Từ những mái nhà xanh đến bảo đảm an ninh năng lượng

Nguồn lực mới cho tăng trưởng

Từ hộ gia đình đến doanh nghiệp, điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp giảm chi phí điện năng mà còn góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, tạo thêm động lực cho tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Thanh Hóa đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành cực tăng trưởng ở phía Bắc theo tinh thần Nghị quyết số 58-NQ/TW của Bộ Chính trị. Cùng với quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, dịch vụ, logistics, nhu cầu điện năng trên địa bàn ngày càng tăng cao.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững trở thành xu thế tất yếu, điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp hiệu quả nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, nâng cao khả năng tự chủ về điện và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, Thanh Hóa đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng từ hàng chục nghìn mái nhà của người dân, doanh nghiệp và các cơ quan hành chính trên địa bàn.

Chia sẻ áp lực với hệ thống điện

Năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều hình thái thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài trên diện rộng. Trong những đợt cao điểm mùa hè, nhu cầu tiêu thụ điện có thời điểm tăng từ 15 - 20% so với ngày bình thường, tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện.

Trước thực tế đó, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và liên tục, trong đó phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được xác định là một giải pháp trọng tâm.

Không chỉ tạo nguồn điện tại chỗ giúp người dân, doanh nghiệp chủ động hơn trong sinh hoạt và sản xuất, điện mặt trời mái nhà còn góp phần giảm công suất truyền tải từ lưới điện quốc gia trong các khung giờ cao điểm.

Hiện nay, Công ty Điện lực Thanh Hóa đang quản lý gần 900 nghìn khách hàng sử dụng điện. Trong đó có gần 43 nghìn khách hàng có mức chi trả tiền điện bình quân từ 20 triệu đồng mỗi năm trở lên, là nhóm có nhiều tiềm năng đầu tư điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng.

Theo thống kê, đơn vị hiện quản lý 605 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà với tổng công suất hơn 66,5 MWp. Riêng tháng 5/2026, sản lượng điện mặt trời phát lên lưới đạt hơn 6 triệu kWh; lũy kế 5 tháng đầu năm đạt gần 20 triệu kWh.

Đối với chương trình phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định 58, chỉ riêng tháng 5/2026 toàn Công ty đã phát triển thêm 185 khách hàng với công suất 3,057 MW, vượt kế hoạch được giao. Lũy kế đến hết tháng 5, toàn tỉnh đã phát triển được 467 khách hàng với tổng công suất khoảng 12,4 MW.

Hiệu quả từ thực tiễn

Đằng sau những con số tăng trưởng là sự thay đổi trong nhận thức của người dân về sử dụng năng lượng sạch và tiết kiệm.

Gia đình chị Lê Thị Ly Ly, phường Hạc Thành, là một trong những hộ dân sớm đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 8 kW kết hợp pin lưu trữ. Nếu trước đây tiền điện mùa hè thường từ 2,5 - 3 triệu đồng/tháng thì trong đợt nắng nóng vừa qua, hóa đơn điện của gia đình đã giảm tới gần 90%.

Không chỉ phát triển ở khu vực đô thị, điện mặt trời mái nhà còn đang lan tỏa mạnh mẽ tới các vùng nông thôn, miền núi. Tại xã Điền Lư, anh Hà Quang Trường cho biết hệ thống điện mặt trời giúp gia đình giảm đáng kể chi phí điện hằng tháng, đồng thời chủ động hơn trong sử dụng năng lượng. Tương tự, gia đình anh Phùng Văn Quyền ở xã Hoằng Hóa sau khi lắp đặt hệ thống công suất 16 kWp cũng tiết giảm đáng kể chi phí điện phục vụ sinh hoạt và kinh doanh.

Không chỉ tuyên truyền tới khách hàng, Công ty Điện lực Thanh Hóa còn phát động phong trào phát triển điện mặt trời mái nhà trong đội ngũ cán bộ, công nhân viên. Đến nay đã có 148 cán bộ, công nhân viên tham gia lắp đặt hệ thống với tổng công suất hơn 1,2 MW.

Doanh nghiệp tăng tốc chuyển đổi xanh

Xu hướng đầu tư điện mặt trời mái nhà cũng đang được nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh lựa chọn như một giải pháp chiến lược trong quá trình chuyển đổi xanh.

Hiện Thanh Hóa có 62 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và cơ quan hành chính lắp đặt điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 19,7 MW. Tiêu biểu như Công ty TNHH Dệt Kim JASAN Thanh Hóa đã đầu tư hệ thống công suất khoảng 6 MW phục vụ sản xuất; Công ty TNHH DaeHan Global Thanh Hóa đang vận hành hệ thống công suất 1 MW và tiếp tục nghiên cứu mở rộng trong thời gian tới.

Theo ông Nguyễn Mạnh Quyền, Giám đốc điều hành Công ty TNHH DaeHan Global Thanh Hóa, bên cạnh các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, doanh nghiệp đang tiếp tục khai thác diện tích mái nhà xưởng còn lại để mở rộng hệ thống điện mặt trời, qua đó gia tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo phục vụ sản xuất.

Không chỉ giúp chủ động nguồn năng lượng và giảm chi phí vận hành, các dự án điện mặt trời mái nhà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, đáp ứng yêu cầu sản xuất xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình hội nhập.

Cùng với việc vận động khách hàng tham gia, Công ty Điện lực Thanh Hóa cũng tiên phong triển khai tại các đơn vị trực thuộc. Đến nay, 30/30 đơn vị trực thuộc Công ty đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất khoảng 700 kW.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục gia tăng cùng yêu cầu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững, mỗi hệ thống điện mặt trời mái nhà được đưa vào vận hành không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người sử dụng mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn cung, tăng khả năng tự chủ về điện năng và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Từ những mái nhà của người dân, doanh nghiệp đến các cơ quan công sở, một nguồn năng lượng xanh đang từng bước hình thành trên khắp địa bàn Thanh Hóa, góp phần tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và bảo đảm an ninh năng lượng trong tương lai.