Góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị quyết quy định về chế độ bảo vệ Thẩm phán

Tham dự Hội thảo có các đồng chí Thẩm phán TANDTC: Đỗ Thị Hải Yến, Nguyễn Hữu Tuyến, Lê Thanh Phong; PGS.TS. Trần Văn Độ, nguyên Phó Chánh án TANDTC, nguyên Chánh án Tòa án quân sự Trung ương; đồng chí Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký kiêm Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

Hội thảo còn có đại diện các đơn vị: Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, VKSNDTC và lãnh đạo TAND các tỉnh, thành phố: Bắc Ninh, Hà Nội, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, Phú Thọ.

Bảo vệ Thẩm phán là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn

Phát biểu khai mạc, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến cho biết, cùng với quá trình cải cách tư pháp, tổ chức và hoạt động của hệ thống TAND tiếp tục được đổi mới, kiện toàn, chất lượng xét xử từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, khối lượng công việc của các Tòa án không ngừng gia tăng, trong khi tính chất các vụ án, vụ việc ngày càng đa dạng, phức tạp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ Thẩm phán.

Bên cạnh áp lực về khối lượng và chất lượng công việc, do tính chất đặc thù của hoạt động xét xử, Thẩm phán còn có thể phải đối mặt với những nguy cơ phát sinh trực tiếp từ việc thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, trong các vụ án tham nhũng, kinh tế, chức vụ, tranh chấp đất đai, khiếu kiện hành chính kéo dài hoặc những vụ án, vụ việc phức tạp, có đông người tham gia tố tụng, được dư luận quan tâm, Thẩm phán có thể bị tác động, gây sức ép, can thiệp trái pháp luật, đe dọa, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, thậm chí xâm phạm sức khỏe, tính mạng và tài sản.

Sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội và các nền tảng truyền thông điện tử cũng làm xuất hiện những phương thức tác động mới đối với hoạt động xét xử. Việc đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, xúc phạm, đe dọa hoặc công kích Thẩm phán trên không gian mạng không chỉ ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của người thực thi nhiệm vụ mà còn có thể tạo sức ép đối với hoạt động xét xử, ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của Tòa án và niềm tin của xã hội đối với hoạt động tư pháp.

Theo Phó Chánh án Nguyễn Văn Tiến, bảo vệ Thẩm phán không chỉ là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản của người thực thi nhiệm vụ mà quan trọng hơn là bảo đảm những điều kiện cần thiết để Thẩm phán thực hiện nhiệm vụ xét xử độc lập, khách quan và chỉ tuân theo pháp luật. Qua đó góp phần bảo đảm quyền tư pháp được thực hiện đúng đắn, bảo vệ công lý và sự tôn nghiêm của pháp luật.

Dự thảo Nghị quyết quy định về chế độ bảo vệ Thẩm phán liên quan đến nhiều vấn đề quan trọng, cần được nghiên cứu, đánh giá thận trọng, toàn diện về cơ sở pháp lý, yêu cầu thực tiễn và cơ chế tổ chức thực hiện. Các quy định cần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật, xác định rõ phạm vi, đối tượng, điều kiện, biện pháp bảo vệ cũng như trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức có liên quan, đồng thời bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, phân tích những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những khó khăn có thể phát sinh trong quá trình áp dụng và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Đề xuất cơ chế bảo vệ đầy đủ, chặt chẽ và khả thi

Tại Hội thảo, các đại biểu cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Theo đó, việc xây dựng cơ chế bảo vệ Thẩm phán là cần thiết nhằm cụ thể hóa nguyên tắc Hiến định về Thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi can thiệp, đe dọa, xâm phạm, trả thù, trù dập Thẩm phán và thân nhân của Thẩm phán vì lý do công vụ.

Các đại biểu đánh giá, dự thảo đã quy định tương đối toàn diện về nguyên tắc, nội dung, biện pháp, trình tự, thủ tục bảo vệ cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Để Nghị quyết khi được ban hành tạo được cơ chế bảo vệ đủ mạnh, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và các quy định của Đảng, các đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số vấn đề mang tính nguyên tắc, định hướng và kỹ thuật.

Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến tập trung làm rõ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn của việc quy định chế độ bảo vệ Thẩm phán, đồng thời đề xuất các giải pháp xây dựng cơ chế bảo vệ đầy đủ, chặt chẽ, kịp thời và khả thi, phù hợp với tính chất đặc thù của hoạt động xét xử. Qua đó, bảo đảm an toàn cho Thẩm phán trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm để Thẩm phán xét xử độc lập, chỉ tuân theo pháp luật, góp phần bảo vệ công lý và sự tôn nghiêm của Tòa án.

Phát biểu bế mạc Hội thảo, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến đánh giá các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo được chuẩn bị công phu, thể hiện tinh thần trách nhiệm của các đồng chí lãnh đạo, chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự.

Các ý kiến đã tập trung phân tích, làm rõ nhiều vấn đề pháp lý và thực tiễn quan trọng, đánh giá sự cần thiết và yêu cầu hoàn thiện cơ chế bảo vệ Thẩm phán, đồng thời đề xuất nhiều kiến nghị, giải pháp thiết thực để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Phó Chánh án Nguyễn Văn Tiến đề nghị Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học TANDTC khẩn trương tổng hợp đầy đủ các ý kiến phát biểu trực tiếp, tham luận bằng văn bản và ý kiến góp ý của đại biểu; nghiên cứu, tiếp thu tối đa những ý kiến có giá trị lý luận và thực tiễn để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Việc hoàn thiện dự thảo cần bảo đảm chất lượng, tính thống nhất, đồng bộ, khả thi, phù hợp với quy định của pháp luật và yêu cầu thực tiễn trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.