Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, hoàn thiện Tòa án điện tử

Tham dự buổi làm việc có đồng chí Trần Huy Đức, Chánh tòa Tòa phúc thẩm TANDTC tại Đà Nẵng; đồng chí Nguyễn Chí Công, Chánh án TAND TP Đà Nẵng, các Phó Chánh án TAND TP. Đà Nẵng, Chánh án các khu vực của TAND TP. Đà Nẵng.

Báo cáo tại buổi làm việc, Chánh án TAND TP. Đà Nẵng Nguyễn Chí Công cho biết, ngay sau khi được TANDTC và Thường trực Thành ủy thống nhất chủ trương, đơn vị đã khẩn trương xây dựng Đề án “Chuyển đổi số và xây dựng Tòa án điện tử tại TAND hai cấp TP. Đà Nẵng”; đồng thời lập dự án chi tiết, dự trù kinh phí và đề nghị UBND thành phố trình HĐND xem xét, phê duyệt.

Nếu được bố trí kinh phí tại kỳ họp HĐND tháng 4/2026, TAND thành phố sẽ triển khai ngay và phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 của đề án trong năm 2026, tạo nền tảng cho việc hình thành mô hình Tòa án điện tử đồng bộ, hiện đại.

Một trong những bước đi nền tảng là triển khai số hóa hồ sơ vụ án ngay từ khi tiếp nhận, thụ lý. Từ ngày 1/3/2026, TAND TP. Đà Nẵng đã thí điểm số hóa toàn bộ hồ sơ các loại án (hình sự, dân sự, hành chính…) tại TAND thành phố và TAND khu vực 1.

Để phục vụ công tác này, TAND thành phố đã thành lập Trung tâm số hóa với 12 máy tính, máy quét và các thiết bị cần thiết; TAND khu vực 1 cũng bố trí phòng số hóa riêng với 5 máy tính cùng nhân lực vận hành. Cùng với đó, đơn vị thành lập Tổ số hóa điện tử, ban hành quy trình, quy định về số hóa, quản lý và lưu trữ hồ sơ điện tử nhằm bảo đảm thống nhất, an toàn và bảo mật dữ liệu.

Dù chưa được cấp kinh phí riêng, TAND hai cấp thành phố vẫn chủ động triển khai bằng nguồn tự chủ, theo phương châm “vừa làm, vừa rút kinh nghiệm”. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt: từ ngày 1/3 đến nay TAND TP. Đà Nẵng và TAND khu vực 1 đã số hóa hơn 64.274 trang hồ sơ vụ án và 10.194 trang tài liệu khác.

Việc số hóa không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành mà còn tăng tính minh bạch, khả năng tra cứu, khai thác dữ liệu, tạo tiền đề cho việc thực hiện tố tụng điện tử trong tương lai.

Một điểm mới đáng chú ý là việc thí điểm thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới. Theo đó, người dân, doanh nghiệp có thể nộp đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ tại bất kỳ Tòa án nào thuận tiện nhất, thay vì phải đến đúng Tòa án có thẩm quyền như trước đây.

Tòa án tiếp nhận có trách nhiệm hướng dẫn, hoàn thiện hồ sơ và chuyển đến Tòa án có thẩm quyền; toàn bộ thông tin được cập nhật liên thông trong hệ thống hai cấp. Cách làm này góp phần xóa bỏ “rào cản địa giới”, giảm chi phí, thời gian cho người dân, nhất là trong bối cảnh sáp nhập, tinh gọn bộ máy.

Để triển khai, TAND TP. Đà Nẵng đã thành lập Tổ hành chính tư pháp phi địa giới, ban hành quy trình, biểu mẫu thống nhất. Sau gần 1 tháng thực hiện, toàn hệ thống đã tiếp nhận và xử lý 90 đơn khởi kiện theo phương thức này, bước đầu nhận được sự đồng thuận, đánh giá tích cực từ người dân và doanh nghiệp.

Cùng với số hóa hồ sơ, TAND TP Đà Nẵng đẩy mạnh tổ chức các phiên tòa, phiên họp trực tuyến. Đơn vị đã đề nghị Công an thành phố đầu tư hạ tầng tại các trại tạm giam, cơ sở cai nghiện; đồng thời xây dựng kế hoạch phối hợp với các cơ quan Trung ương, sở, ngành để mở rộng xét xử trực tuyến đối với các vụ việc phi hình sự.

Hiện TAND thành phố và 12 TAND khu vực đã được trang bị phòng xét xử trực tuyến đạt chuẩn. Mục tiêu đến cuối năm 2026, 100% cơ quan, tổ chức có thể tham gia phiên tòa trực tuyến tại các điểm cầu phù hợp; tiến tới nghiên cứu cho phép cá nhân, doanh nghiệp tham gia từ các điểm cầu được chấp nhận.

Đối với việc triển khai các phần mềm dùng chung của TANDTC, lãnh đạo TAND TP. Đà Nẵng thẳng thắn nhìn nhận còn tồn tại tình trạng nhập liệu chưa đầy đủ, kịp thời ở một số đơn vị, cá nhân, do cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Sau khi có chỉ đạo quyết liệt từ TANDTC, đơn vị đã thành lập các đoàn kiểm tra, chấn chỉnh kịp thời. Đến nay, 100% dữ liệu đã được cập nhật đầy đủ trên hệ thống, bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.

TAND TP. Đà Nẵng cũng chỉ ra những khó khăn lớn trong quá trình chuyển đổi số, như: thủ tục phê duyệt đề án và bố trí kinh phí còn phức tạp; hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ; trang thiết bị phục vụ số hóa còn thiếu; nhân lực chủ yếu kiêm nhiệm. Đặc biệt, hạ tầng tại các điểm cầu như trại tạm giam, cơ sở cai nghiện chưa được đầu tư đầy đủ, ảnh hưởng đến việc tổ chức phiên tòa trực tuyến.

Từ thực tế đó, TAND TP. Đà Nẵng kiến nghị TANDTC quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ địa phương sớm bố trí kinh phí; nâng cấp hạ tầng công nghệ; hoàn thiện các phần mềm nghiệp vụ; đồng thời phối hợp với Bộ Công an đầu tư điều kiện phục vụ xét xử trực tuyến.

Tại buổi làm việc, Phó Chánh án TAND TP. Đà Nẵng Phạm Quốc Bảo và Chánh án TAND khu vực 1 Phạm Khắc Tường đã trình bày một số nội dung trọng tâm liên quan đến thực trạng triển khai công tác số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động xét xử và quản lý điều hành. Các ý kiến tập trung làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, đặc biệt là về hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị.

Phát biểu kết luận, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực và kết quả bước đầu của TAND TP. Đà Nẵng trong triển khai chuyển đổi số và xây dựng Tòa án điện tử. Tuy nhiên, đồng chí cũng chỉ rõ, kết quả hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra, cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ và khắc phục những hạn chế.

Đối với công tác số hóa hồ sơ, Chánh án TANDTC nhấn mạnh hai vấn đề cần đặc biệt quan tâm là dung lượng lưu trữ dữ liệu ngày càng lớn và yêu cầu bảo mật thông tin.

Đây là những yếu tố then chốt quyết định hiệu quả, an toàn của hệ thống Tòa án điện tử; Về tổ chức phiên tòa trực tuyến, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý, làm rõ tư cách tố tụng của các chủ thể tham gia tại các điểm cầu, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng một cách phù hợp.

Đối với các phần mềm dùng chung, Chánh án TANDTC yêu cầu toàn ngành phải tham gia đóng góp, hoàn thiện hệ thống, bảo đảm các phần mềm thực sự phục vụ hiệu quả công tác xét xử và quản lý.

“Không chỉ dừng lại ở học tập chủ trương, mà phải tổ chức triển khai một cách thực chất, có trọng tâm, trọng điểm; những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, đòi hỏi quyết tâm cao hơn để hoàn thiện hệ thống theo đúng định hướng.

Trọng tâm là xây dựng nền tảng, đặc biệt là hệ thống phần mềm, bảo đảm đáp ứng yêu cầu thực tiễn; đồng thời rà soát toàn bộ quy trình, hoàn thiện cơ sở pháp lý, xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể, tránh tình trạng phân công không rõ ràng.

Đây không phải là nhiệm vụ của riêng một bộ phận, mà cần sự tham gia đồng bộ của toàn hệ thống, trên cơ sở đánh giá cụ thể về nhu cầu, hạ tầng và điều kiện thực tế, nhằm bảo đảm tiến độ và hiệu quả triển khai”, Chánh án TANDTC nhấn mạnh.

Ghi nhận các kiến nghị của TAND TP. Đà Nẵng, Chánh án TANDTC cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để Đà Nẵng triển khai hiệu quả mô hình Tòa án điện tử, góp phần xây dựng nền tư pháp hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp.