Tòa án

Chủ tọa phiên tòa Mr Pips: Đừng vì lợi ích trước mắt đánh đổi tương lai

Mạnh Hùng • 17/11/2026 18:06

Trao đổi với Báo Công lý sau phiên tòa xét xử 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm, Thẩm phán Trần Nam Hà, Chủ tọa phiên tòa, đã chia sẻ những vấn đề đáng chú ý trong quá trình xét xử. Từ vụ án, ông cảnh báo về những cạm bẫy đầu tư trực tuyến và nhắn nhủ người trẻ: Đừng vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi tương lai và tự do của chính mình.

PV Báo Công lý PV Thẩm phán Trần Nam Hà
Thẩm phán Trần Nam Hà - Chủ tọa phiên tòa xét xử bị cáo Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm trao đổi với PV Báo Công lý.

Sau nhiều ngày xét xử, chiều 16/11, HĐXX sơ thẩm TAND TP. Hà Nội đã tuyên án đối với 188 bị cáo trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế”, xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trên cả nước.

Đây là vụ án có quy mô đặc biệt lớn, với 188 bị cáo, hơn 1.000 bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; hơn 200 luật sư tham gia bào chữa và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho các đương sự. Để bảo đảm việc xét xử được tiến hành đúng quy định, các cơ quan tiến hành tố tụng TP. Hà Nội đã nỗ lực tổ chức phiên tòa theo hình thức trực tuyến tại 3 điểm cầu, gồm 2 điểm tại trụ sở Tòa án và 1 điểm tại Trại tạm giam số 1.

Sau phiên tòa, Thẩm phán Trần Nam Hà, Chủ tọa phiên tòa, đã trao đổi với Báo Công lý về những vấn đề đáng chú ý trong quá trình giải quyết vụ án, đồng thời chia sẻ những bài học pháp lý và khuyến cáo phòng ngừa tội phạm rút ra từ thực tiễn xét xử.

Làm rõ bản chất các sàn giao dịch, cá thể hóa trách nhiệm từng bị cáo

PV: Thưa Thẩm phán Trần Nam Hà, qua quá trình xét xử, đâu là những chứng cứ then chốt giúp HĐXX làm rõ bản chất hoạt động của các sàn giao dịch tài chính trực tuyến cũng như phương thức, thủ đoạn phạm tội của các bị cáo?

Thẩm phán Trần Nam Hà: Vấn đề quan trọng nhất là phải làm rõ bản chất thực sự của các sàn giao dịch. Bởi bên ngoài, các sàn này được quảng bá như những nền tảng đầu tư tài chính quốc tế, nhưng hoạt động thực tế lại hoàn toàn khác với những gì khách hàng được giới thiệu, quảng cáo.

Các bị cáo tại phiên tòa.
Các bị cáo tại phiên tòa.

Trong quá trình xét xử, HĐXX đã tập trung xem xét, đối chiếu nhiều nhóm chứng cứ quan trọng, như dữ liệu điện tử trên hệ thống giao dịch; tài liệu về việc thành lập, tổ chức hoạt động của các công ty; sự phân công nhân sự; dữ liệu tài khoản ngân hàng, dòng tiền; cùng lời khai của các bị cáo và người bị hại.

Đặc biệt, việc đối chiếu dữ liệu giao dịch trên hệ thống với dòng tiền thực tế có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định bản chất hoạt động của các sàn, phương thức các đối tượng sử dụng thông tin gian dối để tạo lòng tin, lôi kéo khách hàng nạp tiền, từ đó thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Qua xét xử cũng cho thấy, các bị hại đã bị các đối tượng dụ dỗ, thao túng tâm lý bằng những thủ đoạn được tính toán từ trước. Ban đầu, người tham gia thường được khuyến khích chơi thử với số tiền vừa phải và có thể rút được khoản lợi nhuận với tỷ lệ lớn.

Khi đã tạo dựng được lòng tin, các đối tượng tiếp tục dụ dỗ họ nạp số tiền ngày càng lớn hơn. Đến khi số tiền đầu tư tăng lên, các đối tượng đưa ra nhiều lý do, điều kiện khác nhau để khiến tài khoản của khách hàng bị thua lỗ, mất khả năng rút tiền và cuối cùng bị chiếm đoạt.

Ngay tại phiên tòa, bị cáo Phó Đức Nam cũng khẳng định không ai có thể thắng trên các sàn giao dịch do các bị cáo tổ chức, vận hành. Đây là một trong những nội dung cho thấy bản chất thực sự của hoạt động giao dịch mà các đối tượng đã sử dụng để lừa đảo người tham gia.

PV: Trong số 188 bị cáo, nhiều người còn trẻ, tham gia đường dây dưới hình thức được tuyển dụng, trả lương và phân công công việc. HĐXX đã căn cứ vào những yếu tố nào để xác định trách nhiệm hình sự của từng bị cáo, bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng tội?

Thẩm phán Trần Nam Hà: Đây là vấn đề HĐXX đặc biệt chú trọng trong quá trình xét xử. Mặc dù các bị cáo cùng tham gia trong một hệ thống có sự phân công công việc tương đối chặt chẽ, nhưng tính chất, mức độ hành vi, hậu quả và vai trò của mỗi người là khác nhau.

Thẩm phán Trần Nam Hà
Thẩm phán Trần Nam Hà - Chủ tọa phiên tòa

Vì vậy, việc đánh giá trách nhiệm hình sự không thể chỉ căn cứ vào chức danh, vị trí công việc hay việc được trả lương, mà phải xem xét toàn diện hành vi cụ thể, vai trò tham gia, mức độ lỗi, nhân thân và thái độ khai báo của từng bị cáo.

HĐXX phải phân hóa rõ vai trò của những người chủ mưu, cầm đầu, tổ chức, điều hành với những người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội hoặc giúp sức; đồng thời xem xét đầy đủ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đặc biệt là việc bồi thường, khắc phục hậu quả để quyết định hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ hành vi của từng người.

Mục tiêu là bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, đúng quy định pháp luật, không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không xử lý oan người vô tội.

Chủ động phòng ngừa tội phạm công nghệ cao, cảnh báo người trẻ trước cám dỗ việc làm

PV: Từ thực tiễn xét xử vụ án Phó Đức Nam và đồng phạm, theo ông, những vấn đề gì cần được rút ra trong công tác quản lý hoạt động đầu tư tài chính, kiểm soát dòng tiền và phòng ngừa tội phạm có tổ chức, sử dụng công nghệ cao? Đâu là những giải pháp quan trọng nhằm ngăn chặn các vụ án tương tự?

Thẩm phán Trần Nam Hà: Theo tôi, bài học lớn từ vụ án này là tội phạm công nghệ cao ngày càng có xu hướng lợi dụng vỏ bọc doanh nghiệp, nền tảng giao dịch trực tuyến và các phương thức thanh toán điện tử để tổ chức hoạt động phạm tội với quy mô lớn.

Trong khi đó, việc phát hiện, xử lý thường gặp nhiều khó khăn do dấu vết hoạt động và dòng tiền được phân tán trên môi trường mạng.

Đại diện VKS nêu quan điểm giải quyết vụ án.
Đại diện VKS nêu quan điểm giải quyết vụ án.

Từ thực tiễn đó, trước hết cần tăng cường quản lý thực chất hoạt động của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đầu tư tài chính; kịp thời phát hiện những nền tảng không được cấp phép nhưng có hoạt động quảng bá, huy động tiền hoặc tổ chức giao dịch trái quy định.

Cùng với đó, các tổ chức tín dụng, các cổng trung gian thanh toán cần nâng cao trách nhiệm trong việc nhận diện khách hàng, giám sát giao dịch bất thường, phát hiện và xử lý kịp thời các tài khoản có dấu hiệu bị lợi dụng để tiếp nhận, luân chuyển tiền liên quan đến hoạt động phạm tội. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet cũng cần kiểm soát chặt chẽ và hoàn thiện việc xác thực, nhận diện người sử dụng.

Một vấn đề quan trọng khác là tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cơ quan tiến hành tố tụng và các tổ chức cung cấp dịch vụ công nghệ, tài chính trong việc trao đổi thông tin, bảo toàn dữ liệu điện tử, truy vết dòng tiền, kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn và thu hồi tài sản theo quy định pháp luật.

Theo tôi, điều quan trọng nhất là phải chuyển từ tư duy xử lý khi hậu quả đã xảy ra sang chủ động nhận diện, cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa. Đối với loại tội phạm này, nếu phát hiện và ngăn chặn kịp thời ngay từ khâu tổ chức hoạt động, tiếp cận khách hàng và luân chuyển dòng tiền thì có thể hạn chế đáng kể số người bị hại cũng như thiệt hại.

PV: Từ vụ án này, ông có khuyến nghị gì đối với người trẻ khi tìm kiếm việc làm, đặc biệt là cách nhận diện những công việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật để tránh trở thành người tham gia vào hoạt động phạm tội?

Thẩm phán Trần Nam Hà: Theo tôi, bài học từ vụ án này là người trẻ khi tìm kiếm việc làm không nên chỉ quan tâm đến mức lương và chế độ đãi ngộ, mà cần tìm hiểu kỹ doanh nghiệp thực sự kinh doanh lĩnh vực gì và công việc mình được giao có hợp pháp hay không; phải ký hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các khoản phúc lợi xã hội đầy đủ.

Cần đặc biệt cảnh giác với những công việc có mức thu nhập cao, cao bất thường, yêu cầu sử dụng thông tin gian dối để lôi kéo khách hàng hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để nhận, chuyển tiền không rõ mục đích.

Một điều cần nhận thức rõ là việc làm theo sự phân công của cấp trên hoặc được hưởng lương không đương nhiên loại trừ trách nhiệm hình sự nếu người lao động biết rõ mà vẫn cố ý tham gia thực hiện hành vi phạm tội.

Toàn cảnh phiên tòa xét xử.
Toàn cảnh phiên tòa xét xử.

Tôi muốn nhắn gửi các bạn trẻ rằng, môi trường sống hiện nay có rất nhiều cám dỗ, nhất là trên các nền tảng mạng xã hội. Ai cũng có quyền lựa chọn công việc để mưu sinh, nhưng không phải bằng mọi cách.

Khi lựa chọn một công việc, đừng chỉ quan tâm mình kiếm được bao nhiêu tiền, mà hãy tìm hiểu đồng tiền đó được tạo ra bằng cách nào, có hợp pháp hay không.

Giá trị của một công việc không chỉ nằm ở thu nhập, mà còn ở sự chính đáng của đồng tiền mình kiếm được và tương lai mà công việc đó mang lại.

Đừng vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi danh dự, tương lai và tự do của chính mình.

PV: Xin cảm ơn Thẩm phán!

    Chủ tọa phiên tòa Mr Pips: Đừng vì lợi ích trước mắt đánh đổi tương lai
    • Mặc định
    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO