Đề xuất doanh nghiệp được hưởng hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho dự án xanh, tuần hoàn

Tại Tờ trình gửi Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, các mô hình kinh tế theo hướng xanh hóa, áp dụng các mô hình sản xuất mới như kinh tế tuần hoàn, và dự án áp dụng tiêu chuẩn ESG không chỉ là xu thế tất yếu mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân phát triển bền vững, tiết kiệm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp cận thị trường phát triển, chuỗi cung ứng quốc tế, qua đó tạo động lực thúc đẩy kinh tế – xã hội theo hướng bền vững.

Tuy nhiên, việc triển khai và thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn hay áp dụng khung tiêu chí ESG của doanh nghiệp nói chung và khu vực kinh tế tư nhân nói riêng vẫn gặp nhiều thách thức. Khó khăn lớn nhất đến từ nguồn vốn, bởi phần lớn doanh nghiệp ở Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có quy mô vốn hạn chế, năng lực tài chính và quản trị còn yếu, trong khi các dự án xanh, tuần hoàn hoặc dự án áp dụng tiêu chuẩn ESG thường đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian thu hồi kéo dài.

Thực tế cũng cho thấy Việt Nam còn thiếu hệ thống quy định pháp luật và tiêu chí đầy đủ về dự án xanh, tuần hoàn và dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG.

Bên cạnh đó, hiện vẫn thiếu cơ chế hỗ trợ tài chính đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp triển khai dự án xanh, tuần hoàn hay áp dụng tiêu chuẩn ESG.

Thời gian qua, ngành ngân hàng với vai trò kênh dẫn vốn chủ lực đã tích cực đồng hành cùng các mục tiêu xanh hóa nền kinh tế. Dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng đã chủ động bố trí nguồn lực cho vay các dự án mang lại lợi ích môi trường. Theo Ngân hàng Nhà nước, số lượng tổ chức tín dụng tham gia cho vay tín dụng xanh ngày càng tăng, từ 15 đơn vị năm 2017 lên 58 đơn vị có phát sinh dư nợ tín dụng xanh tính đến cuối tháng 6/2025. Dư nợ tín dụng xanh đạt khoảng 730 nghìn tỷ đồng, tăng 1,3% so với cuối năm 2024, chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh bình quân đạt hơn 21,2%/năm giai đoạn 2017–2024, cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế. Nhiều tổ chức tín dụng đã ban hành chính sách tín dụng xanh nhằm hỗ trợ khách hàng tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn.

Dù vậy, để khu vực tư nhân có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh một cách sâu rộng, hiệu quả hơn, vẫn cần sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước thông qua chính sách phù hợp nhằm nâng cao năng lực quản trị môi trường, xã hội và tạo điều kiện để doanh nghiệp bắt kịp xu hướng phát triển xanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế.

Từ những yêu cầu đặt ra cả về chính trị, pháp lý và thực tiễn, việc xây dựng Nghị định quy định về hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn tại các ngân hàng thương mại để triển khai dự án xanh, tuần hoàn và dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG là hết sức cần thiết.