Hội thảo '40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế'

Chiều ngày 13/4, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế" nhằm đánh giá vai trò dẫn dắt và khuyến nghị chính sách phát triển mạnh mẽ các tập đoàn kinh tế.

Phát biểu khai mạc hội thảo, nhà báo Phạm Đức Sơn, Tổng biên tập Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn - Trưởng Ban tổ chức hội thảo cho biết, sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn và toàn diện. Từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu, chúng ta đã vươn lên trở thành một hình mẫu phát triển kinh tế trên thế giới. Đời sống Nhân dân cả về vật chất và tinh thần được cải thiện rõ rệt. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.

Theo nhà báo Phạm Đức Sơn, hội thảo diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa bầu ra lãnh đạo Nhà nước, Chính phủ nhiệm kỳ mới.

Trong bài phát biểu nhậm chức, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định quyết tâm không thể để đất nước tụt hậu, không thể để Nhân dân mất cơ hội phát triển. Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026-2031 là mệnh lệnh phát triển để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước.

Tại Văn kiện Đại hội XIV, để thực hiện thành công các mục tiêu chiến lược, Đảng xác định rõ kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ổn định vĩ mô, các cân đối lớn, định hướng chiến lược và dẫn dắt; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh; khuyến khích doanh nghiệp trong nước lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh quốc tế; đưa tri thức và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh; thu hút có chọn lọc dự án đầu tư nước ngoài, tập trung chủ yếu cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Trước đó, Bộ Chính trị Khoá XIII đã ban hành hàng loạt Nghị quyết chiến lược, trong đó nổi bật là Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, Nghị quyết 68 về thúc đẩy kinh tế tư nhân, và Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước,… cùng đặt mục tiêu xây dựng các tập đoàn kinh tế hàng đầu, dần vươn tầm châu lục và thế giới, có vai trò dẫn dắt, thúc đẩy, hỗ trợ sự phát triển của doanh nghiệp vừa và nhỏ, gia tăng nội lực của nền kinh tế.

"Trong bối cảnh đó, Tạp chí Nhà đầu tư, cơ quan của Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, tổ chức Hội thảo “40 năm Đổi Mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” nhằm tạo diễn đàn để các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia và cộng đồng doanh nhân cùng nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới, đánh giá vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế", Tổng biên tập Phạm Đức Sơn nhấn mạnh.

Cũng theo nhà báo Phạm Đức Sơn, Hội thảo hôm nay là một trong những hoạt động thiết thực mà Tạp chí Nhà đầu tư triển khai nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trên tinh thần hành động mà Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm luôn chủ xướng và hối thúc.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết:" Trong Hội nghị Trung ương III tới (cuối tháng 6, đầu tháng 7), Ban sẽ trình Bộ Chính trị Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ (KHCN) đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Như các chuyên gia cũng biết, chúng ta ban hành về mặt chủ trương phát triển doanh nghiệp nhà nước (DNNN), doanh nghiệp tư nhân (DNTN) luôn được quan tâm. Ngày 3/6/2017, nghị quyết đầu tiên là Nghị quyết 10 với mong muốn phát triển KTTN, và được bổ sung hiện nay với Nghị quyết 68.

Cũng tháng 6/2017, có Nghị quyết 12, gần đây rộng hơn là Nghị quyết 79 về kinh tế Nhà nước với mục 2.4 có nội dung về đổi mới sắp xếp DNNN. Câu hỏi đặt ra: Để sớm đưa chủ trương vào cuộc sống rất mong chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn".

Xin gợi mở một số vấn đề: Một là, về phát triển kinh tế tư nhân. Trong quan điểm chung, KTTN là một trong các động lực quan trọng nhất. Khối KTTN thực tế đóng góp 50% GDP và giải quyết nhiều việc làm. Tuy nhiên, cấu trúc tổng thể KTTN thì ngoài hệ thống các doanh nghiệp (hơn 1 triệu đơn vị) song chủ yếu doanh nghiệp vừa và nhỏ và 5 triệu hộ kinh doanh.

Về mặt chủ trương mong muốn có tập đoàn KTTN lớn mạnh, nhưng loay hoay gần 3 năm, chúng ta ban đầu có đề án phát triển tập đoàn tư nhân sau này ghép cả Nhà nước vào thành các doanh nghiệp dân tộc nhưng đến nay vẫn chưa làm được.

Do đó, mong muốn lắng nghe những chia sẻ từ khối DNTN. Với doanh nghiệp, cơ chế quan trọng được đề ra là cơ chế Nhà nước đặt hàng đặt hàng các DNTN triển khai nhiệm vụ chiến lược quan trọng của quốc gia, như thực tế là còn chậm. Chúng ta mới ban hành bước đầu, đặt hàng đường sắt tốc độ cao.

Mong muốn các DNTN trao đổi cơ chế thẳng thắn. Khi đặt hàng cần xây dựng tiêu chuẩn định mức và quyết định đầu ra để đặt hàng. Vậy những gì đang chậm? Đây là vấn đề không chỉ ban IV mà cơ quan quản lý và các bộ ngành đều quan tâm. Để gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cần sớm hoàn thiện các toàn bộ các cơ chế chính sách trong đó có cơ chế đặt hàng, định mức… để khơi thông nguồn lực tư nhân.

Khi tính toán để đạt mục tiêu cần lượng vốn 3,58 triệu tỷ đồng, phần vốn Nhà nước là 8,51 triệu tỷ, vậy phần còn lại huy động từ khu vực tư nhân và nước ngoài. Vậy các điểm nghẽn lớn là gì? Rõ ràng, cần có sự liên kết của các DNTN trong nước, đặc biệt bối cảnh cấu trúc chúng ta có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc NHNN cho biết:" Nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới, không thể không nhắc tới vai trò "đầu tàu" của các tập đoàn kinh tế. Dù là doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo hay khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, các tập đoàn kinh tế thời gian qua luôn khẳng định vị thế là xương sống và lực lượng dẫn dắt của nền kinh tế.

Các đơn vị này không chỉ đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP và thu ngân sách Nhà nước, tạo ra hàng triệu việc làm, mà còn trực tiếp triển khai các công trình, dự án trọng điểm quốc gia; xây dựng và đưa thương hiệu của các ngành sản xuất, dịch vụ, thương mại Việt Nam vươn tầm quốc tế, qua đó ngày càng củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đứng từ góc độ ngành ngân hàng, hệ thống các tổ chức tín dụng luôn đồng hành, bứt phá và đóng góp vào sự phát triển mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế nói riêng cũng như tăng trưởng kinh tế nói chung.

Điều này được thể hiện ở hai khía cạnh. Thứ nhất, sau 40 năm Đổi mới, ngành ngân hàng đã có bước phát triển vượt bậc, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần cùng Chính phủ và cả hệ thống chính trị vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Theo đó, đến ngày 31/12/2025, hệ thống ngân hàng gồm 127 tổ chức tín dụng với tổng tài sản gần 28,9 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 22% so với cuối năm 2024 và tăng gần 2.000 lần sau gần 40 năm. Huy động vốn tăng 15,42% so với cuối năm 2024, tương đương mức tăng gần 1.300 lần sau gần 40 năm.

Trong đó, nhiều ngân hàng đã đạt quy mô lớn và có thứ hạng cao trên thị trường quốc tế. Thứ hai, hệ thống pháp luật về tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng liên tục được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng cung ứng nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ sản xuất kinh doanh.

Đối với các tập đoàn kinh tế, ngành ngân hàng luôn xác định đây là nhóm khách hàng truyền thống, quy mô lớn, có uy tín, sẵn sàng được cấp tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là đầu tư các dự án lớn có ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng, bảo đảm tiến độ và hiệu quả.

Đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng của nền kinh tế đạt khoảng 18,6 triệu tỷ đồng, tăng 19,07% so với cuối năm 2024, tương đương 144% GDP. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp trong nước chiếm khoảng 48% tổng dư nợ toàn nền kinh tế; dư nợ đối với các tập đoàn, tổng công ty chiếm khoảng 7%.

Bên cạnh đó, ngành ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong toàn hệ thống, phát triển các sản phẩm, dịch vụ thanh toán hiện đại, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khách hàng tiếp cận vốn tín dụng. Kết quả trên cho thấy, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng Việt Nam không chỉ góp phần cung cấp nguồn lực và dịch vụ tài chính cho cộng đồng doanh nghiệp, các tập đoàn kinh tế, mà bản thân sự lớn mạnh của hệ thống tài chính - ngân hàng cũng là một động lực quan trọng thúc đẩy khu vực doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Đối với ngành ngân hàng, chúng tôi cam kết tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tín dụng và ngoại hối; bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên hùng cường và thịnh vượng."