Bữa ăn bán trú và câu chuyện giữ niềm tin của phụ huynh

Bước vào năm học 2026-2027, gần 372.000 học sinh tại 731 cơ sở giáo dục trên địa bàn Quảng Ninh trở lại trường. Cùng với việc đầu tư cơ sở vật chất, tổ chức bữa ăn bán trú đang được các nhà trường, chính quyền địa phương và phụ huynh chú trọng, với yêu cầu xuyên suốt là kiểm soát chặt chẽ từ nguồn thực phẩm đến khâu chế biến, phục vụ, để mỗi suất ăn đến với học sinh an toàn, đủ chất.

Từ câu chuyện tổ chức bữa ăn bán trú tại phường Hồng Gai đến cách làm ở phường An Sinh, xã Thống Nhất cho thấy, khi phụ huynh được tham gia giám sát và chính quyền tăng cường kiểm tra, trách nhiệm đối với bữa ăn của học sinh không còn là việc riêng của nhà trường hay đơn vị cung cấp suất ăn.

Không chỉ là một suất ăn

Tại phường Hồng Gai, ngay trước thềm năm học mới, UBND phường đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn và các trường học thực hiện đầy đủ quy trình, thủ tục tổ chức bữa ăn bán trú; đồng thời phát huy vai trò của ban đại diện cha mẹ học sinh trong lựa chọn, ký kết hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn và phối hợp giám sát vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng bữa ăn hằng ngày.

Từ ngày 7/9, các trường học trên địa bàn phường bắt đầu tổ chức bữa ăn bán trú. Công tác giám sát được xây dựng theo lịch, phụ huynh các khối, lớp luân phiên tham gia kiểm tra. Không chỉ quan sát suất ăn sau khi hoàn thành, phụ huynh còn có thể theo dõi các khâu tiếp nhận, kiểm tra nguyên liệu, chế biến, nấu và tổ chức phục vụ học sinh.

Cách làm này giúp việc giám sát bữa ăn được thực hiện ngay trong quá trình, thay vì chỉ kiểm tra khi suất ăn đã được đưa đến học sinh.

Đáng chú ý, bên cạnh lịch giám sát định kỳ, các trường còn thực hiện kiểm tra đột xuất, không báo trước. Trong từng bữa ăn, phụ huynh được bố trí tham gia kiểm tra, cùng nhà trường theo dõi việc tổ chức và phục vụ học sinh.

Chính quyền địa phương cũng trực tiếp vào cuộc. UBND phường Hồng Gai thành lập đoàn kiểm tra do Chủ tịch UBND phường làm trưởng đoàn, kiểm tra tại trường Tiểu học Hồng Gai.

Tại trường, đoàn kiểm tra suất ăn, điều kiện vệ sinh khu vực ăn uống và việc tổ chức cho học sinh dùng bữa. Qua kiểm tra, hoạt động ăn bán trú diễn ra nền nếp; học sinh được hướng dẫn, chăm sóc trong quá trình dùng bữa.

Điều đáng nói ở đây không nằm ở một bữa ăn cụ thể, mà ở cách các bên cùng tham gia kiểm soát những khâu có thể tác động trực tiếp đến chất lượng bữa ăn của học sinh.

Giám sát từ nguồn thực phẩm đến bàn ăn

Cùng với Hồng Gai, tại phường An Sinh, công tác chuẩn bị bữa ăn bán trú cho năm học mới cũng được triển khai theo hướng tăng cường kiểm soát từ đầu vào.

Toàn phường hiện có 5 trường học với 4.670 học sinh. Trong đó, 2 trường mầm non tự tổ chức bếp ăn bán trú; 3 trường tiểu học và trung học cơ sở chưa đủ điều kiện tổ chức bếp ăn nên sử dụng suất ăn sẵn do đơn vị cung cấp.

Chuẩn bị cho năm học mới, Trạm Y tế phường phối hợp Phòng Văn hóa - Xã hội và các trường học rà soát, đánh giá nhân lực, cơ sở vật chất của các bếp ăn tập thể, căng tin trên địa bàn.

Đối với các đơn vị cung cấp suất ăn sẵn, việc thẩm định hồ sơ, tư cách pháp nhân và chất lượng thực phẩm được chú trọng trước khi lựa chọn. Trạm Y tế phường cũng tham mưu thành lập đoàn kiểm tra trực tiếp tại nơi chế biến của các đơn vị cung ứng suất ăn cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở.

Cùng với kiểm tra, địa phương xây dựng quy trình phòng ngừa, xử lý sự cố an toàn thực phẩm với sự phối hợp giữa nhà trường, y tế và chính quyền; đồng thời tiếp nhận, xử lý phản ánh của phụ huynh liên quan đến chất lượng thực phẩm.

Tại xã Thống Nhất, cách kiểm soát bữa ăn cũng được thực hiện với sự tham gia trực tiếp của nhà trường và phụ huynh.

Năm học 2026-2027, trường Tiểu học và THCS Vũ Oai có 288 trong tổng số 302 học sinh tiểu học ăn bán trú. Để kiểm soát chất lượng bữa ăn và an toàn thực phẩm, nhà trường phối hợp Ban đại diện cha mẹ học sinh khảo sát các cơ sở cung cấp suất ăn, tìm hiểu quy trình sản xuất trước khi ký hợp đồng.

Các đơn vị được lựa chọn phải đáp ứng yêu cầu về hồ sơ pháp lý, nguồn gốc thực phẩm và quy trình bảo đảm an toàn. Định kỳ hằng tháng, đại diện nhà trường và phụ huynh tổ chức kiểm tra đột xuất quy trình nhập nguyên liệu, chế biến và lưu mẫu thức ăn.

Từ Hồng Gai, An Sinh đến Vũ Oai, điểm chung trong cách tổ chức bữa ăn bán trú là không dừng ở việc lựa chọn đơn vị cung cấp, mà từng bước đưa hoạt động giám sát vào quy trình thường xuyên.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra khi quy mô học sinh ăn bán trú ngày càng lớn. Một bữa ăn đủ dinh dưỡng chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng điều kiện an toàn; còn sự an tâm của phụ huynh chỉ bền vững khi được xây dựng trên sự công khai, phối hợp và trách nhiệm rõ ràng giữa các bên.

Với gần 372.000 học sinh bước vào năm học mới, câu chuyện bữa ăn bán trú vì thế không đơn thuần là chuyện tổ chức một bữa ăn tại trường. Đó còn là một phần trong trách nhiệm chăm sóc học sinh, bảo đảm môi trường học đường an toàn và củng cố mối liên hệ giữa nhà trường, gia đình và chính quyền.

Niềm tin trong mỗi bữa ăn không chỉ đến từ những lời cam kết, mà cần được tạo nên từ một quy trình thực hiện nghiêm túc, một cơ chế giám sát có sự tham gia của phụ huynh và trách nhiệm được đặt đúng vào từng khâu.