URENCO đề xuất thử nghiệm xe điện 3 bánh thu gom rác ở vùng phát thải thấp
Từ kết quả thí điểm 51 xe điện 3 bánh tại phường Hoàn Kiếm, URENCO đề xuất Hà Nội cho phép thử nghiệm có kiểm soát mô hình thu gom rác bằng loại phương tiện này, với lộ trình mở rộng tới các địa bàn thuộc Vành đai I và Vành đai II.
Đề xuất được bà Trần Thị Minh Hiền, Phó phòng Kỹ thuật công nghệ, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO), trình bày tại Diễn đàn Công nhân lao động vì Môi trường 2026, diễn ra chiều 18/11 tại Hà Nội.
Theo bà Hiền, URENCO kiến nghị ưu tiên phương tiện vệ sinh môi trường chạy điện trong vùng phát thải thấp, đồng thời bố trí hạ tầng sạc và điểm chuyển tải kín để phục vụ mô hình thu gom mới.

URENCO thí điểm tại 21 tổ dân phố
Theo đại diện URENCO, ở nhiều ngõ nhỏ nội đô, xe chuyên dùng khó tiếp cận, công nhân phải đẩy thùng rác ra điểm tập kết để chờ xe lớn đến tiếp nhận.
Khi giờ thu gom và giờ xe vận chuyển đến tiếp nhận lệch nhau, rác có thể lưu lại trên vỉa hè hoặc lòng đường, phát sinh mùi và nước rỉ rác. Với công nhân vệ sinh, việc kéo, đẩy thùng rác qua nhiều điểm thu gom cũng làm tăng sức lao động trong mỗi ca.
Bà Hiền cho biết, URENCO đã đưa 51 xe điện 3 bánh vào sử dụng tại 21 trong tổng số 28 tổ dân phố của phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), với 51 công nhân vận hành.
Xe cỡ nhỏ thu gom rác tại những tuyến phố, ngõ mà xe lớn khó tiếp cận, sau đó chuyển rác sang xe chuyên dùng. Với những ngõ quá hẹp, phương án của URENCO là người dân buộc kín túi rác và mang ra đầu ngõ khi có tín hiệu xe thu gom.
Theo số liệu URENCO công bố tại diễn đàn, khối lượng rác thu gom trong phạm vi thí điểm đạt trung bình 52 tấn mỗi ngày, tương đương phương án cũ. Mỗi chuyến thu gom trung bình 120 kg rác trong khoảng 25 phút. Thao tác sang tải từ xe điện 3 bánh sang xe chuyên dùng mất khoảng 1–2 phút mỗi lượt. Pin đáp ứng một ca làm việc 8 tiếng.
Cũng theo bà Hiền, phương án mới giúp bỏ 35 điểm cẩu rác tập trung trong phạm vi thí điểm. Số thùng rác composite giảm từ 79 xuống còn 9 thùng, chủ yếu để xử lý tình huống phát sinh.
Việc dùng xe điện cỡ nhỏ giúp công nhân giảm thao tác kéo, đẩy thùng rác và rút ngắn thời gian di chuyển giữa các điểm thu gom.

Đề xuất mở rộng tới các vùng phát thải thấp
Tại Diễn đàn, bà Hiền cho biết, việc chuyển đổi phương tiện vệ sinh môi trường sang sử dụng điện được chia làm ba giai đoạn.
Giai đoạn 1, thực hiện từ khi có quyết định đến ngày 31/12/2026, tập trung tại các khu vực trung tâm gồm phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam và khu vực Quán Thánh cũ thuộc phường Ba Đình. Đây là giai đoạn kiểm chứng mô hình ở quy mô phù hợp, tập trung đánh giá khả năng tiếp cận ngõ nhỏ, hiệu quả thay thế một phần xe đẩy tay, khả năng kết nối với phương tiện tuyến sau, mức độ an toàn và xây dựng bộ dữ liệu vận hành ban đầu.
Giai đoạn 2, từ ngày 01/01/2027 đến ngày 31/12/2027, trên cơ sở kết quả giai đoạn đầu, nghiên cứu mở rộng tại các phường trung tâm thuộc khu vực Vành đai I.
Trọng tâm của giai đoạn này không chỉ là tăng số lượng phương tiện mà còn hoàn thiện mô hình tổ chức vận hành, bố trí tuyến thu gom, điểm giao nhận, hạ tầng sạc, cơ chế điều phối và hệ thống giám sát dữ liệu phù hợp với quy mô lớn hơn.
Giai đoạn 3, từ ngày 01/01/2028 đến ngày 31/12/2028, nghiên cứu mở rộng mô hình ra khu vực Vành đai II và các địa bàn phù hợp; đồng thời từng bước chuẩn hóa hệ sinh thái phương tiện điện vệ sinh môi trường, bao gồm phương tiện, hạ tầng sạc, quản lý pin, điểm chuyển tải, dữ liệu, quy trình vận hành và các yêu cầu về an toàn.
Việc thử nghiệm dự kiến gắn với từng tuyến đường, khung giờ, tải trọng và người điều khiển. Dữ liệu về hành trình, thời gian dừng, số chuyến và khối lượng rác thu gom sẽ được dùng để điều chỉnh giờ, điểm giao nhận giữa xe điện cỡ nhỏ và xe vận chuyển.
Mức giảm thao tác kéo, đẩy thủ công, số điểm tập kết hở và tình trạng rơi vãi, nước rỉ rác cũng là những chỉ tiêu để đánh giá tác động của mô hình đối với công nhân và khu dân cư.

Để phương tiện công ích chạy điện có thể hoạt động ổn định trong vùng phát thải thấp, URENCO kiến nghị bố trí trạm sạc tại bãi xe và trạm trung chuyển, đầu tư điểm chuyển tải kín, bảo đảm nguồn điện và điều kiện phòng cháy, chữa cháy.
URENCO cũng đề xuất dùng dữ liệu vận hành để xây dựng định mức và đơn giá dịch vụ phù hợp, tính đến chi phí phương tiện, pin, điện năng, trạm sạc và bảo trì. Đây là cơ sở để xem xét khả năng mở rộng mô hình tại từng địa bàn.
