Giải bàn toán lao động không qua đào tạo tại Thanh Hóa

Theo thống kê, Thanh Hóa có nguồn nhân lực dồi dào với trên 2,1 triệu người trong độ tuổi lao động, chiếm hơn một nửa dân số toàn tỉnh. Nhận thức rõ nguồn nhân lực là động lực then chốt của sự phát triển, địa phương này đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, kịp thời ban hành nhiều kế hoạch, đề án quan trọng nhằm đổi mới căn bản, toàn diện, từng bước hiện đại hóa hệ thống đào tạo nghề, gắn với chuyển đổi số và yêu cầu hội nhập.

Trong lĩnh vực giáo dục đại học, Thanh Hóa chỉ đạo các cơ sở đào tạo rà soát, sắp xếp lại chuyên ngành đào tạo; đồng thời lựa chọn, ưu tiên phát triển các ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Trên cơ sở đó, tập trung xây dựng các chương trình chất lượng cao đạt chuẩn quốc gia, khu vực và mở rộng hợp tác quốc tế, qua đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Công tác thu hút, phát triển đội ngũ chuyên gia, cán bộ khoa học - công nghệ được chú trọng, tạo nguồn nhân lực nòng cốt cho nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học. HĐND tỉnh đã ban hành chính sách đặc thù để thu hút, đào tạo cán bộ, giảng viên cho Phân hiệu Trường Đại học Y Hà Nội tại Thanh Hóa, góp phần bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực y tế.

Song song với phát triển giáo dục đại học, công tác đào tạo nghề được quan tâm thực hiện. Đến nay, Thanh Hóa có hệ thống giáo dục nghề nghiệp khá đồng bộ với 05 trường đại học, 11 trường cao đẳng, 15 trường trung cấp và 39 trung tâm, cơ sở có hoạt động giáo dục nghề nghiệp.

Giai đoạn 2020 - 2024, toàn tỉnh đã tổ chức đào tạo, truyền nghề cho trên 420 nghìn lao động, góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn tỉnh từ 70% năm 2020 lên 74% năm 2024, trong đó 90-95% học viên có việc làm sau tốt nghiệp, nhiều ngành nghề đạt 100%.

Dự kiến năm 2025, tỉnh sẽ hoàn thành chỉ tiêu đào tạo hơn 83 nghìn lao động đã đề ra, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 75%, trong đó có 30% được cấp văn bằng, chứng chỉ. Bên cạnh đó, hệ thống thông tin thị trường lao động, sàn giao dịch việc làm từng bước hiện đại, góp phần kết nối cung - cầu hiệu quả.

Từ năm 2020 đến nay, toàn tỉnh đã tạo việc làm mới cho trên 356 nghìn lao động, trong đó có hơn 62 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần quan tâm khắc phục.

Kỹ năng nghề, ngoại ngữ, khả năng làm việc trong môi trường quốc tế của người lao động còn hạn chế. Nguồn nhân lực chất lượng cao, lao động lành nghề và chuyên gia đầu ngành còn thiếu, đặc biệt ở các lĩnh vực mũi nhọn như lọc hóa dầu, nhiệt điện, công nghệ thông tin, chế biến - chế tạo, tự động hóa…

Chất lượng đào tạo còn chênh lệch giữa các vùng, miền; cơ sở vật chất, trang thiết bị nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Thanh Hóa là tỉnh có địa bàn rộng, dân số lớn, trong khi thị trường lao động thường xuyên biến động, chịu tác động mạnh từ đổi mới công nghệ và phương thức kinh doanh của doanh nghiệp, khiến công tác dự báo nhu cầu lao động gặp nhiều khó khăn.

Chương trình đào tạo ở một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn nặng lý thuyết, chưa chú trọng rèn luyện kỹ năng nghề, ngoại ngữ và kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế. Nguồn lực đầu tư cho phát triển nhân lực chất lượng cao còn thiếu; cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo chưa đủ mạnh.

Bên cạnh đó, công tác phân luồng, định hướng nghề nghiệp cho học sinh còn bất cập; tư tưởng “trọng bằng cấp”, tâm lý chuộng đại học vẫn phổ biến, làm giảm sức hút của giáo dục nghề nghiệp.

Trao đổi với PV, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, Đầu Thanh Tùng cho biết: Nhân lực luôn là chiếc chìa khóa mở ra các cánh cửa để phát triển. Qua thực tiễn triển khai thực hiện công tác đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực vẫn còn rất nhiều vấn đề cần giải quyết rốt ráo.

Thường xuyên thực hiện tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân đối với công tác đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực, gắn với giải quyết việc làm, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Thay đổi tư duy, nhận thức của người học và của toàn xã hội về mục đích của việc học, từ “học để lấy bằng cấp” sang “học để có việc làm, có thu nhập”. Thực hiện tốt công tác giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông.

Chủ động nghiên cứu, đổi mới cơ chế tài chính cho công tác giáo dục và đào tạo; đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo căn cứ vào số lượng, chất lượng đầu ra của các cơ sở giáo dục, đào tạo; đẩy mạnh liên kết, phối hợp giữa chính quyền, cơ sở đào tạo với doanh nghiệp.

Đầu tư đồng bộ, đa dạng hóa các nguồn lực tài chính, đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Xây dựng và củng cố mối quan hệ chặt chẽ giữa chiến lược phát triển kinh tế với chiến lược phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nhất là đào tạo nghề nghiệp và kỹ năng cho người lao động, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thị trường lao động theo ngành, nghề.

Trên cơ sở đó, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy, nhận thức và hành động, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nghề trong bối cảnh hiện nay. Cả xã hội vào cuộc, từ nhà quản lý, đào tạo và cả người học phải chủ động thích ứng để không bị đào thải trong thời đại số chuyển biến nhanh chóng, yêu cầu cao.