biểu của châu Á - nơi giá trị truyền thống hòa quyện cùng tinh thần đổi mới và khát vọng vươn xa.

Lan tỏa giá trị du lịch bền vững từ miền di sản sống

Lô Lô Chải hiện vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn những giá trị truyền thống đặc trưng của vùng cao nguyên đá: Những ngôi nhà trình tường kiên cố, mái ngói âm dương cổ kính, tường đá phủ rêu phong cùng các họa tiết trang trí mang đậm dấu ấn văn hóa của người Lô Lô.

Không chỉ bảo tồn kiến trúc, cộng đồng nơi đây còn chú trọng đến yếu tố môi trường trong phát triển du lịch. Thôn đã xây dựng hệ thống thu gom, xử lý rác thải, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, trồng thêm cây xanh, cải thiện nguồn nước sạch và nâng cấp nhà vệ sinh đạt chuẩn phục vụ du khách. Những biện pháp này góp phần duy trì hình ảnh “sạch - xanh - thân thiện” của Lô Lô Chải trong mắt du khách trong và ngoài nước.

Về sinh kế, người dân đã từng bước chuyển đổi phương thức mưu sinh. Nhiều hộ gia đình tham gia mô hình homestay, cung cấp dịch vụ lưu trú cộng đồng; các hộ khác tiếp tục sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, trồng rau và cung cấp thực phẩm cho các cơ sở du lịch trong thôn. Mô hình này giúp tạo thêm việc làm, tăng thu nhập ổn định và khuyến khích người dân gắn bó, gìn giữ bản làng truyền thống.

Nhờ phát triển du lịch cộng đồng, đời sống của người dân Lô Lô Chải đã có những chuyển biến tích cực. Thu nhập bình quân tăng rõ rệt so với trước, nhiều hộ gia đình có điều kiện sửa sang lại nhà cửa, sắm phương tiện đi lại, đầu tư cho con cái học tập và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nhằm nâng cao hình ảnh Lô Lô Chải trên thị trường quốc tế, tỉnh Hà Giang đã và đang đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá thông qua các ấn phẩm, phóng sự, nền tảng số và các chương trình liên kết tour - tuyến trong và ngoài tỉnh. Những hoạt động này góp phần lan tỏa hình ảnh “Lô Lô Chải - điểm đến văn hóa xanh, an toàn, thân thiện và bền vững”, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.

Song song với đó, địa phương cũng chú trọng xây dựng cơ chế giám sát các chỉ số phát triển bền vững trên ba trụ cột: Môi trường, văn hóa và kinh tế - xã hội, nhằm kịp thời điều chỉnh chính sách, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa du lịch, cộng đồng và thiên nhiên.

Một điểm không thể thiếu trong hành trình đó là hỗ trợ kỹ thuật từ bên ngoài. Qua Dự án ST4SD (do Helvetas Thụy Sĩ phối hợp với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam), các chuyên gia đã giúp khảo sát tiềm năng, thiết kế sản phẩm du lịch, đào tạo cộng đồng, định hướng mô hình lưu trú - trải nghiệm và hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ ứng cử giải thưởng quốc tế.

Việc Lô Lô Chải được vinh danh và tham dự phiên họp Mạng lưới “Làng du lịch tốt nhất thế giới” tại thành phố Hồ Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) mở ra cơ hội lớn để địa phương học hỏi kinh nghiệm, kết nối hợp tác và thu hút đầu tư quốc tế trong lĩnh vực du lịch cộng đồng.

Thành công này cũng là kinh nghiệm quý cho các địa phương khác ở khu vực Đông Bắc trong việc nhân rộng mô hình du lịch cộng đồng bền vững. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển của du lịch hiện đại -nơi bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế cộng đồng được đặt ở vị trí trung tâm.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh truyền thông quốc tế thông qua các nền tảng số, mạng xã hội và các chương trình hợp tác với bạn bè du lịch toàn cầu sẽ góp phần lan tỏa hình ảnh “Miền di sản sống” của vùng cao nguyên đá, đưa Lô Lô Chải trở thành điểm đến đặc sắc trên bản đồ du lịch thế giới. Đây không chỉ là cơ hội để quảng bá văn hóa và con người nơi cực Bắc Tổ quốc, mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng đắn của Việt Nam trong phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn giá trị truyền thống.