Ý nghĩa phiên tòa giả định IUU tại Thanh Hóa

Tham dự sự kiện có Tỉnh ủy viên, Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa, Đỗ Thế Bình; Chánh án TAND khu vực 4 Lê Văn Hồng; ông Phạm Văn Tuấn, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Thanh Hóa; ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch UBND phường Sầm Sơn; lãnh đạo các sở, ngành tỉnh Thanh Hóa và đông đảo ngư dân địa phương.

Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản ngày 10/4/2024; Thủ tướng Chính phủ phát động Tháng cao điểm chống khai thác IUU từ 15/10/2025 – 15/11/2025; tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền chống khai thác IUU.

Báo Công lý, TAND tỉnh Thanh Hóa, TAND khu vực 4 cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã phối hợp tổ chức các “Phiên tòa giả định”, tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU đến cán bộ, nhân dân.

Phiên tòa được tổ chức ngay tại nhà văn hóa thôn, nơi có Cáng Hới với nhiều ngư dân, chủ phương tiện, tàu thuyền và người dân cung ứng dịch vụ hậu cần nghề cá. Thông qua chương trình, Ban tổ chức mong muốn các cơ quan chức năng, đặc biệt là bà con ngư dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tập thể, cá nhân, phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng, chống khai thác IUU.

Phiên tòa giả định xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với hai bị cáo: Trần Văn Khánh (Chủ tàu, sinh năm 1985) và Dương Minh Hiền (Thuyền trưởng, sinh năm 1987). Theo Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 4 – Thanh Hóa, do Kiểm sát viên Nguyễn Hồng Nhung công bố, các bị cáo đã có hành vi cấu kết chặt chẽ để thực hiện tội phạm.

Cụ thể, bị cáo Khánh đã tổ chức đưa 06 ngư phủ, cùng hai tàu cá, ra khỏi lãnh thổ Việt Nam để khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước C, nhằm thu lợi bất chính cao hơn.

Hành vi đặc biệt nghiêm trọng được làm rõ tại phiên tòa là việc Khánh chỉ đạo Hiền tháo gỡ hai thiết bị giám sát hành trình (VMS) của tàu và xóa số tàu cá. Hành động này không chỉ vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý tàu cá mà còn cấu thành tội Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử, vì đã làm tê liệt hoạt động của thiết bị giám sát trong quá trình đi lại.

Phiên tòa đã tiến hành đầy đủ các thủ tục tranh tụng, xét hỏi, với sự tham gia của Luật sư bào chữa Nguyễn Bá Huy và hai người làm chứng Lê Tuấn Linh, Nguyễn Tiến Phát.

Hội đồng xét xử, do Thẩm phán Lê Văn Quân làm Chủ tọa, đã ra phán quyết giả định nghiêm khắc đối với các bị cáo Trần Văn Khánh và Dương Minh Hiền phạm các tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”.

Trần Văn Khánh: Bị phạt 06 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và 04 năm tù về tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”. Áp dụng Điều 55 BLHS, tổng hợp hình phạt chung, buộc bị cáo Khánh phải chấp hành mức án là 10 năm tù.

Dương Minh Hiền: Bị phạt 05 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và 03 năm tù về tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”. Áp dụng Điều 55 BLHS, tổng hợp hình phạt chung, buộc bị cáo Hiền phải chấp hành mức án là 08 năm tù.

Thời hạn chấp hành hình phạt tù được tính từ ngày tạm giam (ngày 25/10/2024). Phán quyết của HĐXX đã khẳng định rằng hành vi vi phạm IUU không còn chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà đã bị xử lý bằng biện pháp hình sự nghiêm khắc.

Sau phần xét xử, một buổi tọa đàm pháp luật đã được tổ chức, tạo cầu nối để ngư dân trực tiếp trao đổi và được đại diện các cơ quan chức năng giải đáp thấu đáo mọi thắc mắc, từ kỹ thuật sử dụng VMS cho đến ranh giới vùng biển Việt Nam.

Ngư dân tham dự đã bày tỏ sự cảm kích về hình thức tuyên truyền này, nhận định rằng việc được "thấy tận mắt, nghe tận tai" về hậu quả pháp lý giúp họ thay đổi triệt để nhận thức, cam kết tuyệt đối không tháo gỡ VMS và tuân thủ các quy định khi khai thác hải sản trên biển.

Ngư dân Phạm Gia Linh (56 tuổi, trú tại Quảng Tiến cũ, nay là phường Sầm Sơn) cho biết: Phiên tòa giả định với các mức án hình sự nghiêm khắc (tổng hợp hình phạt lên đến 10 năm tù và 08 năm tù) đã được cộng đồng ngư dân xem là lời cảnh báo đanh thép về hành vi vi phạm IUU không còn chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà đã bị xử lý bằng biện pháp hình sự nghiêm khắc.

Phiên tòa đã cho ngư dân suốt ngày lênh đênh trên biển nhận thức rõ hơn về tính chất đặc biệt nghiêm trọng và hậu quả pháp lý của các hành vi như tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình (VMS) và đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Việc tổ chức phiên tòa giả định lần này thể hiện sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Báo Công lý, Tòa án và các lực lượng thực thi pháp luật trong việc đưa pháp luật đến gần với người dân, phục vụ mục tiêu quốc gia.

Qua phiên toà, người dân đã hiểu rõ hơn các chính sách pháp luật mới liên quan đến chống khai thác IUU; các chương trình hỗ trợ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình… tạo điều kiện để ngư dân từng bước nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động khai thác. Cùng với đó, các địa phương còn đầu tư nâng cấp hạ tầng cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá, giúp ngư dân an tâm hơn mỗi khi ra khơi.