Đề xuất bổ sung các hành vi phạm tội công nghệ cao vào Luật Chuyển đổi số

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, việc xây dựng Luật Chuyển đổi số là cần thiết nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về chuyển đổi số quốc gia, tạo hệ thống pháp lý liên ngành về chuyển đổi số trong ngành, lĩnh vực.

Luật điều chỉnh mối quan hệ giữa các chủ thể tham gia các hoạt động trên môi trường số; thúc đẩy quá trình chuyển đổi số toàn diện; tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập.

Dự án Luật Chuyển đổi số gồm 8 chương, 79 điều, quy định về chuyển đổi số, bao gồm: hạ tầng cho chuyển đổi số; Chính phủ số và chuyển đổi số hoạt động các cơ quan thuộc hệ thống chính trị; kinh tế số; xã hội số và các biện pháp bảo đảm chuyển đổi số.

Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có hoạt động liên quan đến chuyển đổi số tại Việt Nam.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành với nhiều nội dung trong các dự thảo Luật.

Bên cạnh các ý kiến nhất trí với tên gọi của dự thảo Luật là Luật Chuyển đổi số (CĐS), có ý kiến đề nghị đổi tên thành Luật Công nghệ thông tin và chuyển đổi số hoặc Luật Phát triển và ứng dụng công nghệ số, do nội dung của dự thảo Luật được xây dựng, phát triển dựa trên các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin của Luật Công nghệ thông tin.

Theo Tờ trình, phạm vi điều chỉnh của dự án Luật là “chuyển đổi số, bao gồm: hạ tầng cho CĐS; CĐS hoạt động các cơ quan thuộc hệ thống chính trị và Chính phủ số, kinh tế số; xã hội số và các biện pháp bảo đảm chuyển đổi số”.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cũng cho biết, Ủy ban nhận thấy, nội hàm của một số nội dung trên đang được điều chỉnh tại một số luật, nghị quyết khác như Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật dữ liệu, Luật giao dịch điện tử, Luật Căn cước, Nghị quyết số 193/2025/QH 15,...

Do vậy, để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất và đặc biệt là tính khả thi sau khi Luật ban hành, đề nghị làm rõ mối quan hệ của Luật với các Luật nêu trên, từ đó xác định rõ giới hạn phạm vi điều chỉnh tránh trùng lặp, chồng chéo với các luật khác.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản tán thành với các quy định về các hành vi bị nghiêm cấm tại dự thảo luật. Tuy nhiên, để bao quát và phù hợp tình hình thực tế hiện nay, Ủy ban đề nghị bổ sung về các hành vi phạm tội công nghệ cao mới nổi như sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc các công nghệ số khác để tạo nội dung giả mạo hoặc gây chia rẽ, kỳ thị trên không gian mạng.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo cần làm rõ mối quan hệ giữa trung tâm dữ liệu hệ thống trí tuệ nhân tạo tại dự thảo Luật và hạ tầng công nghiệp công nghệ số được quy định trong Luật Công nghiệp công nghệ số đảm bảo thống nhất trong áp dụng.

Tại dự thảo luật có quy định đối với các dự án đầu tư phát triển hạ tầng cho CĐS được hưởng các ưu đãi, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát các quy định liên quan trong Luật Đầu tư đang trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp đảm bảo đồng bộ, thống nhất giữa các dự thảo luật về danh mục ngành nghề, địa bàn ưu đãi đầu tư,...

Cùng với đó, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung một số nhóm về chính sách của Nhà nước về chuyển đổi số, về hạ tầng cho CĐS, chuyển đổi số trong hệ thống chính trị và Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và các biện pháp bảo đảm chuyển đổi số...