Góc nhìn pháp lý vụ thông tin sai sự thật về mang thai khiến 6 người thân bị khởi tố

Theo thông tin cơ quan chức năng công bố, một nhóm người thân của cô gái đã đến bệnh viện ở Phú Thọ, quay video, livestream, to tiếng, chửi bới, gây mất an ninh, trật tự và ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh.

Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 6 người về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 318 Bộ luật Hình sự. Vụ việc bắt nguồn từ thông tin không đúng sự thật về việc mang thai và khám chữa bệnh, sau đó được người thân tin tưởng và dẫn đến chuỗi hành vi gây rối tại bệnh viện.

Cần xác định rõ vai trò của người đưa thông tin

Theo luật sư Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Văn phòng luật sư Nhân Chính (Đoàn luật sư TP Hà Nội), vụ việc bắt nguồn từ việc người con gái đưa ra thông tin sai sự thật. Theo luật sư Đồng, người này có thể không lường trước được đầy đủ hậu quả cũng như những hành vi mà người thân thực hiện sau đó. Tuy nhiên, việc đưa thông tin sai sự thật đã trở thành nguồn cơn dẫn đến chuỗi hành vi xảy ra tiếp theo và tùy tính chất, mức độ, hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự.

Đối với những người thân có hành vi quay video, phát livestream, to tiếng, chửi bới, gây mất an ninh, trật tự và làm đình trệ hoạt động khám chữa bệnh tại bệnh viện, luật sư Đồng cho rằng cần xem xét trách nhiệm theo Điều 318 Bộ luật Hình sự về tội “Gây rối trật tự công cộng”.

Đáng chú ý, luật sư cho rằng nếu hành vi được xác định đã gây đình trệ hoạt động công cộng thì những người liên quan có thể phải đối mặt với tình tiết định khung tại điểm c Điều 318 Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, trách nhiệm của những người tham gia vụ việc cần được xác định trên cơ sở hành vi cụ thể của từng người. Đây cũng là vấn đề được Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường – Trưởng văn phòng luật Chính Pháp ( Đoàn luật sư Hà Nội) lưu ý khi cho rằng cơ quan điều tra cần tiếp tục làm rõ vai trò của cô gái trong toàn bộ diễn biến vụ việc.

Theo luật sư Cường, cần xác minh vì sao cô gái đưa ra thông tin không đúng sự thật về việc mang thai và khám chữa bệnh, mục đích của việc đưa thông tin là gì, thông tin được truyền cho những ai và cô gái có biết người thân sẽ đến bệnh viện gây rối hay không. Đồng thời, cơ quan điều tra cần làm rõ người này có hành vi kích động, tổ chức, xúi giục, giúp sức hoặc trực tiếp tham gia gây rối hay không.

Nếu chứng minh được cô gái biết rõ sự việc và có cùng ý chí với những người khác trong việc thực hiện hành vi gây rối, đồng thời có hành vi tổ chức, xúi giục, giúp sức hoặc trực tiếp thực hiện hành vi thì mới có căn cứ xem xét trách nhiệm với vai trò đồng phạm. Ngược lại, nếu không chứng minh được sự cố ý cùng thực hiện tội phạm thì không thể chỉ từ việc cô gái là người khởi nguồn thông tin hoặc không ngăn cản người thân mà quy kết trách nhiệm đồng phạm.

Không để mạng xã hội trở thành nơi khuếch đại mâu thuẫn

Từ diễn biến vụ việc, các luật sư cũng lưu ý đến cách người dân tiếp nhận và xử lý thông tin trên mạng xã hội. Theo luật sư Đồng, đây là bài học cảnh tỉnh đối với những người nóng nảy, thiếu kiểm soát và vội vàng phản ứng khi chưa kiểm chứng thông tin.

Luật sư cho rằng người sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là người trẻ, cần cân nhắc kỹ trước khi đưa thông tin lên mạng và phải lường trước hậu quả có thể xảy ra. Trong bối cảnh thông tin có thể nhanh chóng được lan truyền, một nội dung sai lệch có thể kéo theo nhiều hệ lụy, thiệt hại và trách nhiệm pháp lý.

Ở góc độ rộng hơn, luật sư Cường cho rằng phòng ngừa vi phạm trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước hay các nền tảng. Mỗi người sử dụng mạng xã hội cũng phải có trách nhiệm với nội dung mình đăng tải, chia sẻ hoặc livestream.

Theo đó, trước khi đăng tải hoặc chia sẻ một thông tin, người dùng cần kiểm tra thông tin có chính xác hay không, mình có quyền công khai thông tin đó hay không, nội dung có xâm phạm danh dự, nhân phẩm, đời tư của người khác hay không và hành vi của mình có thể kích động, lôi kéo người khác hoặc gây hậu quả ngoài đời thực hay không.

Luật sư Cường cho rằng việc giáo dục pháp luật trong môi trường số không nên chỉ dừng ở việc tuyên truyền người dân “không được làm gì”, mà cần giúp người sử dụng hiểu rõ giới hạn của quyền cá nhân, trách nhiệm pháp lý và hậu quả có thể phát sinh từ hành vi trên mạng xã hội.

Từ vụ việc này, vấn đề đặt ra không chỉ là xử lý những hành vi đã xảy ra mà còn là làm rõ những yếu tố dẫn đến sự việc để có giải pháp phòng ngừa. Khi một thông tin chưa được kiểm chứng được tiếp nhận, lan truyền rồi trở thành căn cứ để những người khác hành động, một mâu thuẫn cá nhân có thể nhanh chóng vượt khỏi phạm vi ban đầu.

Vì vậy, theo các luật sư, việc kiểm chứng thông tin, kiểm soát cảm xúc và tuân thủ các phương thức giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật là những yêu cầu cần thiết đối với người sử dụng mạng xã hội. Một thông tin được đưa ra trong thời gian rất ngắn nhưng nếu sai lệch và được lan truyền rộng rãi có thể tạo ra những hậu quả mà chính người đưa thông tin ban đầu cũng khó lường hết.

“

Liên quan đến vụ con gái nói dối chuyện mang thai, trả lời báo chí, Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, nhấn mạnh đây là vụ án có tính chất hy hữu trong thực tiễn tư pháp Việt Nam, khi cả hai cặp ông bà thông gia cùng bác và thím họ đều bị khởi tố hình sự chỉ từ một vụ livestream thiếu kiểm chứng. Đây là bài học cảnh tỉnh đắt giá về trách nhiệm pháp lý trên không gian mạng.