Đề xuất miễn kiểm định lần đầu cho xe mới dưới 2 năm

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; đồng thời hướng dẫn kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy và chứng nhận an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với xe cải tạo.

Theo Quyết định số 13/2026, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Trên cơ sở đó, việc kiểm định khí thải trong thực tế dự kiến bắt đầu triển khai từ ngày 1/7/2027.

Chỉ xe từ 5 năm tuổi phải kiểm định khí thải định kỳ

Dự thảo nêu rõ, không phải tất cả xe máy đang lưu hành đều phải kiểm định ngay. Chỉ những phương tiện có thời gian sử dụng từ 5 năm trở lên mới thuộc diện bắt buộc kiểm định khí thải định kỳ.

Đối với xe mới hoặc có thời gian sử dụng dưới 5 năm, chủ phương tiện không cần đưa xe đi kiểm định. Thay vào đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ tự động cấp giấy chứng nhận điện tử dựa trên dữ liệu chất lượng ban đầu, được kết nối với hệ thống của cơ quan công an.

Trong giai đoạn đầu triển khai (khoảng 1,5 năm), tại các đô thị lớn, cơ quan chức năng sẽ ưu tiên kiểm định các phương tiện sản xuất trước năm 2008 – nhóm xe có mức phát thải cao, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường lớn.

Các phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ được cấp chứng nhận kiểm định điện tử, tích hợp vào tài khoản định danh VNeID, giúp người dân thuận tiện khi lưu thông mà không cần mang theo giấy tờ bản cứng. Ngược lại, xe không đạt chuẩn sẽ bị từ chối kiểm định, kèm thông báo chi tiết để chủ xe khắc phục.

Mở rộng miễn kiểm định lần đầu, quy trình kiểm định vẫn giữ 5 bước

Dự thảo cũng làm rõ và mở rộng chính sách miễn kiểm định lần đầu. Theo đó, xe cơ giới (trừ mô tô, xe gắn máy) và xe máy chuyên dùng chưa qua sử dụng, có thời gian từ năm sản xuất đến năm nộp hồ sơ dưới 2 năm sẽ được miễn kiểm định.

Chủ xe thuộc diện này không cần đưa phương tiện đến trung tâm đăng kiểm, mà có thể nộp hồ sơ tại bất kỳ cơ sở đăng kiểm nào trên toàn quốc thông qua hình thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu chính. Thành phần hồ sơ được thiết kế theo hướng tinh giản.

Sau khi tiếp nhận, cơ sở đăng kiểm phải xử lý và trả kết quả trong thời hạn tối đa 4 giờ làm việc. Nếu hồ sơ hợp lệ, đơn vị đăng kiểm sẽ lập hồ sơ phương tiện điện tử, cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định theo quy định.

Đối với các phương tiện không thuộc diện miễn kiểm định, quy trình kiểm định lần đầu và định kỳ vẫn thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với 5 công đoạn bắt buộc, từ nhận dạng phương tiện, kiểm tra tổng quát, đến đánh giá phanh, độ trượt ngang và kiểm tra các yếu tố môi trường.

Những xe đạt yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định; ngược lại, phương tiện không đạt sẽ bị từ chối kiểm định và phải khắc phục trước khi tham gia giao thông.

Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép kiểm định ngoài cơ sở đăng kiểm đối với các phương tiện hoạt động tại khu vực đặc thù như đảo, cảng, mỏ, công trường hoặc các xe quá khổ, quá tải không thể đưa vào dây chuyền kiểm định.