Địa phương

Đổi mới công tác tiếp dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Phương Anh • 16/11/2026 13:42

Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Cái Khế (TP Cần Thơ) xác định công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và hòa giải ở cơ sở là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Cùng với đổi mới phương thức đối thoại, địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại và gần dân.

Phóng viên Báo Công lý đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND phường Cái Khế về vấn đề này.

1794804605892_2446049796856225387_2446049796856225387_38a9d21f94454b02209064d724733254.jpg
UBND phường Cái Khế (TP Cần Thơ) ra mắt 03 mô hình mới.

Phóng viên: Thưa ông, trong tiến trình đẩy mạnh cải cách tư pháp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương, phường Cái Khế xác định vị trí, tầm quan trọng của công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo như thế nào?

Ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND Phường Cái Khế: Để trả lời câu hỏi này, trước hết chúng ta cần nhìn nhận bối cảnh vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại thành phố Cần Thơ. Bản chất của mô hình này là tinh gọn bộ máy, loại bỏ các khâu trung gian, biến phường, xã trở thành đầu mối trực tiếp và duy nhất ở cơ sở trong việc tiếp nhận và xử lý các yêu cầu quản lý nhà nước.

Thực tế cho thấy, số lượng nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền cho cấp xã đã tăng đột biến lên tới 1.373 nhiệm vụ, trong đó có rất nhiều nhiệm vụ liên quan mật thiết đến đời sống pháp lý của công dân như hộ tịch, chứng thực, bảo trợ xã hội và giải quyết tranh chấp.

Chính sự chuyển dịch quyền lực và trách nhiệm này đã định hình lại toàn bộ triết lý quản trị của chúng tôi. Chúng tôi xác định, công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo không phải là một quy trình hành chính thụ động, mà là “tiền tuyến” của cải cách tư pháp và là “van an toàn” của toàn bộ hệ thống chính trị.

Theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nền tư pháp phải tôn trọng, bảo vệ quyền con người và quyền công dân. Do đó, việc tiếp dân tại phường Cái Khế được thiết kế như một cơ chế đối thoại trực tiếp, cởi mở và mang tính xây dựng.

1794804605848_2446049796856225387_2446049796856225387_a30a61ef56b0eaa6a2eb6f2c00b32892.jpg
Công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo không phải là một quy trình hành chính thụ động, mà là “tiền tuyến” của cải cách tư pháp và là “van an toàn” của toàn bộ hệ thống chính trị.

Tinh gọn bộ máy hoàn toàn không đồng nghĩa với việc thu hẹp kênh lắng nghe nhân dân. Ngược lại, chúng tôi coi phòng tiếp công dân là không gian để hiện thực hóa quyền làm chủ của nhân dân, nơi pháp luật được giải thích một cách thấu đáo và minh bạch nhất.

Mỗi khiếu nại, phản ánh được giải quyết thấu tình đạt lý ngay tại phường sẽ triệt tiêu mầm mống của những tranh chấp phức tạp, ngăn chặn tình trạng khiếu kiện đông người, vượt cấp, qua đó trực tiếp giảm tải áp lực xét xử cho cơ quan Tòa án. Tóm lại, tiếp công dân tốt chính là nền tảng vững chắc nhất để xây dựng một nền tư pháp cơ sở kiến tạo, minh bạch và vì nhân dân phục vụ.

Phóng viên: Địa bàn phường Cái Khế có đặc thù thương mại – dịch vụ phát triển sôi động, mật độ dân cư và giao dịch dân sự cao. Những yếu tố này đặt ra những áp lực hay thách thức gì đặc thù trong công tác tiếp dân và hòa giải ở cơ sở?

Ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND Phường Cái Khế: Phường Cái Khế hiện nay, sau khi thực hiện việc sáp nhập, là một đơn vị hành chính có quy mô rất lớn với diện tích tự nhiên hơn 10 km2, quản lý 11 khu vực, hơn 12.800 hộ gia đình và trên 57.680 nhân khẩu. Đây là trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ cốt lõi của thành phố Cần Thơ. Sự thịnh vượng về mặt kinh tế luôn đi kèm với tính chất phức tạp trong các quan hệ dân sự.

Thách thức đầu tiên chúng tôi đối mặt là khối lượng và tính chất của các giao dịch dân sự, hợp đồng thương mại. Mật độ kinh doanh dày đặc đồng nghĩa với việc các mâu thuẫn phát sinh không chỉ dừng lại ở những xích mích sinh hoạt xóm giềng đơn thuần, mà thường xoay quanh tranh chấp quyền sử dụng đất có giá trị thương mại lớn, vi phạm hợp đồng thuê mướn mặt bằng, hoặc cạnh tranh trong kinh doanh.

Điều này đòi hỏi các thành viên Tổ hòa giải cơ sở không chỉ dùng uy tín cá nhân, tình làng nghĩa xóm để khuyên can, mà phải thực sự am hiểu Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Thương mại để phân tích đúng sai, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các bên.

Thách thức thứ hai, và cũng là áp lực lớn nhất trong thời gian qua, đến từ công tác giải phóng mặt bằng các dự án phát triển hạ tầng trọng điểm. Điển hình là Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 (đoạn từ Km0 đến Km7). Tuyến đường huyết mạch này đi qua phường Cái Khế, ảnh hưởng trực tiếp đến 284 hộ dân, trong đó có rất nhiều hộ đang sử dụng mặt tiền Quốc lộ 91 làm cơ sở sinh kế chính. Việc di dời, giải tỏa chạm trực tiếp đến lợi ích sát sườn của người dân, dễ dẫn đến những khiếu kiện gay gắt.

Đứng trước áp lực đó, thay vì áp dụng các mệnh lệnh hành chính khô khan, chúng tôi đã chọn giải pháp "hòa giải chủ động" kết hợp với tiếp dân tại hiện trường. Đích thân lãnh đạo UBND phường cùng các ban ngành, đoàn thể đã tổ chức hàng loạt buổi đối thoại chuyên đề, lắng nghe từng vướng mắc về giá đền bù, chính sách tái định cư, từ đó kiến nghị lên thành phố để có hướng giải quyết linh hoạt nhất.

Nhờ sự kiên trì giải thích pháp luật và vận động quần chúng, chúng tôi đã tạo được sự đồng thuận lớn, thúc đẩy việc bàn giao mặt bằng mà vẫn duy trì được sự ổn định an ninh trật tự, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa sự phát triển chung của thành phố và sinh kế của từng hộ dân.

1794804605826_2446049796856225387_2446049796856225387_acbbadf9ebad2b6d70132c4def6384a3.jpg
Chuyển đổi số là một trong những định hướng mang tính sống còn đối với phường Cái Khế.

Phóng viên: Công nghệ thông tin và chuyển đổi số đã được địa phương ứng dụng như thế nào để hiện đại hóa công tác tiếp dân, giúp người dân dễ dàng phản ánh, kiến nghị và tra cứu tiến độ xử lý hồ sơ?

Ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND Phường Cái Khế: Chuyển đổi số là một trong những định hướng mang tính sống còn đối với phường Cái Khế. Trong bối cảnh nguồn nhân lực có hạn nhưng khối lượng thủ tục hành chính và tư pháp tăng vọt, chúng tôi không thể quản lý bằng phương pháp thủ công truyền thống. Phường đã và đang hiện thực hóa chỉ đạo của thành phố về việc xây dựng chính quyền đô thị số.

Điểm nhấn quan trọng nhất trong thời gian qua là vào cuối tháng 10/2026, UBND Phường Cái Khế đã chính thức ra mắt 3 mô hình chuyển đổi số đột phá phục vụ trực tiếp cho cải cách hành chính và tư pháp tại Bộ phận Một cửa.

Thứ nhất là mô hình “Kiosk toàn trình AI hành chính công”. Chúng tôi đã tích hợp trí tuệ nhân tạo để cho phép người dân tự tra cứu thông tin, xác thực danh tính qua Căn cước công dân và tài khoản VNeID, tự động điền biểu mẫu và nộp hồ sơ trực tuyến.

Kết quả là chỉ trong một thời gian ngắn, hệ thống này đã xử lý hơn 1.680 hồ sơ (chiếm khoảng 82% tổng số hồ sơ phát sinh toàn phường), tập trung chủ yếu vào nhóm thủ tục sao y chứng thực (54%) và hộ tịch (28%). Việc tự động hóa này giúp cắt giảm tối đa các khâu tiếp xúc không cần thiết, ngăn ngừa tình trạng nhũng nhiễu, tăng cường tính minh bạch của nền hành chính công.

Thứ hai là mô hình “Tuyên truyền các thủ tục hành chính hộ tịch trên nền tảng số”. Các quy định pháp luật thường được trình bày dưới dạng văn bản dài, khó tiếp cận. Do đó, chúng tôi đã chuyển hóa luật pháp thành 180 video clip ngắn, trực quan, sinh động và đăng tải lên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook.

Kênh truyền thông số này đã thu hút hơn 658.000 lượt xem và tiếp nhận trên 5.100 lượt hỏi đáp về pháp luật hộ tịch, trong đó cán bộ tư pháp phường đã giải đáp trực tuyến gần 4.900 lượt, đạt tỷ lệ phản hồi 94%. Đây là kênh tương tác hai chiều cực kỳ hiệu quả.

Thứ ba, và cũng là mô hình tôi tâm đắc nhất, mang đậm tính nhân văn của Nhà nước pháp quyền: “Trợ lý AI hỗ trợ hành chính cộng đồng”. Cải cách tư pháp sẽ vô nghĩa nếu những người yếu thế bị bỏ lại phía sau bởi rào cản công nghệ. Bằng cách áp dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) và chuyển đổi giọng nói thành văn bản, AI của phường đã giúp hơn 370 người cao tuổi, người khuyết tật, người hạn chế khả năng đọc viết tự động soạn thảo đơn từ, kiến nghị pháp lý mà không cần phải viết tay hay thuê người đánh máy.

Công nghệ đã thực sự mang lại sự công bằng trong việc tiếp cận công lý cho tất cả mọi người. Bên cạnh đó, hiện nay 100% văn bản điều hành của phường đều được ký số, quy trình liên thông hồ sơ điện tử được đảm bảo xuyên suốt, giúp công dân dễ dàng tra cứu tiến độ hồ sơ của mình trên Cổng Dịch vụ công4.

Phóng viên: Những hiệu quả từ cải cách tư pháp trong công tác tiếp dân của phường Cái Khế đạt được là gì?

Ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND Phường Cái Khế: Những đổi mới về tư duy quản trị và ứng dụng công nghệ đã mang lại các chỉ số đo lường hiệu năng vô cùng tích cực, phản ánh sự thành công bước đầu của mô hình chính quyền 2 cấp.

Về mặt giải quyết thủ tục hành chính tư pháp, thông qua báo cáo sơ kết 1 năm vận hành bộ máy, tỷ lệ tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ trực tuyến trước hạn và đúng hạn của Phường Cái Khế liên tục duy trì ở mức trên 96%.

Đặc biệt, qua các kỳ khảo sát đánh giá tự động từ người dân, mức độ hài lòng của công dân đối với bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của phường luôn đạt điểm số tối đa 18/18. Người dân không chỉ tiết kiệm được thời gian đi lại mà còn trải nghiệm một môi trường công vụ thân thiện, chuyên nghiệp.

Về công tác hòa giải cơ sở và giải quyết khiếu nại, hiệu quả đạt được còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc hơn. Toàn thành phố Cần Thơ hiện có mạng lưới các tổ hòa giải hoạt động rất tích cực, và Phường Cái Khế luôn là một điểm sáng.

Điển hình, sự phối hợp giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường, Hội Cựu chiến binh, Công an phường và lực lượng hòa giải viên khu vực đã trực tiếp tham gia giải quyết nhiều đơn thư, kiến nghị. Theo thống kê gần nhất, hệ thống Mặt trận phường đã trực tiếp tổ chức hòa giải thành công từ 8 đến 10 vụ tranh chấp, mâu thuẫn đất đai, dân sự dai dẳng trong nhân dân.

Một vụ hòa giải thành công ở cấp cơ sở có giá trị bằng nhiều phiên tòa xét xử. Khi mâu thuẫn được hóa giải bằng tình làng nghĩa xóm và lý lẽ pháp luật ngay tại khu vực dân cư, chúng ta không chỉ tiết kiệm được án phí, thời gian của người dân mà còn hàn gắn được sự rạn nứt trong các mối quan hệ xã hội.

Quan trọng hơn, điều này trực tiếp làm giảm lượng hồ sơ khởi kiện, khiếu nại hành chính phải chuyển lên Tòa án nhân dân Khu vực 1 giải quyết, minh chứng cho sự vững mạnh của thiết chế tư pháp bổ trợ ngay tại cộng đồng.

Phóng viên: Trong thời gian tới, phường Cái Khế sẽ tiếp tục có những đột phá hay định hướng trọng tâm nào để hướng tới xây dựng một chính quyền phục vụ, ‘gần dân, hiểu dân, vì dân” hơn nữa?

Ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND Phường Cái Khế: Kết quả của 1 năm thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp chỉ là bước khởi đầu. Để thực sự hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền đô thị số, minh bạch và kiến tạo, Đảng ủy và UBND Phường Cái Khế xác định ba mũi nhọn đột phá trong thời gian tới.

Thứ nhất, tối ưu hóa cơ chế phân cấp, phân quyền và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chúng tôi sẽ liên tục rà soát quá trình giải quyết thủ tục hành chính để kiến nghị thành phố tiếp tục phân quyền mạnh mẽ hơn, theo nguyên tắc “việc gì cấp cơ sở giải quyết nhanh nhất, tốt nhất cho dân thì giao cho cấp cơ sở”.

Đi kèm với đó, công tác quy hoạch, bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là công chức Tư pháp - Hộ tịch và lực lượng tiếp dân, sẽ được chú trọng. Họ không chỉ cần giỏi nghiệp vụ pháp lý chuyên sâu mà phải có kỹ năng quản trị đa ngành, thấu hiểu tâm lý xã hội và am tường công nghệ thông tin.

1794804605870_2446049796856225387_2446049796856225387_c21d7239ecb7c0e192b4a355eeb020fc.jpg
Việc gì cấp cơ sở giải quyết nhanh nhất, tốt nhất cho dân thì giao cho cấp cơ sở.

Thứ hai, phát triển hệ sinh thái chuyển đổi số tư pháp. Chúng tôi sẽ phối hợp với Viettel Cần Thơ và các đối tác công nghệ để duy trì sự ổn định, nâng cấp bảo mật cho hệ thống Kiosk AI và các phần mềm dùng chung. Định hướng tới đây là tích hợp sâu hơn cơ sở dữ liệu số của phường với hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư, mở rộng tiện ích trên nền tảng VNeID để công dân có thể thực hiện mọi quyền lợi tư pháp ngay tại nhà.

Đồng thời, phường sẽ kết nối chặt chẽ với các tổ chức trợ giúp pháp lý, các công ty luật trên địa bàn để cung cấp mạng lưới tư vấn pháp luật đa chiều, miễn phí cho người nghèo và đối tượng chính sách.

Thứ ba, không ngừng đổi mới văn hóa đối thoại. Máy móc và công nghệ giúp tốc độ xử lý nhanh hơn, nhưng để “hiểu dân, vì dân” thì cần trái tim và sự thấu cảm của cán bộ. Lãnh đạo phường cam kết sẽ duy trì nghiêm túc và mở rộng lịch tiếp công dân định kỳ, tăng cường việc tổ chức tiếp dân, đối thoại trực tiếp tại các khu vực điểm nóng, đặc biệt là tại các dự án trọng điểm.

Chúng tôi mong muốn xây dựng một hệ thống chính quyền nơi người dân xem cán bộ tư pháp, hòa giải viên là những người đồng hành tin cậy, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ, qua đó củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào nền tư pháp và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Phóng viên: Xin trân trọng cám ơn ông!

    Đổi mới công tác tiếp dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo
    • Mặc định
    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO