Âm nhạc - Phim

Từ kịch bản phim đến cuốn sách về Khánh Ly: Một hành trình trở về nguồn cội

Minh Tâm • 06/03/2026 - 09:44

Dự án “Hát cùng nguồn cội - Chân dung Khánh Ly” ra mắt dưới hai hình thức phim tư liệu và sách, tái hiện hành trình 80 năm cuộc đời danh ca Khánh Ly và di sản âm nhạc Trịnh Công Sơn.

Sau nhiều năm ấp ủ, dự án “Hát cùng nguồn cội - Chân dung Khánh Ly” chính thức ra mắt với hai hình thức: bộ phim tư liệu nhiều tập và cuốn sách cùng tên. Đây là dự án nghệ thuật nhằm khắc họa hành trình 80 năm cuộc đời của danh ca Khánh Ly, một giọng hát gắn liền với âm nhạc Trịnh Công Sơn và ký ức của nhiều thế hệ người Việt. Phóng viên Báo Công lý đã có cuộc trò chuyện với Nghệ sĩ-Doanh nhân Quang Thành, chủ biên cuốn sách, về ý nghĩa của dự án, hành trình thực hiện và khát vọng gìn giữ những giá trị văn hóa, âm nhạc Việt Nam.

“Nguồn cội” - nơi mỗi người có thể nhìn thấy chính mình

PV: Vì sao anh chọn cái tên “Hát cùng nguồn cội” cho cả cuốn sách và bộ phim?

Nghệ sĩ Quang Thành: Tên gọi ấy xuất phát từ chính tinh thần của dự án. “Nguồn cội” ở đây không chỉ là nơi chốn, mà là nguồn cội của con người, của văn hóa và của đất nước Việt Nam.

Khi chọn tên Hát cùng nguồn cội, tôi muốn gửi gắm một điều giản dị: bất kỳ ai khi bước vào cuốn sách này cũng có thể nhìn thấy một phần của mình trong đó. Bởi đây không chỉ là câu chuyện về một nghệ sĩ, mà còn là câu chuyện về một thời kỳ lịch sử, về những thăng trầm của đất nước và con người Việt Nam.

Cuốn sách là chân dung của một nhân vật đã đi qua 80 năm cuộc đời. Nhưng qua hành trình ấy, người đọc cũng có thể thấy được những biến chuyển của xã hội, của văn hóa và của đời sống người Việt qua từng giai đoạn.

Với tôi, “nguồn cội” còn là ký ức. Đó là ký ức về âm nhạc, về gia đình và về quê hương.

Tôi còn nhớ từ khi khoảng 3 tuổi, cha mẹ đã cho tôi nghe những ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Âm nhạc ấy, cùng với giọng hát của Khánh Ly, đã trở thành một phần ký ức rất sâu đậm trong thế hệ của cha mẹ tôi.

Sau này, khi sống xa quê hương, những ký ức ấy càng khiến tôi cảm nhận rõ hơn giá trị của nguồn cội, nơi mỗi con người luôn muốn quay về.

PV: Anh có một sự gắn bó khá đặc biệt với danh ca Khánh Ly trong suốt hơn hai mươi năm qua. Cơ duyên nào đã đưa anh đến gần bà và dẫn tới dự án phim cũng như cuốn sách lần này?

Nghệ sĩ Quang Thành: Khoảng hai mươi năm trước, trong một sự kiện gây quỹ ở Mỹ, tôi có dịp gặp Khánh Ly lần đầu. Khi chương trình kết thúc, tôi đến chào bà. Chúng tôi trò chuyện khá lâu, không chỉ về âm nhạc mà còn về đức tin.

Cuộc trò chuyện định mệnh hôm đó lại mở ra một hành trình rất dài. Sau này tôi có nhiều dịp đồng hành với bà trong các hoạt động văn hóa và âm nhạc. Qua thời gian, tôi càng hiểu hơn con người phía sau giọng hát Khánh Ly, một con người rất mực giản dị, luôn nghĩ nhiều về quê hương đất nước, và về những giá trị tinh thần của âm nhạc.

Có lẽ chính sự gắn bó đó đã khiến tôi luôn nghĩ rằng câu chuyện cuộc đời của Khánh Ly cần được ghi lại một cách đầy đủ hơn. Và từ suy nghĩ ấy, dự án bộ phim và cuốn sách Hát cùng nguồn cội - Chân dung Khánh Ly dần dần hình thành.

PV: Được biết dự án ban đầu là phim tư liệu âm nhạc. Vì sao anh quyết định chuyển thể thành sách?

Nghệ sĩ Quang Thành: Điện ảnh có sức mạnh rất lớn của hình ảnh và âm thanh. Nhưng sách lại có một không gian riêng, đó là không gian của ký ức và của sự chiêm nghiệm.

Cuốn sách không phải là bản chép lại kịch bản phim. Nó mở rộng thêm những lớp ký ức, những câu chuyện và cảm xúc mà đôi khi điện ảnh khó có thể truyền tải hết.

Tôi xem cuốn sách như một cách lưu giữ câu chuyện theo một hình thức khác. Người đọc có thể quay trở lại với câu chuyện bất cứ lúc nào, lật lại từng trang để cảm nhận lại những ký ức ấy.

Điều quan trọng hơn, dự án lần này gồm cả phim và sách, hy vọng có thể tiếp cận nhiều tầng lớp công chúng. Mỗi hình thức nghệ thuật sẽ mang đến một trải nghiệm khác nhau.

Thông qua dự án này, chúng tôi cũng mong muốn góp phần gìn giữ và lan tỏa âm nhạc của Trịnh Công Sơn cùng giọng hát Khánh Ly đến với thế hệ trẻ hôm nay.

Bởi trong âm nhạc Trịnh Công Sơn, có những câu chuyện rất sâu sắc về hòa bình, về con người và về khát vọng của một đất nước.

Một hành trình ghi lại câu chuyện hòa bình

PV: Trong cuốn sách và bộ phim lần này, liệu khán giả và độc giả có thể được tiếp cận những hình ảnh hay câu chuyện về Khánh Ly và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn chưa từng được công bố trước đây?

Nghệ sĩ Quang Thành: Thực ra trong quá trình thực hiện dự án, chúng tôi có cơ hội tiếp cận nhiều tư liệu rất đặc biệt. Có những bức ảnh, những đoạn ghi chép và những câu chuyện riêng tư về Khánh Ly và Trịnh Công Sơn mà trước đây công chúng gần như chưa từng biết đến.

Chẳng hạn, có những câu chuyện rất đời thường về những buổi biểu diễn nhỏ, những lần gặp gỡ giữa bạn bè văn nghệ sĩ, hay những khoảnh khắc rất giản dị phía sau sân khấu. Ở đó, người ta thấy một Khánh Ly rất gần gũi và một Trịnh Công Sơn rất trầm lặng nhưng sâu sắc.

Những tư liệu này không nhằm tạo ra sự “giật gân”, mà để giúp công chúng hiểu rõ hơn về con người thật của họ, về tình bạn nghệ sĩ đặc biệt giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn, cũng như bối cảnh văn hóa - xã hội mà âm nhạc của họ ra đời.

Tôi nghĩ rằng khi đọc cuốn sách hoặc xem bộ phim, khán giả sẽ nhận ra rằng phía sau những ca khúc quen thuộc là rất nhiều câu chuyện xúc động về tình người, về nghệ thuật và về một thời kỳ lịch sử của đất nước.

PV: Theo anh, thông điệp lớn nhất của dự án này là gì?

Nghệ sĩ Quang Thành: Với tôi, Hát cùng nguồn cội trước hết là một hành trình ghi lại câu chuyện của hòa bình.

Đó là hành trình kể lại những điều đẹp đẽ về đất nước, về con người và về tình cảm Việt Nam.

Trong âm nhạc của Trịnh Công Sơn có rất nhiều ca khúc nói về hòa bình, về ước mong một ngày đất nước được thống nhất. Những ca khúc ấy, cùng với giọng hát Khánh Ly, đã trở thành nỗi khát khao của một thời.

Tôi mong rằng những tư liệu trong cuốn sách và bộ phim sẽ giúp thế hệ trẻ hôm nay hiểu thêm về một giai đoạn lịch sử của đất nước, một giai đoạn vừa có những đau thương, vừa có những giá trị rất đẹp về tình người và khát vọng hòa bình.

Đó cũng là lý do tôi luôn nghĩ rằng những câu chuyện như thế cần được kể lại.

PV: Sau dự án này, anh có dự định gì tiếp theo?

Nghệ sĩ Quang Thành: Tôi vẫn muốn tiếp tục theo đuổi những dự án liên quan đến văn hóa, âm nhạc và con người Việt Nam.

Có thể đó là những câu chuyện về các nhân vật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, hoặc những câu chuyện về một giai đoạn lịch sử cụ thể.

Những câu chuyện ấy có thể được kể bằng nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau, phim, sách hoặc các hình thức nghệ thuật khác.

Tôi không đặt nặng việc làm nhiều dự án. Điều quan trọng nhất là mỗi dự án phải có chiều sâu, phải mang lại giá trị lâu dài và có thể góp phần phụng sự cộng đồng.

Văn hóa là thứ cần được lưu giữ và truyền lại cho các thế hệ sau. Nếu những câu chuyện của hôm nay không được kể lại, thì có thể một ngày nào đó chúng ta sẽ không còn nhớ rõ về chúng nữa.

Dự án “Hát cùng nguồn cội - Chân dung Khánh Ly”
Chủ nhiệm dự án: Tiến sĩ Bùi Quang Ngọc
Chủ biên: Nghệ sĩ Quang Thành
Hình thức thực hiện
Bộ phim tài liệu nhiều tập
Cuốn sách Hát cùng nguồn cội - Chân dung Khánh Ly
Đơn vị thực hiện
Nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam
Viet Legacy
Công ty TNHH Thương mại Truyền thông Đôi Cánh
Nội dung chính
Dự án khắc họa hành trình 80 năm cuộc đời danh ca Khánh Ly, đồng thời tái hiện một giai đoạn lịch sử đặc biệt của âm nhạc Việt Nam gắn với các sáng tác của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Tác phẩm mở ra không gian đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa ký ức và âm nhạc, qua đó lan tỏa những giá trị văn hóa và tinh thần hòa bình của con người Việt Nam.

-Thanh Trà thực hiện-