Đà Nẵng: San gạt gần 1ha đất rừng giáp nghĩa trang Hòa Sơn để làm gì?

Khu vực san gạt thuộc quy hoạch rừng phòng hộ

Đối chiếu với Quy hoạch nghĩa trang TP. Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, khu vực này là đồi núi tiếp giáp giữa giai đoạn 2 và giai đoạn 3 của nghĩa trang Hòa Sơn, thuộc khoảng cách an toàn môi trường nghĩa trang.

Theo Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 11 (Chi cục Kiểm lâm TP. Đà Nẵng), khu vực san gạt đất rừng trái phép thuộc khoảnh 1, tiểu khu 41S, TDP Hòa Khê, phường Hòa Khánh với diện tích khoảng 0,92ha, thuộc quy hoạch rừng phòng hộ. Đơn vị này nhận định, việc san gạt, bạt taluy, thay đổi độ cao, độ dốc tự nhiên của sườn đồi để tạo bề mặt địa hình bằng phẳng nhằm sử dụng đất vào mục đích khác, không phải phát triển rừng.

Ghi nhận thực tế cho thấy, ngoài việc san gạt, tạo nhiều cấp mặt bằng, chủ đất còn xây dựng 4 bờ kè, mỗi bờ dài khoảng 30–40m. Trong đó có 2 bờ kè rọ đá cao khoảng 2m, rộng 1m; 2 bờ kè bê tông không cốt thép cao khoảng 1,5m, rộng khoảng 0,5m. Đáng chú ý, quá trình thi công đã lấp ngang dòng suối, làm gián đoạn dòng chảy.

Tại khu vực giáp giai đoạn 2 nghĩa trang, các bờ kè được giật thành 3 cấp, gắn biển “xây bờ kè chống sạt lở, cấm chôn mồ mã trái phép”. Tuy nhiên, thực tế lại xuất hiện lối đi riêng dẫn lên từng cấp. Ở phía giáp giai đoạn 3 nghĩa trang, dù có biển cảnh báo tương tự nhưng trên các bờ kè đã xuất hiện các ngôi mộ.

Theo biên bản làm việc ngày 26/3 giữa Tổ công tác phường Hòa Khánh và ông T.N.H. (cá nhân thực hiện việc san gạt – PV), ông H. cho biết: “Năm 2020, được UBND thành phố Đà Nẵng cho phép cải tạo đất và chuyển đổi cây trồng. Tôi đã tiến hành san gạt, cải tạo lại mặt bằng. Nhưng do thời tiết các năm mưa nhiều làm xói mòn, sạt lở nên tôi có san gạt sửa chữa lại mặt bằng trên hiện trạng đã có và lắp dựng rọ đá để ngăn sạt lở”...

Tại biên bản làm việc, Tổ công tác cũng đã yêu cầu ông H. dừng ngay việc san gạt, giữ nguyên hiện trạng và chờ cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định. Tuy nhiên, đến ngày 3/4, PV vẫn ghi nhận việc thi công kè bê tông tại khu vực này.

Đáng chú ý, khu vực này còn được trồng lại nhiều cây keo giống với tốc độ bất thường, nhiều cây chưa kịp phát triển đã chết khô.

Chính quyền lúng túng trong xác minh, xử lý

Theo UBND phường Hòa Khánh, ông T.N.H. đã cung cấp một số hồ sơ liên quan đến chuyển nhượng đất, cải tạo đất và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đến nay, chính quyền địa phương vẫn chưa có đủ cơ sở kết luận hoạt động san gạt, xây dựng tại khu vực này là đúng hay sai quy định.

Thời gian tới, UBND phường sẽ kiểm tra, đo đạc xác định ranh giới, diện tích khu vực bị tác động; đối chiếu hồ sơ do cá nhân cung cấp với hiện trạng thực tế.

Trường hợp xác định có vi phạm: UBND phường sẽ lập hồ sơ xử lý theo đúng quy định pháp luật về đất đai, xây dựng, lâm nghiệp và tài nguyên khoáng sản; đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Đáng chú ý, trong khi UBND phường Hòa Khánh chưa đủ cơ sở kết luận thì Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 11 lại xác định rõ hành vi san gạt đất rừng là trái phép, thuộc hành vi hủy hoại đất theo quy định của Luật Đất đai và Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Cùng một hiện trạng, lực lượng kiểm lâm xác định diện tích bị tác động khoảng 0,92ha, trong khi UBND phường chỉ ghi nhận khoảng 3.600m², cho thấy sự chênh lệch đáng kể cần được làm rõ.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần sớm làm rõ hành vi san gạt đất rừng; xác định chính xác khối lượng đất đã đào để xem có hay không việc lợi dụng san gạt để khai thác đất trái phép.

Đồng thời, cần rà soát toàn bộ khu vực đất rừng giáp nghĩa trang, đặc biệt tại các vị trí đã xây dựng kè giật cấp; làm rõ nguồn gốc, thời điểm hình thành và tính pháp lý của các ngôi mộ (nếu có), nhằm xác minh có hay không việc lợi dụng để mua bán, xây dựng mồ mã trái phép trục lợi.