Báo chí góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật từ thực tiễn cơ sở

Chánh án Nguyễn Văn Thiện: Báo chí tạo sự đồng thuận xã hội đối với những đổi mới của ngành Tòa án

Sau khi mô hình TAND khu vực chính thức đi vào hoạt động, ngành Tòa án đang bước vào giai đoạn đổi mới sâu rộng cả về tổ chức bộ máy lẫn phương thức hoạt động. Theo đồng chí Nguyễn Văn Thiện, Chánh án TAND khu vực 12 - Hà Nội, trong quá trình đó, báo chí đã và đang giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc truyền tải các chủ trương cải cách tư pháp đến với người dân.

Ông cho rằng việc triển khai mô hình TAND khu vực là một bước đi quan trọng nhằm thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động tư pháp và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Tuy nhiên, để những đổi mới đó được người dân hiểu đầy đủ, đúng đắn và đồng thuận, không thể thiếu vai trò của báo chí.

Thông qua các bài viết, phóng sự, chuyên đề tuyên truyền, báo chí đã giúp người dân hiểu rõ hơn về mục tiêu, ý nghĩa cũng như những lợi ích thiết thực mà mô hình TAND khu vực mang lại. Đây chính là cầu nối quan trọng giữa cơ quan tư pháp với xã hội.

“Có thể nói, báo chí đã góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, giúp các chủ trương cải cách tư pháp của Đảng, Nhà nước và ngành Tòa án được lan tỏa sâu rộng, từ đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hoạt động của cơ quan xét xử”, đồng chí Nguyễn Văn Thiện nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở vai trò thông tin, báo chí còn là một kênh phổ biến, giáo dục pháp luật rất hiệu quả. Từ các vụ án được xét xử công khai, báo chí giúp người dân hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật, nhận thức đầy đủ hơn về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong đời sống xã hội.

Nhiều vụ việc sau khi được phản ánh khách quan, chính xác đã trở thành những bài học thực tiễn sinh động về việc tuân thủ pháp luật, góp phần phòng ngừa vi phạm, hạn chế tranh chấp và nâng cao ý thức pháp luật trong cộng đồng.

Theo Chánh án TAND khu vực 12, hiệu quả của hoạt động xét xử không chỉ được đo bằng số lượng vụ việc giải quyết mà còn ở giá trị giáo dục, phòng ngừa chung đối với xã hội. Và báo chí chính là phương tiện giúp những giá trị đó lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Đánh giá về vai trò của Báo Công lý, ông Nguyễn Văn Thiện cho rằng thời gian qua, với nhiều đổi mới về nội dung và hình thức, tờ báo đã phản ánh kịp thời các hoạt động của hệ thống Tòa án, đồng thời tích cực tuyên truyền các chủ trương cải cách tư pháp, giới thiệu những mô hình hay, cách làm hiệu quả và lan tỏa nhiều tấm gương cán bộ, Thẩm phán tận tụy với nghề.

Đặc biệt, trong giai đoạn các TAND khu vực mới được thành lập, Báo Công lý đã nhanh chóng phản ánh những kết quả bước đầu cũng như những nỗ lực của đội ngũ cán bộ trong việc ổn định tổ chức, bảo đảm hoạt động xét xử thông suốt. Những bài viết giàu tính thực tiễn và nhân văn đã góp phần đưa hình ảnh người Thẩm phán đến gần hơn với Nhân dân, từ đó xây dựng niềm tin vào công lý và hệ thống Tòa án.

Chánh án Lương Long Bình: Đưa pháp luật đến gần hơn với người dân vùng cao

Nếu như tại Hà Nội, báo chí góp phần tạo sự đồng thuận đối với những đổi mới của ngành Tòa án thì ở Sơn La, một tỉnh miền núi với nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, vai trò của báo chí càng trở nên đặc biệt quan trọng trong việc đưa pháp luật đến gần với người dân.

Theo đồng chí Lương Long Bình, Chánh án TAND khu vực 6 - tỉnh Sơn La, việc triển khai mô hình TAND khu vực là chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ Nhân dân trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, để người dân ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa hiểu rõ những đổi mới đó thì công tác tuyên truyền đóng vai trò hết sức quan trọng. Báo chí đã giúp các chủ trương cải cách tư pháp được truyền tải một cách dễ hiểu, gần gũi và phù hợp hơn với điều kiện thực tế của địa phương.

“Thông qua các bài viết, phóng sự và chuyên đề tuyên truyền, người dân hiểu rõ hơn những nỗ lực đổi mới của ngành Tòa án trong việc xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại và phục vụ Nhân dân”, đồng chí Lương Long Bình chia sẻ.

Từ thực tiễn xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hành chính và kinh doanh thương mại tại địa phương, Chánh án TAND khu vực 6 cho rằng hoạt động xét xử luôn mang ý nghĩa giáo dục và phòng ngừa chung đối với xã hội. Tuy nhiên, để những giá trị đó được lan tỏa rộng rãi thì cần có sự đồng hành của báo chí.

Những thông tin khách quan, chính xác về hoạt động xét xử giúp người dân hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật, nhận thức đầy đủ hơn về hậu quả pháp lý của các hành vi vi phạm cũng như trách nhiệm của mỗi công dân trong việc chấp hành pháp luật.

Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ án sau khi được báo chí phản ánh đã trở thành những bài học sinh động về pháp luật. Người dân không chỉ biết đến kết quả xét xử mà còn hiểu được nguyên nhân phát sinh tranh chấp, nguyên nhân dẫn đến vi phạm và những bài học cần rút ra để phòng ngừa các hành vi tương tự.

“Đối với địa bàn miền núi, nơi điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, vai trò này càng trở nên quan trọng hơn. Báo chí đã góp phần đưa pháp luật đến gần với người dân hơn, giúp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và xây dựng lối sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”, ông Bình nhấn mạnh.

Theo ông, mỗi tác phẩm báo chí phản ánh đúng bản chất vụ việc, phân tích thấu đáo các quy định pháp luật và ý nghĩa của bản án đều là một hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật rất hiệu quả. Đây chính là cách thức thiết thực để lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật từ thực tiễn đời sống.

Phó Chánh án An Văn Khoái: Báo chí là kênh định hướng và phản biện xã hội quan trọng

Từ góc nhìn của một địa phương có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội nhanh như Hải Phòng, đồng chí An Văn Khoái, Phó Chánh án TAND khu vực 11 - Hải Phòng cho rằng báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn là lực lượng quan trọng trong công tác định hướng dư luận và phản biện xã hội.

Theo ông, trong quá trình triển khai mô hình TAND ba cấp, báo chí đã thực hiện rất tốt nhiệm vụ tuyên truyền, cung cấp khách quan, chính xác các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và TANDTC về việc xây dựng hệ thống Tòa án theo mô hình mới.

Trong bối cảnh các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng vấn đề tư pháp để xuyên tạc, kích động và đưa ra những thông tin sai lệch về hoạt động của Tòa án, báo chí chính là kênh quan trọng giúp định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính thống và phản bác các quan điểm không đúng sự thật.

“Quá trình vận hành hoạt động của Tòa án theo mô hình mới được báo chí truyền tải kịp thời đã giúp người dân nắm bắt rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cấp Tòa án, đặc biệt là các TAND khu vực được thành lập trên cơ sở sáp nhập địa giới hành chính”, ông Khoái cho biết.

Từ thực tiễn xét xử các vụ án dân sự, hình sự, hành chính và kinh doanh thương mại, Phó Chánh án TAND khu vực 11 đánh giá những thông tin báo chí chính xác, khách quan có ý nghĩa rất lớn trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật.

Việc đưa tin về nội dung vụ án, diễn biến phiên tòa và phán quyết của Tòa án đến với công chúng là một trong những hình thức tuyên truyền pháp luật trực quan và hiệu quả nhất. Qua đó, người dân có thể hiểu rõ hơn các quy định pháp luật, những hậu quả của hành vi vi phạm cũng như trách nhiệm pháp lý mà mỗi cá nhân phải gánh chịu khi không tuân thủ pháp luật.

Đặc biệt, báo chí còn là kênh phản hồi ý kiến của Nhân dân đối với hoạt động xét xử. Thông qua những phản hồi từ dư luận xã hội, các cơ quan Tòa án có thêm góc nhìn để hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả hoạt động.

Để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và chuyển đổi số hiện nay, ông An Văn Khoái cho rằng mối quan hệ phối hợp giữa Tòa án và báo chí cần tiếp tục được tăng cường trên cơ sở công khai, minh bạch, đúng pháp luật và tôn trọng nguyên tắc độc lập xét xử.

Theo đó, các cơ quan Tòa án cần chủ động cung cấp thông tin chính thống, thực hiện tốt chế độ người phát ngôn, tạo điều kiện thuận lợi để báo chí tiếp cận thông tin. Ngược lại, các cơ quan báo chí cũng cần tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, bảo đảm khách quan trong quá trình tác nghiệp, đồng thời tôn trọng tính độc lập của hoạt động xét xử.

Ông nhấn mạnh, quyền tiếp cận thông tin của người dân cần được bảo đảm nhưng phải đi đôi với việc bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật đời tư và các quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.