Báo Công lý
Thứ Hai, 01/6/2020

TAND Tp. Hồ Chí Minh góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992

09/3/2013 13:27 UTC+7
Thực hiện Kế hoạch được ban hành kèm theo Quyết định số 05/QĐ-TANDTC ngày 18/1/2013 của TANDTC, ngành TAND TP.HCM đã tổ chức Hội nghị lấy ý kiến góp ý của toàn thể cán bộ công chức trong toàn ngành.

Báo Công lý lược ghi một số ý kiến góp ý tại Hội nghị.

Đối với chương 1 quy định về Chế độ chính trị. Dự thảo cần quy định rõ thêm sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội thông qua Cương lĩnh, Nghị quyết, công tác cán bộ, cần thể chế hóa vai trò lãnh đạo của Đảng trong Hiến pháp sửa đổi. Đảng cần nâng cao năng lực tổ chức để đào tạo đội ngũ cán bộ nhà nước thật sự là công bộc của dân, chăm lo quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân. Tại khoản 2 Điều 4: thêm từ “chủ trương” trước từ “quyết định của mình” cụ thể sửa thành “Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những chủ trương, quyết định của mình” vì Đảng lãnh đạo bằng chủ trương, chính sách.

 

Về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Dự thảo đã điều chỉnh thứ tự để đề cao các quyền này so với Hiến pháp hiện hành, nhưng lại có nhiều điểm chưa phù hợp với các quy định và chuẩn mực quốc tế về quyền con người; như các quy định trong Dự thảo về giới hạn quyền (Điều 15), “không lợi dụng quyền con người, quyền công dân” (Điều 16), “quyền không tách rời nghĩa vụ” (Điều 20). 

 

Điều 18, cần nghiên cứu sửa đổi lại cách viết của khoản 2 Điều 18 vì hiện nay nước ta đã ký Hiệp định tương trợ tư pháp với một số nước, mặt khác Luật quốc tịch có quy định trường hợp công dân mang 2 quốc tịch trong đó có quốc tịch Việt Nam, vì vậy trong những trường hợp này nếu quy định như vậy sẽ gây khó khăn cho việc xử lý những trường hợp phạm tội liên quan đến an ninh quốc gia cần thiết phải trục xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

 

TAND Tp. Hồ Chí Minh góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992

 

Đối với chương quy định về TAND, VKSND, cần tách các quy định về TAND và VKSND thành các chương khác nhau trong Hiến pháp. Chức năng xét xử thuộc duy nhất Tòa án, vì Tòa án là cơ quan tư pháp trong bộ máy nhà nước ở bất kỳ quốc gia nào. Một số cơ quan khác mặc dù thực hiện các hoạt động tư pháp nhưng không phải là cơ quan tư pháp. Đổi tên VKSND thành Viện công tố vì hiện nay chức năng chính của VKS là chức năng công tố không còn chức năng kiểm sát chung như trước đây. Đề nghị đưa vào Hiến pháp các quy định liên quan đến Tòa án quân sự vì Tòa án quân sự có cách thức tổ chức hoạt động đặc thù riêng.

 

Bên cạnh đó, cần sửa đổi các quy định cho phép Hội thẩm tham gia xét xử các phiên tòa phúc thẩm để đảm bảo tính dân chủ hơn trong hoạt động xét xử. Bổ sung vào Điều 107: "TAND gồm TANDTC, các TAND địa phương, các tòa án quân sự và các tòa án khác theo luật định”. Sửa khoản 2, thay từ “công lý” bằng từ “pháp luật”. Điều 108, khoản 1: không quy định Tòa án quân sự là một Tòa án độc lập với TAND nhưng tại khoản 1 quy định: “Việc xét xử của TAND có Hội thẩm tham gia”. Ở đây thể hiện có Hội thẩm tham gia nhưng không thể hiện rõ là Hội thẩm nhân dân hay Hội thẩm quân nhân, như vậy là không đầy đủ. Sửa khoản 2: “Tòa án độc lập trong hoạt động xét xử. Thẩm phán, Hội thẩm có nghĩa vụ xét xử độc lập chỉ tuân theo pháp luật, chịu trách nhiệm trước pháp luật trong hoạt động tố tụng; nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của Thẩm phán, Hội thẩm”. Do Tòa án có chức năng xét xử, là cơ quan bảo vệ công lý trong bộ máy nhà nước, khi tạo hành lang pháp lý đảm bảo sự độc lập của Thẩm phán và Hội thẩm, nhà lập pháp mong muốn mọi quyết định của Thẩm phán, Hội thẩm đều tuân thủ đúng quy định pháp luật, đem lại sự công bằng cho xã hội. 

 

Sửa đổi khoản 4, bỏ những từ “trừ trường hợp do luật định”. Vì xét xử tập thể và quyết định theo đa số là một nguyên tắc nên không có ngoại lệ và thực tế cũng chưa có trường hợp nào là ngoại lệ. Đề nghị thêm vào phía sau khoản 5 cụm từ “và phát triển án lệ” để cụ thể hóa tinh thần cải cách tư pháp, phát triển án lệ theo tinh thần Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị. Khoản 6, theo dự thảo quy định: “Chế độ xét xử sơ thẩm và phúc thẩm được bảo đảm” ý nói hai cấp xét xử nhưng dùng từ “chế độ” là không phù hợp, không thể hiện được nguyên tắc phải đảm bảo hai cấp xét xử sơ thẩm và phúc thẩm.

 

Ngoài ra, theo dự thảo quy định: “Bị can, bị cáo có thể tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa”. Đề nghị bổ sung thêm “người bị tình nghi” vì những người này cũng có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa. “…đương sự có thể tự mình, nhờ luật sư hoặc người khác bảo vệ lợi ích hợp pháp”. Đề nghị sửa thành “…đương sự có thể tự mình hoặc nhờ người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp” vì cụm từ người khác đã bao gồm cả luật sư. Tại Điều 109, khoản 1 cần sửa quy định chức năng của TANDTC là cơ quan quản lý hệ thống Tòa án, thực hiện quyền tư pháp vì theo như quy định của Dự thảo thì Tòa án đã thực hiện việc xét xử hơn 3 cấp, không bảo đảm được nguyên tắc hai cấp xét xử. Khoản 2, theo dự thảo: “TANDTC giám đốc việc xét xử của các Tòa án khác”. Cụm từ “các Tòa án khác” không thể hiện rõ TAND địa phương nhưng theo khoản 1, Điều 107 thì cụm từ “các Tòa án khác” ngang hàng với TANDTC nên TANDTC không thể giám đốc việc xét xử của các Tòa án khác được (ví dụ như Tòa án Hiến pháp). Tại khoản 3 nên thêm cụm từ “hướng dẫn” cụ thể: “TANDTC thực hiện việc tổng kết thực tiễn xét xử, hướng dẫn pháp luật nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử”. Bổ sung khoản 4: TANDTC có chức năng ban hành án lệ. Việc áp dụng án lệ phù hợp với xu hướng phát triển cũng như định hướng về cải cách tư pháp được ghi nhận tại Nghị quyết 48 và 49 của Bộ Chính trị. Cần bổ sung để tránh phải sửa đổi Hiến pháp.

 

Tại Điều 110, khoản 1: dự thảo quy định: “Việc bổ nhiệm, nhiệm kỳ của Chánh án Tòa án khác do luật định” có thể hiểu là các Tòa án địa phương thuộc hệ thống TANDTC, nếu cách hiểu đúng như vậy thì dùng từ “khác” là không phù hợp. Nên bổ sung khoản 1: “Việc bổ nhiệm, cách chức và nhiệm kỳ của Chánh án Tòa án khác do luật định”. Sửa đổi khoản 3: “Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm và nhiệm kỳ của Thẩm phán; việc bầu và nhiệm kỳ của Hội thẩm TAND do luật định”. Thẩm phán là chức danh, không phải là chức vụ nên không có cách chức mà chỉ có bổ nhiệm và miễn nhiệm. Việc cách chức chỉ áp dụng đối với chức vụ. Điều 111, sửa thành: “Bản án, quyết định của TAND phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng…” (bỏ cụm từ “có hiệu lực pháp luật”). 

 

 Nguyễn Quang

 

Bạn đang đọc bài viết TAND Tp. Hồ Chí Minh góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 tại chuyên mục Chính trị của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678
Tag :

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật