Từ những mùa hoa ký ức đến dấu ấn du lịch mới của Tuyên Quang

Những mùa hoa của ký ức

Mỗi mùa đông, khi những thảm tam giác mạch bắt đầu bung nở, vùng núi phía Bắc lại rộn ràng đón bước chân du khách. Vẻ đẹp mong manh của loài hoa dại mọc lên từ đá tai mèo không chỉ tạo nên bức tranh thiên nhiên độc đáo, mà còn khơi gợi cảm hứng khám phá, trải nghiệm văn hóa của nhiều thế hệ người yêu du lịch.

Những năm 2012-2015, báo chí ghi nhận sự bùng nổ của trào lưu du lịch Hà Giang mùa tam giác mạch. Khi đó, Hà Giang là một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, chưa có lễ hội quy mô hay các điểm ngắm hoa được quy hoạch. Thế nhưng, chính sự hoang sơ ấy lại trở thành sức hút đặc biệt. Nhiều diễn đàn và cộng đồng du lịch bụi thời kỳ đó như Phuot.vn, Otofun hay các nhóm Facebook đã lan truyền những bức ảnh đầy thi vị về tam giác mạch nở tím các triền đá, từ Đồng Văn, Yên Minh đến con đường lên Lũng Cú.

Giới trẻ khi ấy rủ nhau vượt hàng trăm cây số, chinh phục các cung đường hiểm trở chỉ để được chiêm ngưỡng loài hoa nhỏ bé ấy. Không có cổng check-in, không có không gian dàn dựng, những vạt hoa nằm xen giữa đá tai mèo đã đủ làm nên thương hiệu của miền đá. Nhờ những trải nghiệm nguyên bản ấy, tam giác mạch trở thành biểu tượng của du lịch vùng cao, góp phần đưa Hà Giang từ một điểm đến ít người biết đến trở thành “thiên đường mùa đông” trong mắt giới trẻ.

Những mùa hoa ấy không chỉ giúp tam giác mạch trở nên nổi tiếng, mà còn tạo nền tảng nhận diện cho du lịch vùng cao nói chung. Chính từ sức hút tự nhiên này, các địa phương bắt đầu nhìn nhận rõ hơn tiềm năng của hoa tam giác mạch và khả năng biến nó thành sản phẩm du lịch đặc thù.

Nâng tầm thành lễ hội quy mô

Nắm bắt sức lan tỏa của mùa hoa tam giác mạch, Tuyên Quang đã xây dựng mô hình Lễ hội hoa tam giác mạch theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và gắn với phát triển bền vững.

Khác với những mùa hoa trước, Lễ hội hoa tam giác mạch Tuyên Quang 2025 được tích hợp hệ sinh thái trải nghiệm phong phú: Không gian trưng bày sản phẩm OCOP, thưởng trà Shan tuyết, trình diễn nghề truyền thống, hoạt động nghệ thuật dân gian, ẩm thực vùng cao và các điểm check-in cảnh quan được bố trí hợp lý. Toàn bộ không gian lễ hội được thiết kế gắn với văn hóa bản địa, tạo nên trải nghiệm sâu sắc và đa chiều.

Sự khác biệt giữa mùa hoa trước và lễ hội hôm nay không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở cách thức khai thác giá trị. Trước đây, du khách lên vùng cao chủ yếu để ngắm hoa, khám phá cảnh quan. Còn hiện nay, lễ hội được tổ chức như một chuỗi trải nghiệm văn hóa tổng thể: từ hòa mình vào không gian sống của đồng bào Mông, thưởng thức nghệ thuật dân tộc, tìm hiểu nghề truyền thống đến tương tác với các sản phẩm OCOP.

Chính mô hình này giúp nâng tầm giá trị tam giác mạch, biến cảnh quan tự nhiên thành công cụ thúc đẩy kinh tế, văn hóa và du lịch. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng yếu tố bền vững, từ bảo vệ môi trường, thu gom rác thải, bảo tồn cảnh quan đến nâng cấp hạ tầng và quản lý dịch vụ du lịch.

Đáng chú ý, năm 2025 cũng đánh dấu bước tiến mới khi lễ hội được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ thương hiệu “Lễ hội hoa tam giác mạch Tuyên Quang”. Việc sở hữu thương hiệu giúp địa phương có cơ sở phát triển lễ hội theo hướng chuyên nghiệp và bền vững, trở thành sản phẩm du lịch chủ lực của vùng.

Ngoài việc tôn vinh vẻ đẹp của loài hoa đặc trưng, lễ hội còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương. Lượng khách tăng cao vào mùa lễ hội đã mở ra cơ hội sinh kế cho người dân qua dịch vụ lưu trú, du lịch cộng đồng, bán sản phẩm thủ công, ẩm thực truyền thống. Đồng thời, lễ hội giúp giới thiệu hình ảnh vùng đất và con người Tuyên Quang đến với du khách cả nước, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và thúc đẩy du lịch xanh.

Lễ hội không chỉ khẳng định bản sắc vùng cao, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế - văn hóa cho cộng đồng địa phương. Hoa tam giác mạch không chỉ nở trên núi đá trong một mùa, mà đang nở trong lòng du khách -như lời mời gọi trở về với miền đá biết “nở hoa”, nơi thiên nhiên, văn hóa và con người hòa quyện tạo nên sức hút riêng biệt.

Với hướng đi đúng đắn và sự đầu tư nghiêm túc, Tuyên Quang đang từng bước đưa tam giác mạch trở thành sản phẩm du lịch mang thương hiệu riêng, đóng góp tích cực vào bức tranh du lịch miền núi phía Bắc trong giai đoạn mới.

Lễ hội hoa tam giác mạch năm 2025 khai mạc tối 29/11 tại Quảng trường Thanh Niên (xã Đồng Văn), với chủ đề “Miền đá nở hoa”. Để chuẩn bị cho sự kiện, địa phương đã gieo trồng hơn 40 ha tam giác mạch, tạo nên những không gian hoa nở đồng loạt, trải dài dọc các tuyến đường dẫn vào vùng cao và tại nhiều điểm check-in đặc trưng.

Song song với hoạt động chuẩn bị thực địa, công tác tổ chức cũng được triển khai nghiêm túc. Trước đó, vào chiều 21/11, Thường trực Đảng ủy xã Đồng Văn tổ chức phiên họp đánh giá tiến độ chuẩn bị cho Lễ hội Hoa tam giác mạch lần thứ XI năm 2025.

Tại cuộc họp, đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đồn Văn yêu cầu các đơn vị rà soát kỹ từng đầu mục công việc, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng và đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá lễ hội trên nhiều nền tảng để thu hút du khách. Đồng chí nhấn mạnh rằng chuẩn bị kỹ lưỡng và đồng bộ sẽ góp phần tạo nên một mùa lễ hội ấn tượng, lan tỏa hình ảnh đẹp của Đồng Văn đến du khách trong và ngoài tỉnh.

Lễ hội năm nay có quy mô lớn với chuỗi hoạt động văn hóa – du lịch phong phú như triển lãm ảnh, trình diễn nghề truyền thống, hóa trang trang phục dân tộc, các chương trình nghệ thuật, nhạc hội, chiếu sáng cảnh quan và trải nghiệm du lịch cộng đồng. Những hoạt động này mang đến cho du khách góc nhìn gần hơn về đời sống và văn hóa của đồng bào vùng cao. Nhiều không gian trải nghiệm như dệt lanh, thêu thổ cẩm, làm nhạc cụ dân tộc được tổ chức để du khách trực tiếp tham gia, qua đó cảm nhận sự tinh tế và giá trị văn hóa lâu đời của người dân địa phương.