Tuyên Quang: Đặc sắc Lễ hội Lồng Tông và Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Lâm Bình

Lễ hội Lồng Tông - Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia là một sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tày - Nùng. Đây là Lễ hội có từ lâu đời, là dịp để nhân dân bày tỏ lòng biết ơn đến thánh thần, tổ tiên, những người đã có công khai hoang, lập đất trồng cấy lúa nước và hoa màu. Cứ mỗi độ xuân về, nhân dân lại tổ chức lễ hội này, cầu cho mùa màng tươi tốt, nhà nhà an vui, hạnh phúc, làm ăn thuận lợi.

Từ năm 2013, Lễ hội Lồng Tông huyện Lâm Bình (cũ) đã được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia, trong những năm qua, Lễ hội Lồng Tông, Ngày hội văn hóa các dân tộc đã được huyện Lâm Bình (cũ) duy trì và phát triển, hàng năm tổ chức quy mô cấp huyện với sự tham gia của 10 xã, thị trấn trực thuộc.

Từ ngày 01/7/2025, thực hiện chủ trương hợp nhất, sáp nhập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, 10 xã, thị trấn của huyện Lâm Bình (cũ) đã được sắp xếp, sáp nhập thành 04 xã. Trong đó, xã Lâm Bình được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Xuân Lập, xã Phúc Yên và thị trấn Lăng Can (cũ), có diện tích tự nhiên 327,65 km2, 22 thôn với quy mô dân số trên 12 nghìn nhân khẩu, gồm 19 dân tộc cùng sinh sống.

Ngay sau khi được thành lập, cấp ủy, chính quyền xã Lâm Bình đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc trên địa bàn gắn với phát triển du lịch. Những nỗ lực đó không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa tốt đẹp của quê hương, mà còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Lễ hội Lồng Tông, Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Lâm Bình, gồm có 2 phần: Phần Lễ và phần Hội: Phần Lễ chính với các nghi lễ thờ cúng được tổ chức tại Đền Pú Bảo, sau đó các mâm lễ được rước về Đàn tế tại chính giữa sân lễ hội dưới chân cột cây Còn. Đây là nghi lễ cúng tế trời đất và các thần linh ban cho mưa thuận, gió hòa, con người khỏe mạnh, cây cối tươi tốt, vạn vật sinh sôi, mùa màng bội thu. Cuối phần lễ là nghi lễ cày “Tịch điền” để lấy may, lấy phúc cho xã Lâm Bình dân khang, vật thịnh.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt và đầy tự hào trong Lễ hội Lồng Tông, Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Lâm Bình Xuân Bính Ngọ năm 2026 chính là sự kiện lãnh đạo và nhân dân các dân tộc của xã Lâm Bình đã cùng thực hiện mâm xôi ngũ sắc bằng phương pháp thủ công, truyền thống và được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) quyết định và xác nhận Kỷ lục Việt Nam đối với “Mâm xôi ngũ sắc lớn nhất Việt Nam do lãnh đạo và nhân dân xã Lâm Bình cùng thực hiện bằng phương pháp thủ công truyền thống”.

Trong không khí náo nức của ngày hội Xuân, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo xã đã phát lộc đầu xuân cho đại biểu, nhân dân và du khách thập phương dự lễ hội, tung những quả còn ngũ sắc đầu tiên mở đầu cho phần hội Lồng Tông Xuân Bính Ngọ 2026. Hàng trăm quả còn ngũ sắc đã được tung lên trời cao, mang theo bao điều ước nguyện về một năm mới gặp nhiều điều tốt lành.

Những quả còn tung lên đã tạo cho không khí lễ hội càng thêm sôi động, náo nhiệt, tạo nên vẻ đẹp huyền bí, tâm linh ở miền sơn cước. Người dân ở địa phương thường quan niệm, trong hội phải có người tung được quả còn ngũ sắc xuyên thủng hồng tâm, có nghĩa là âm dương đã hòa hợp, tạo ra sự sinh sôi nảy nở, nhân dân ấm no, hạnh phúc…

Cùng với đó là các hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi như: không gian văn hóa các dân tộc; gian hàng nông, lâm nghiệp, thủy sản ẩm thực đặc trưng của địa phương và các trò chơi dân gian truyền thống: hội thi bắt cá, đẩy gậy, kéo co… Các hoạt động đã thu hút được đông đảo nhân dân và du khách gần xa đến tham gia và cổ vũ.