Doanh nghiệp Nhà nước cần cơ chế mạnh để giữ vai trò “đầu tàu”

Sự kiện nhằm đánh giá thực trạng, thách thức và đề xuất các giải pháp chính sách, cơ chế quản trị, định hướng phát triển để DNNN thực sự trở thành động lực dẫn dắt, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Hiệu quả và sức cạnh tranh còn hạn chế

Tổng Giám đốc VOV Đỗ Tiến Sỹ nhấn mạnh: Trong những năm gần đây, nhiều DNNN như EVN, PVN, Viettel, Mobifone, VNPT, Vietnam Airlines… đã trở thành đầu tàu trong nhiều ngành, đóng góp quan trọng vào GDP, ngân sách nhà nước và ổn định kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của toàn khối vẫn chưa tương xứng với nguồn lực. Nhiều doanh nghiệp còn hạn chế trong đổi mới quản trị, chậm chuyển đổi số, thiếu cơ chế khuyến khích sáng tạo và chia sẻ lợi ích gắn với trách nhiệm; quản trị chưa hiện đại, minh bạch chưa đồng đều và chưa phát huy sức lan tỏa đối với khu vực kinh tế tư nhân.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, khẳng định: Để giữ vai trò dẫn dắt, DNNN phải nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và tư duy phát triển, đồng thời tận dụng tối đa các cơ hội từ xu hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và cách mạng công nghiệp 4.0.

Chuyên gia tại diễn đàn cho rằng DNNN chưa khai thác hết vai trò dẫn dắt khi tồn tại nhiều điểm nghẽn về cơ chế, đầu tư, tổ chức nhân sự và giám sát tài chính. Nếu không đổi mới mạnh mẽ, khu vực này có thể bỏ lỡ cơ hội dẫn dắt các chuỗi giá trị chiến lược trong nền kinh tế 4.0.

Cởi trói cơ chế - giải pháp then chốt

Một trong những nội dung được thảo luận nhiều nhất là trao quyền tự chủ mạnh hơn cho doanh nghiệp. Theo đại diện Cục Phát triển Doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính), muốn tăng sức cạnh tranh, DNNN phải chủ động hơn trong quyết định đầu tư, tài chính và sử dụng vốn. Điều này thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng hiệu quả và giảm thời gian phê duyệt dự án.

Diễn đàn nêu rõ việc tăng quyền tự chủ cho DNNN về vốn, đầu tư, sử dụng tài sản và quản trị là giải pháp quan trọng để nâng năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, minh bạch quản trị, cơ chế giám sát hiệu quả và chuyển đổi số là các yếu tố thiết yếu để DNNN vận hành hiệu quả, đổi mới sáng tạo và lan tỏa sức mạnh ra khu vực tư nhân.

Các chuyên gia cho rằng, việc hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện cơ chế cổ phần hóa, cơ chế vốn và huy động nguồn lực tài chính sẽ giúp DNNN chủ động hơn, nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo động lực cạnh tranh bền vững và giữ vai trò dẫn dắt trong nền kinh tế.

Cùng với đó, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình được đặt ra như điều kiện bắt buộc. Chuyển đổi số cũng là yếu tố then chốt, giúp DNNN quản trị thông minh, tối ưu quy trình, đồng thời lan tỏa sức mạnh đến các doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái.

DNNN phải tiên phong dẫn lối kinh tế xanh

Diễn đàn nhấn mạnh rằng DNNN cần trở thành “đầu tàu lan tỏa” trong các ngành chiến lược, dẫn dắt sự tham gia của khối tư nhân và mở đường cho các dự án công nghệ cao, hạ tầng và kinh tế tuần hoàn. Tổng Giám đốc VOV Đỗ Tiến Sỹ khẳng định DNNN phải đi tiên phong trong chuyển đổi số và phát triển xanh để nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể.

Đồng thời, việc khơi thông dòng vốn, cải cách cơ chế đầu tư công và ưu tiên phát triển những doanh nghiệp giữ vai trò trụ cột được xem là các bước cần thiết để đảm bảo DNNN không chỉ duy trì vị thế mà còn tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ.

Thông điệp từ diễn đàn nhấn mạnh, DNNN không chỉ giữ vị trí trụ cột mà còn phải trở thành động lực tiên phong dẫn dắt nền kinh tế số và xanh. Chỉ khi được trao quyền tự chủ đầy đủ, vận hành theo cơ chế minh bạch, linh hoạt và chủ động đổi mới sáng tạo, DNNN mới thực sự trở thành “đầu tàu” lan tỏa sức mạnh cho toàn bộ nền kinh tế, đồng thời mở ra cơ hội tăng trưởng bền vững cho các thành phần kinh tế khác.

Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để doanh nghiệp Nhà nước khẳng định vai trò tiên phong trong kỷ nguyên số, kinh tế xanh, mà không còn chỗ cho tư duy trì trệ hay cách làm nửa vời.