Lần đầu tiên Việt Nam có Thẩm phán tại Tòa án Quốc tế về Luật Biển

Ngày 18/6, trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) diễn ra tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Hoa Kỳ), PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, ứng cử viên của Việt Nam, đã trúng cử Thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026-2035 với số phiếu cao nhất trong nhóm các nước châu Á - Thái Bình Dương.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam có đại diện được bầu vào ITLOS kể từ khi cơ quan tài phán này chính thức đi vào hoạt động năm 1996.

Việc PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh giành được số phiếu tín nhiệm cao và trúng cử ngay từ vòng bỏ phiếu đầu tiên cho thấy sự ghi nhận, đánh giá tích cực của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, vị thế của Việt Nam; đồng thời phản ánh bước phát triển mới trong tiến trình hội nhập quốc tế, nhất là trong lĩnh vực pháp lý và đối ngoại đa phương của đất nước.

Kết quả này thể hiện sự chuyển biến từ tham gia tích cực sang đóng góp ngày càng thực chất của Việt Nam vào quá trình xây dựng, phát triển và thực thi các chuẩn mực, quy tắc chung của cộng đồng quốc tế, khẳng định năng lực và trách nhiệm ngày càng cao của Việt Nam trong hệ thống quản trị toàn cầu dựa trên luật lệ.

Thành công của ứng cử viên Việt Nam cũng cho thấy sự đánh giá tích cực của các quốc gia thành viên UNCLOS đối với những đóng góp ngày càng hiệu quả của Việt Nam tại các cơ quan của Liên hợp quốc cũng như trong việc thúc đẩy và bảo vệ luật pháp quốc tế.

Đối với cá nhân PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, kết quả tại cuộc bầu cử có tính cạnh tranh cao là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với phẩm chất, trình độ chuyên môn và uy tín của một chuyên gia pháp lý quốc tế Việt Nam.

Trên cương vị mới, PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ Thẩm phán ITLOS theo các nguyên tắc độc lập, khách quan được quy định trong Quy chế của Tòa, góp phần thúc đẩy việc thực thi hiệu quả UNCLOS 1982 và củng cố trật tự pháp lý trên biển.

Là quốc gia luôn nhất quán đề cao thượng tôn pháp luật quốc tế, ủng hộ Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với các quốc gia thành viên thúc đẩy việc thực hiện đầy đủ, hiệu quả Công ước; giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; tăng cường hợp tác biển và đóng góp vào việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và phát triển bền vững trên biển và đại dương.

Tòa án Quốc tế về Luật Biển được thành lập theo quy định của UNCLOS 1982 và chính thức đi vào hoạt động từ năm 1996, đặt trụ sở tại thành phố Hamburg (Đức). Tòa có chức năng giải quyết bằng biện pháp tư pháp các tranh chấp liên quan đến việc giải thích và áp dụng Công ước.

Trong gần ba thập kỷ qua, ITLOS đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc củng cố trật tự pháp lý trên biển, thúc đẩy thượng tôn pháp luật và tăng cường hợp tác quốc tế vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

ITLOS gồm 21 Thẩm phán độc lập, do các quốc gia thành viên UNCLOS bầu chọn, bảo đảm đại diện cho các hệ thống pháp luật và khu vực địa lý khác nhau trên thế giới. Tại Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên UNCLOS, 7 Thẩm phán mới đã được bầu cho nhiệm kỳ 2026-2035, gồm các ứng cử viên đến từ Việt Nam, Ghana, Tunisia, Nga, Hà Lan, Ấn Độ và Brazil. Các Thẩm phán này sẽ bắt đầu nhiệm kỳ từ tháng 10/2026.

UNCLOS có hiệu lực từ năm 1994 và hiện có 172 thành viên, gồm 171 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU). Việt Nam phê chuẩn Công ước vào năm 1994.