Báo Công lý
Thứ Hai, 25/5/2020

Tòa án huyện nơi ngã ba biên giới

06/2/2013 11:18 UTC+7
Năm 2012, vượt qua nhiều đơn vị trong Cụm thi đua các tỉnh miền núi phía Bắc, TAND huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) vinh dự được tặng thưởng cờ thi đua xuất sắc của ngành Tòa án...

Chánh án người Hà Nhì

Bằng nụ cười cởi mở, Chánh án TAND huyện Mường Nhé Pờ Go Loòng phấn khởi nói: Được thành lập năm 2002, sau 10 năm xây dựng và phát triển, TAND huyện Mường Nhé đã có trụ sở khang trang đàng hoàng theo mẫu chung của ngành Tòa án. Đặc biệt là đối với lực lượng công chức hiện nay số lượng đã được tăng lên, tất cả có 8 người đều là những người ở nơi khác đến nhưng họ rất yêu ngành, yêu quê hương Mường Nhé. Dù thuộc các dân tộc khác nhau, Kinh, H’Mông, Thái, Hà Nhì nhưng anh em rất đoàn kết gắn bó bên nhau. Về trình độ chuyên môn, anh em đều đã được chuẩn hóa theo Luật Tổ chức Tòa án, 6 người có trình độ Cử nhân luật, còn hai người đang theo học đại học. Đặc biệt có tôi làm Chánh án và cũng là người dân tộc Hà Nhì duy nhất của ngành Tòa án được Đảng và Nhà nước tin tưởng giao cho nhiệm vụ quản lý một cơ quan tư pháp tại một huyện vùng cao, vùng xa, nhân dân các dân tộc còn muôn vàn gian khổ. Năm vừa rồi, chúng tôi có thêm Phó Chánh án Vàng Thị Dua, Thẩm phán Giàng A Bách là người dân tộc H’Mông nên rất thuận tiện cho việc xét xử những vụ án mà bị cáo, nguyên đơn, bị đơn là người dân tộc thiểu số, không biết hoặc không nói thạo tiếng phổ thông. 

 

Tòa án huyện nơi ngã ba biên giới

 Tập thể cán bộ TAND huyện Mường Nhé, Điện Biên

 

Nhìn đội ngũ cán bộ công chức hùng hậu như hiện nay, Chánh án Pờ Go Loòng  bùi ngùi nhớ lại: Hồi năm 2002, trụ sở làm việc chưa có, cán bộ giúp việc cũng không, chỉ có tôi là Phó Chánh án TAND huyện Mường Tè được chuyển sang làm quyền Chánh án TAND huyện Mường Nhé. Sau một thời gian Tòa tuyển thêm một thư ký, một kế toán kiêm thủ quỹ, văn thư. Lúc đó, trình độ văn hóa của tôi còn chưa hết phổ thông, phải đi học văn hóa rồi lại tiếp đi học đại học luật. Tôi vừa đi học, vừa phải chỉ đạo công việc của cơ quan bằng cách chỉ thụ lý các vụ án rồi chuyển lên nhờ TAND tỉnh Điện Biên xét xử. 

 

Năm 2002 huyện Mường Nhé mới được thành lập trên cơ sở một phần diện tích đất của huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) và một phần diện tích đất của huyện Mường Chà (tỉnh Điện Biên). Huyện Mường Nhé ở cực Tây Bắc của Tổ quốc, cách tỉnh lỵ Điện Biên hơn 200 km, đường xá đi lại rất khó khăn. Mường Nhé có cột mốc A Pa Chải phân định địa giới của ba nước, Việt Nam-Lào và Việt Nam-Trung Quốc, phần đường biên giới giáp với Trung Quốc dài hơn 38 Km, phần đường biên giới giáp Lào dài hơn 165 Km. Mường Nhé có dân số hơn 6 vạn người, gồm 11 dân tộc: Hà Nhì, Thái, Kinh, Khơ Mú, Dạo, Cống, Si La, Sạ Phang, Sán Chỉ... Trong đó người dân tộc H’Mông chiếm 70%, sống chủ yếu là dân di cư tự do, nghe theo những người truyền đạo trái phép cho đây là miền đất hứa có thể lập được Vương quốc H’Mông... 

 

Tòa án không chỉ là xét xử

 

Chánh án Pờ Go Loòng cho biết: đồng bào ở đây dân trí còn thấp, sống theo phong tục tập quán cũ, tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới 77,87 % dân số, ít am hiểu pháp luật nên nhiều vụ án vừa xét xử, Tòa vừa phải giải thích pháp luật cho bị cáo hiểu hành vi vi phạm pháp luật của mình. 

 

Ông kể, như vụ án Sừng Cá Pơ, 50 tuổi ở bản Chung Chải, xã Chung Chải bị  truy tố và xét xử về hành vi tàng trữ ma túy. Trước Hội đồng xét xử, bị cáo thản nhiên cho rằng mình không phạm tội: “Từ ngày xưa cả dân tộc mình vẫn trồng vẫn hút thuốc phiện mà...”. Sau khi nghe Thẩm phán chủ tọa phiên Tòa giải thích, Nhà nước cấm trồng, cấm tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy, bị cáo mới nhận ra tội lỗi của mình và hứa không bao giờ phạm tội lần thứ hai nữa. Hay vụ án chống người thi hành công vụ xảy ra ở bản Mường Nhé, xã Mường Nhé cũng là do dân trí thấp, kém hiểu biết pháp luật. Ông Lầu A Sua thấy cán bộ địa chính đến đo đất của nhà mình đang canh tác để làm quy hoạch giao đất cho dân, mặc dù cấp chính quyền xã, bản đã thông báo trước nhưng ông Súa vẫn sợ mất đất không cho đo. Sau đó, ông Sua bắt giữ người đi đo, thu máy đo, yêu cầu chính quyền đến chuộc lại. Trường hợp này Hội đồng xét xử cũng phải giải thích pháp luật, sau đó bị cáo tỏ ra vô cùng ăn năn. Bị cáo nói: “Nếu biết là bắt người bị đi tù, bị cáo không bao giờ làm thế...”. Nhưng cũng có trường hợp bị cáo giả vờ không hiểu biết pháp luật, không biết tiếng phổ thông, với mục đích chối tội. Bị cáo Kháng Thị Phàn ở bản Mường Toong, xã Mường Toong, phạm tội mua bán trái phép chất ma túy. Bị cáo biết và nói thành thạo tiếng phổ thông, nhưng cứ giả vờ không biết. Hội đồng xét xử đã cho người phiên dịch, nhưng đến khi tuyên án phải đi tù, bị cáo lại tranh luận, cãi lại bằng tiếng phổ thông không thiếu một từ nào.

 

Đối với án dân sự, Chánh án Pờ Go Loòng cho biết: Ở Mường Nhé chúng tôi thực hiện biện pháp hòa giải, rất ít có vụ án phải xét xử. Người dân ở đây rất đoàn kết và trung thực, riêng về án tranh chấp trâu, bò thả rông, Tòa đã giải quyết 12 vụ trâu bò bị tranh chấp được trả lại cho chính chủ...

 

Đối với án hôn nhân và gia đình, có một thực tế là phụ nữ người dân tộc H’Mông rất yêu chồng, vợ thấy chồng mình không yêu quý mình nữa là phát sinh tiêu cực, muốn ăn lá ngón để chết. Vì vậy hầu hết các vụ án hôn nhân gia đình ở Mường Nhé, chủ yếu là tìm cách hòa giải cho vợ chồng đoàn tụ, tránh được những sự việc đáng tiếc xảy ra. 

 

Với phương châm Tòa án không chỉ là xét xử, hàng năm công tác xét xử lưu động kết hợp với tuyên truyền giáo dục pháp luật cho dân là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đối với TAND huyện Mường Nhé.  Bình quân mỗi năm TAND Mường Nhé xét xử lưu động được 10 vụ, riêng năm 2012 xét xử lưu động được 16 vụ. Mặc dù không chủ động được về phương tiện, địa bàn rộng, có điểm cách xa trung tâm huyện tới cả trăm km, nhưng TAND Mường Nhé  vẫn tổ chức xét xử lưu động theo yêu cầu chính trị của địa phương. Đơn cử như, vụ án Chảo Chư Mẩy, phạm tội mua bán trái phép chất ma túy ở Sín Chải, xã Nà Hỳ cách trung tâm huyện hơn 140km, còn phải đi bộ một đoạn đường rừng dài mới tới bản địa điểm tổ chức xét xử lưu động. Thông thường những vụ án xét xử lưu động như thế phải mất 4 đến 5 ngày, Hội đồng xét xử có khi phải vào bản ngủ nhờ, vì trụ sở UBND xã không có giường chiếu để ngủ qua đêm...  

 

Với sự nỗ lực như thế, TAND huyện Mường Nhé nơi ngã ba biên giới, đã hai lần vinh dự được tặng thưởng Cờ thi đua xuất sắc của ngành Tòa án (năm 2008 và 2012), năm 2011 được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen... Nói về thành tích của mình, Chánh án Pờ Go Loòng khiêm tốn: Có gì đâu anh, đó là nhờ tất cả mọi người trong đơn vị đều yêu ngành, yêu nghề, đảm bảo được nhiệm vụ xét xử, giữ vững trật tự xã hội, an ninh của một vùng biên giới.

 

Ghi chép của Đỗ Thế Điệp - Tùng Lâm 

 

 

Bạn đang đọc bài viết Tòa án huyện nơi ngã ba biên giới tại chuyên mục Tòa án của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678
Tag :

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật