Việc Hải Phòng xây dựng Khu kinh tế chuyên biệt đầu tiên của cả nước được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, góp phần thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và dịch vụ logistics vươn ra quốc tế.
Theo Quyết định 288/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ do Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ký ban hành ngày 12/2, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng được thành lập với quy mô khoảng 5.300 ha, nằm trên địa bàn 6 xã gồm Thượng Hồng, Nguyễn Lương Bằng, Bắc Thanh Miện, Thanh Miện, Hải Hưng và Bình Giang.
Việc hình thành khu kinh tế này được xem là bước đi chiến lược nhằm tạo ra một cực tăng trưởng mới với kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế của thành phố cũng như khu vực duyên hải Bắc Bộ.
Mục tiêu phát triển thành trung tâm công nghiệp, cảng biển, thương mại - dịch vụ, và khu phi thuế quan lớn, kết nối trực tiếp với cảng nước sâu Lạch Huyện.

Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, dự án cũng hướng tới tăng cường kết nối thương mại quốc tế, gắn kết chặt chẽ giữa thu hút đầu tư với bảo đảm quốc phòng, an ninh, đồng thời bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương.
Khác với các khu công nghiệp truyền thống, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng được định hướng phát triển theo mô hình đa chức năng, tích hợp chặt chẽ giữa sản xuất và dịch vụ.
Theo quy hoạch, trong Khu kinh tế sẽ hình thành các phân khu chức năng quan trọng như: Khu phát triển công nghiệp (bao gồm khu công nghiệp và cụm công nghiệp); khu thương mại – dịch vụ tổng hợp; khu vực phi thuế quan; hệ thống trung tâm logistics và các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Quy mô và vị trí cụ thể của từng phân khu sẽ được xác định chi tiết trong các đồ án quy hoạch xây dựng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Việc hình thành Khu kinh tế chuyên biệt không chỉ mở rộng không gian phát triển công nghiệp của thành phố mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái kinh tế hiện đại.
Trong đó, các hoạt động sản xuất, nghiên cứu, dịch vụ và logistics được kết nối chặt chẽ. Mô hình này góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án đầu tư có quy mô lớn và hàm lượng công nghệ cao.
Chính phủ kỳ vọng Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho toàn vùng đồng bằng sông Hồng.

Theo định hướng, Khu kinh tế này sẽ đóng góp khoảng 3-4% GRDP của thành phố Hải Phòng vào năm 2030 và nâng mức đóng góp lên trên 5% trong giai đoạn sau năm 2030.
Để đạt được mục tiêu đó, thành phố sẽ triển khai các cơ chế, chính sách minh bạch, thông thoáng và thân thiện với doanh nghiệp, đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống cho người dân.
Việc hình thành Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng diễn ra trong bối cảnh thành phố tiếp tục duy trì sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Tính đến ngày 27/2, tổng vốn đầu tư nước ngoài thu hút trên địa bàn thành phố đạt 221,4 triệu USD, tương đương 5,47% kế hoạch năm 2026 (mục tiêu thu hút từ 3,8 đến 4,3 tỷ USD).
Lũy kế đến nay, toàn thành phố có 1.802 dự án đến từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đầu tư còn hiệu lực đạt khoảng 51,2 tỷ USD.
Chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, Hải Phòng đã có 1.510 doanh nghiệp mới thành lập, tương đương cùng kỳ năm trước và vượt 24% so với kịch bản đề ra.
Những con số này cho thấy môi trường đầu tư của Hải Phòng ngày càng hấp dẫn.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với chiến lược tổ chức không gian kinh tế của thành phố.
Phần lớn các khu công nghiệp hiện nay tập trung tại khu vực ven biển, gắn với hệ thống cảng biển và các trục giao thông đối ngoại. Khi quỹ đất dần thu hẹp, áp lực về hạ tầng kỹ thuật, dân cư và dịch vụ cũng ngày càng gia tăng tại khu vực này.
Trong khi đó, nhiều dự án đầu tư vẫn chủ yếu tập trung ở khâu lắp ráp, gia công với giá trị gia tăng chưa cao.
Trong dài hạn, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng là bước đi quan trọng trong quá trình định hình mô hình tăng trưởng mới của thành phố.
Giai đoạn 2026 - 2030, hoàn thiện các thủ tục và triển khai các hoạt động đầu tư, xây dựng. Bước đầu vận hành hiệu quả các công trình, dự án đã xây dựng.
Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nhất là hạ tầng đô thị, công nghiệp, dịch vụ trong khu kinh tế; nghiên cứu triển khai một số mô hình, dự án sản xuất mới trong khu kinh tế.
Giai đoạn 2031 - 2035, hoàn thiện hệ thống kết cấu kinh tế, xã hội của khu kinh tế đồng bộ, hiện đại; đẩy nhanh tiến trình đô thị hóa, hình thành diện mạo của đô thị xanh thông minh, với các dịch vụ chất lượng cao; tiếp tục thu hút đầu tư các ngành, lĩnh vực theo định hướng trong khu kinh tế.