Đổi mới tư duy phát triển du lịch đô thị cổ Hội An
Chiều 17/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo “Phát triển du lịch đô thị cổ Hội An - Di sản văn hóa thế giới trong kỷ nguyên mới”, nhằm đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy du lịch Hội An phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh.
Hội thảo có sự tham dự của gần 200 đại biểu, gồm đại diện các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà nghiên cứu, hiệp hội, doanh nghiệp du lịch, khách sạn và chủ di tích trong khu phố cổ Hội An.

Phát biểu khai mạc, ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, cho biết Hội An từng là thương cảng quốc tế sầm uất, nơi giao thoa của nhiều nền văn hóa. Qua nhiều thế hệ, cộng đồng cư dân địa phương đã gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa đặc sắc, tạo nên bản sắc riêng của đô thị di sản.
Năm 1999, Đô thị cổ Hội An được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới. Đến năm 2023, Hội An tiếp tục ghi dấu ấn khi gia nhập Mạng lưới các thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thủ công và Nghệ thuật dân gian. Đây là những nền tảng quan trọng để địa phương phát huy nguồn lực văn hóa, thúc đẩy du lịch gắn với phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, du lịch Hội An đang đối mặt với nhiều thách thức như tình trạng tập trung đông du khách tại khu phố cổ vào một số thời điểm, gây áp lực lên không gian di sản; nguy cơ thương mại hóa, suy giảm sự hiện diện của cư dân bản địa. Bên cạnh đó, yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, thiên tai, thời tiết cực đoan cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết.
Trước thực tế này, ông Tán Văn Vương cho rằng Hội An cần đổi mới tư duy phát triển, hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị di sản. Thay vì chú trọng số lượng khách, du lịch cần chuyển hướng sang nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả kinh tế và trải nghiệm của du khách, đồng thời bảo đảm các giá trị di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Trong không gian phát triển mới của TP Đà Nẵng, Hội An có thêm cơ hội mở rộng liên kết, phát huy các nguồn lực văn hóa, sinh thái, làng nghề, nông nghiệp, sông nước và biển đảo. Theo định hướng, khu phố cổ tiếp tục giữ vai trò trung tâm hội tụ, lan tỏa giá trị di sản; các không gian làng nghề, làng quê, sinh thái, sông nước và biển đảo được kết nối thành chuỗi sản phẩm bổ trợ, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị cho điểm đến.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận những định hướng phát triển du lịch Hội An theo hướng lấy bảo tồn và phát huy giá trị di sản làm trọng tâm; gắn kinh tế di sản với kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa; phát huy bản sắc văn hóa địa phương, trong đó cộng đồng dân cư giữ vai trò chủ thể của di sản và du khách là trung tâm phục vụ.
Nhiều giải pháp cũng được đề xuất nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực quản trị điểm đến và tăng cường liên kết vùng. Trong đó, các vấn đề về đổi mới quản lý vé tham quan, xây dựng cơ chế tái đầu tư nguồn thu cho công tác bảo tồn, kiểm soát sức chứa để hạn chế quá tải, tái cấu trúc không gian và phát triển sản phẩm du lịch mới được các đại biểu quan tâm.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp quản lý cũng được đặt ra. Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải tổ chức lại không gian và hành trình du lịch, tăng cường kết nối giữa các điểm đến, khai thác hiệu quả nguồn lực và giữ lại nhiều hơn giá trị kinh tế tại địa phương.
Thông qua hội thảo, các ý kiến và khuyến nghị của chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp cùng cộng đồng sẽ là cơ sở tham khảo để TP Đà Nẵng tiếp tục hoàn thiện định hướng, quy hoạch và chính sách phát triển du lịch Hội An. Qua đó, góp phần đưa đô thị di sản trở thành điểm đến chất lượng, xanh, sáng tạo và bền vững trong giai đoạn mới.
