Khai hội truyền thống Di sản thế giới chùa Nhẫm Dương

Tới dự chương trình có ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng; đại diện các sở, ngành, địa phương, Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc; đại diện Sơn môn Tào Động Việt Nam, các chư tăng, hòa thượng và đông đảo nhân dân, du khách thập phương.

Lễ hội diễn ra từ ngày 20 đến 23/4/2026 với các hoạt động, nghi lễ truyền thống như: Lễ cáo yết; Lễ rước nước; chương trình văn nghệ; Lễ khai hội, tưởng niệm 322 năm ngày Thánh Tổ Quốc Sư Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt nhập Niết bàn; các nghi lễ cầu quốc thái dân an; Lễ mộc dục, Mông sơn thí thực (thả hoa đăng và bắn pháo hoa); Lễ tạ…

Phần hội có nhiều hoạt động hấp dẫn với các trò chơi dân gian. Điểm nhấn của lễ hội năm nay là chương trình nghệ thuật đặc sắc, ra mắt và công diễn vở cải lương “Sơ Tổ Tào Động Việt Nam” vào tối 21/4.

Vở cải lương “Sơ Tổ Tào Động Việt Nam” do Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp cùng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc tổ chức, nhằm tái hiện hành trạng của chư vị Tổ sư, đồng thời khắc họa quá trình hình thành và phát triển của Thiền phái Tào Động tại Việt Nam, dòng thiền có ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử Phật giáo nước ta. Vở diễn có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi như NSƯT Hoàng Tùng, NSƯT Mỹ Vân, NSƯT Minh Lý…

Lễ hội tại Di sản thế giới chùa Nhẫm Dương, gắn với các hoạt động tưởng niệm ngày Thánh Tổ Quốc Sư Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt nhập niết bàn là hoạt động văn hóa, tâm linh truyền thống được tổ chức hàng năm.

Lễ hội giúp quảng bá các giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu của di sản, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, nhân dân trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc; duy trì và phục vụ nhu cầu sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng của nhân dân, du khách.

Theo một số tài liệu, chùa Nhẫm Dương (tên chữ là Thánh Quang) là một trong những ngôi chùa cổ có lịch sử lâu đời tại Việt Nam, nằm trong khu hang động núi đá vôi Nhẫm Dương, phường Nhị Chiểu, TP. Hải Phòng (trước đây là xã Duy Tân, Kinh Môn, Hải Dương). Chùa Nhẫm Dương là một công trình lớn, được hưng công xây dựng dưới thời Trần (1225 - 1400) và đến nay đã được tu bổ, tôn tạo nhiều lần.

Thiền phái Tào Động được sáng lập bởi hai nhà sư Động Sơn Lương Giới và Tào Sơn Bản Tịch, truyền vào Việt Nam từ thế kỷ XVII. Từ thời điểm này, chùa Nhẫm Dương đã trở thành chốn tổ của phái Tào Động Việt Nam và là nơi trụ trì của Thánh Tổ Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt (1637 - 1704).

Thánh Tổ được coi là người khai nguyên chốn tổ Nhẫm Dương và hiện tại, chùa vẫn còn lưu giữ tháp đá 5 tầng đặt xá lị của ông cùng với bức tượng đá xanh có niên đại từ thế kỷ XVIII. Những dấu tích còn lại của chùa như chân tảng khối hộp vuông bằng đá xanh, bia đá và tháp mộ, là những minh chứng rõ ràng cho sự tồn tại lâu đời và vai trò quan trọng của ngôi chùa trong lịch sử Phật giáo Việt Nam.

Chùa Nhẫm Dương là nơi hội tụ cả giá trị tâm linh và khảo cổ hiếm có; gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp tu hành của Thủy Tổ, người đã khai sáng phái Tào Động Phật Giáo Việt Nam. Đây cũng là chốn Tổ thiền phái Tào Động Việt Nam và là “Bảo tàng khảo cổ học lớn nhất Việt Nam”.

Với những giá trị hiện hữu, năm 2003, chùa chùa Nhẫm Dương được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Năm 2016, cùng với quần thể di tích lịch sử danh lam thắng cảnh An Phụ, Kính Chủ, chùa Nhẫm Dương được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Đến tháng 7/2025, chùa Nhẫm Dương nằm trong Quần thể di tích, danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa thế giới.