Từ một bình luận livestream đến nguy cơ mất tiền tỷ
Chỉ từ những thông tin cá nhân công khai khi mua hàng qua livestream, người dân có thể trở thành mục tiêu của các kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi. Tại Quảng Ninh, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng An ninh mạng đã tiếp nhận 13 vụ lừa đảo trên không gian mạng, với tổng số tiền bị chiếm đoạt hơn 14 tỷ đồng.
Theo thông tin từ phòng An ninh mạng, Công an TP. Quảng Ninh, một thanh niên trong quá trình tìm mua loa thông báo chuyển khoản phục vụ hoạt động kinh doanh gia đình đã bình luận đặt hàng qua phiên livestream trên TikTok.
Sau giao dịch, người này nhận cuộc gọi của một đối tượng tự xưng là nhân viên hỗ trợ kỹ thuật, đưa ra các hướng dẫn thao tác. Làm theo yêu cầu, anh bị chiếm đoạt toàn bộ số tiền trong ví điện tử.
Nạn nhân cho biết, bản thân chủ quan, không nghĩ mình lại trở thành mục tiêu của những thủ đoạn lừa đảo mà cơ quan Công an đã nhiều lần cảnh báo.
Theo Đại úy Trần Tuấn Anh, Phòng An ninh mạng, qua thông tin do nạn nhân trình báo, cơ quan Công an xác định các đối tượng đã lợi dụng việc người dân công khai thông tin cá nhân, địa chỉ nhận hàng trong các phiên livestream và phần bình luận để thu thập dữ liệu. Từ đó, chúng xây dựng kịch bản tiếp cận, thao túng tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản.
Đáng chú ý, những thông tin tưởng chừng vô hại như số điện thoại, địa chỉ nhận hàng hay nhu cầu mua sắm có thể trở thành dữ liệu để các đối tượng khai thác, phục vụ những cuộc gọi giả danh nhân viên chăm sóc khách hàng, hỗ trợ kỹ thuật hoặc xử lý sự cố giao dịch.
Theo Phòng An ninh mạng Công an thành phố, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tiếp nhận 13 vụ việc liên quan đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng số tiền bị chiếm đoạt hơn 14 tỷ đồng.
Các thủ đoạn lừa đảo liên tục biến đổi theo xu hướng đời sống, từ thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến đến đăng ký, kê khai thuế. Dù kịch bản có thay đổi, điểm chung vẫn là khai thác sự thiếu hiểu biết, tâm lý chủ quan và những sơ hở trong bảo vệ thông tin cá nhân của người dân.
Thực tế cho thấy, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng ngày càng hoạt động tinh vi, có tổ chức và mang tính xuyên biên giới. Các đối tượng triệt để ứng dụng công nghệ để giả mạo hình ảnh, giọng nói; dựng các kịch bản thao túng tâm lý thông qua bẫy việc làm, đầu tư trên sàn giao dịch ảo hoặc mạo danh cán bộ tư pháp.
Đáng lo ngại, dòng tiền chiếm đoạt có thể được luân chuyển chỉ trong vài chục giây qua nhiều tài khoản ngân hàng trung gian và ví tiền ảo, gây khó khăn cho công tác xác minh, truy vết và thu hồi tài sản.
Trước tình hình đó, bám sát chỉ đạo của Bộ Công an, Thành ủy và UBND thành phố, Công an Quảng Ninh đang triển khai nhiều giải pháp đấu tranh, phòng ngừa tội phạm công nghệ cao.
Thượng tá Đoàn Mạnh Hùng, Phó trưởng Phòng An ninh mạng, khuyến cáo người dân cần thực hiện nghiêm các nguyên tắc bảo mật thông tin cá nhân và tài khoản. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP; không đăng nhập tài khoản ngân hàng, mạng xã hội theo yêu cầu của người khác; không truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc cài đặt ứng dụng từ những nguồn không chính thức.
Người dân cũng cần cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu chuyển tiền hoặc hướng dẫn thực hiện thao tác trên điện thoại. Khi có nghi vấn, cần chủ động kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức, không vội vàng làm theo yêu cầu của người lạ.
Thiếu tướng Nguyễn Tiến Trung, Giám đốc Công an thành phố, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tác chiến số, xây dựng lực lượng An ninh mạng thực sự tinh nhuệ. Cùng với các giải pháp nghiệp vụ, Công an Quảng Ninh xác định nâng cao nhận thức, khả năng tự bảo vệ của người dân là một trong những giải pháp phòng ngừa quan trọng.
Theo đó, công tác tuyên truyền cần đi vào thực chất, không dừng ở những cảnh báo chung chung mà phải cập nhật kịp thời các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới phát sinh, truyền tải thông tin đến người dân qua thuê bao di động, các nhóm Zalo tại khu dân cư và trường học.
Không tùy tiện công khai thông tin cá nhân, không chia sẻ mã xác thực, không truy cập đường link lạ và không làm theo hướng dẫn của người không rõ danh tính. Những nguyên tắc tưởng chừng đơn giản ấy chính là lớp bảo vệ đầu tiên trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi.
Trong môi trường số, bảo vệ thông tin cá nhân không chỉ là trách nhiệm của mỗi người mà còn là cách chủ động ngăn chặn tội phạm từ sớm, hạn chế nguy cơ mất tài sản.
