Quốc hội

Đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh, mô hình tổ chức Sở Giao dịch hàng hóa

Mai Đỉnh - Đỗ Việt • 20/11/2026 17:09

Tiếp tục Kỳ họp thứ Hai, ngày 20/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Các đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh, cơ chế tổ chức thị trường giao ngay tập trung và mô hình sở hữu Sở Giao dịch hàng hóa, nhằm bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả của thị trường.

Góp ý dự thảo luật, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai) và Nguyễn Trường Giang (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho rằng cần làm rõ vị trí, vai trò của thị trường giao ngay tập trung thông qua Sở Giao dịch hàng hóa.

qh-20-11.jpg
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp
dbqh-phat-bieu2.jpg
Đại biểu Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai phát biểu

Đại biểu Trịnh Xuân An nhận định, việc cho phép Sở Giao dịch hàng hóa tổ chức cả thị trường giao ngay tập trung và thị trường phái sinh là phù hợp.

Trong đó, thị trường giao ngay giúp chuẩn hóa hàng hóa, minh bạch thông tin, hình thành dữ liệu giá; còn thị trường phái sinh hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro về giá.

Tuy nhiên, dự thảo có sự chưa thống nhất khi tên luật và Điều 1 chỉ đề cập giao dịch hàng hóa phái sinh, trong khi Điều 32 lại quy định cả thị trường giao ngay tập trung.

Đại biểu đề nghị bổ sung giao dịch giao ngay tập trung vào phạm vi điều chỉnh tại Điều 1, đồng thời tách bạch các quy định về hai loại thị trường để bảo đảm rõ ràng về điều kiện hàng hóa, thông tin và trách nhiệm của các bên.

dbqh-phat-bieu1.jpg
Đại biểu Nguyễn Trường Giang - Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Trường Giang nhấn mạnh, thị trường giao ngay tập trung là nền tảng tạo lập chỉ số giá tham chiếu, cung cấp dữ liệu cho hoạt động giao dịch phái sinh.

Nếu tách rời hai thị trường, hoạt động hình thành giá thực tế và phòng ngừa rủi ro có thể mất liên kết, làm giảm hiệu quả của thị trường và gia tăng nguy cơ thao túng giá.

Đại biểu cũng lưu ý, dự thảo dự kiến bãi bỏ các quy định từ Điều 63 đến Điều 73 của Luật Thương mại năm 2005 về mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa.

Nếu không bổ sung quy định tương ứng trong luật mới, có thể phát sinh khoảng trống pháp lý đối với giao dịch giao ngay, hạ tầng kho vận, kiểm định chất lượng và bảo đảm thực hiện hợp đồng.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về tổ chức thị trường giao ngay tập trung vào Điều 1; trường hợp mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao quát cả thị trường giao ngay, cần nghiên cứu đổi tên luật thành Luật Giao dịch hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa.

Về phạm vi loại trừ tại khoản 2 Điều 1, đại biểu Nguyễn Trường Giang cho rằng quy định về các hoạt động liên quan đến chứng khoán, tiền tệ, ngoại hối, vàng và các sản phẩm phái sinh khác còn chung chung, có thể dẫn đến chồng chéo.

Đại biểu đề nghị làm rõ các công cụ tài chính thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành, đồng thời quy định các tổ chức cung ứng sản phẩm phái sinh hàng hóa phải đáp ứng điều kiện của luật này.

Đối với mô hình tổ chức và sở hữu Sở Giao dịch hàng hóa, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị Ban soạn thảo đánh giá, so sánh các phương án: Nhà nước sở hữu 100% vốn, nắm cổ phần chi phối hoặc huy động vốn xã hội như dự thảo đề xuất.

Theo đại biểu, giới hạn sở hữu 49% đối với nhà đầu tư nước ngoài không đồng nghĩa Nhà nước hoặc phía Việt Nam đương nhiên nắm giữ 51% còn lại.

Vì vậy, cần đánh giá kỹ sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, bởi Sở Giao dịch hàng hóa là hạ tầng cốt lõi, kết nối người sản xuất với thị trường và có khả năng tác động đến thị trường trong nước.

Đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 11 các nguyên tắc kiểm soát sở hữu trực tiếp, gián tiếp và sở hữu của người có liên quan; thẩm định năng lực cổ đông lớn, chủ sở hữu hưởng lợi và kiểm soát việc thay đổi quyền kiểm soát Sở Giao dịch.

Đồng thời, cần nghiên cứu mô hình tổ chức phù hợp với quy mô thị trường, không nhất thiết mỗi mặt hàng phải có một Sở Giao dịch riêng.

    Đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh, mô hình tổ chức Sở Giao dịch hàng hóa
    • Mặc định
    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO