Từ 1/9, kết nối học liệu đại học trên nền tảng giáo dục mở

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, tạo cơ sở thống nhất để các cơ sở đào tạo phát triển, chia sẻ và khai thác học liệu trên môi trường số.

Theo Thông tư, tài nguyên giáo dục mở được xác định là một nguồn lực quan trọng trong phát triển giáo dục đại học số. Các cơ sở đào tạo được khuyến khích kết nối, chia sẻ dữ liệu và học liệu với nhau cũng như với các tổ chức liên quan, từng bước hình thành mạng lưới tài nguyên giáo dục mở trên phạm vi cả nước.

Để bảo đảm việc triển khai đồng bộ, Thông tư thống nhất các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, giấy phép mở, quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở và Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia. Đây sẽ là cơ sở để các trường đại học, giảng viên và người học khai thác hợp pháp các nguồn học liệu trong nước và quốc tế phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và học tập suốt đời.

Một điểm mới đáng chú ý là các học liệu, giáo trình, bài giảng, khóa học trực tuyến và sản phẩm học thuật được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước sẽ được ưu tiên công bố theo giấy phép mở, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc thuộc diện hạn chế công bố. Quy định này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn học liệu được đầu tư từ ngân sách, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho người học.

Thông tư cũng quy định tài nguyên giáo dục mở trước khi đưa vào sử dụng phải bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật và được gắn giấy phép mở phù hợp. Trường hợp tài nguyên có sử dụng nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra phải bảo đảm tính minh bạch theo quy định của pháp luật.

Người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, sử dụng, chỉnh sửa, kết hợp và chia sẻ tài nguyên theo phạm vi của giấy phép mở. Tuy nhiên, việc khai thác phải tuân thủ các quy định về quyền tác giả, sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, an ninh quốc gia và liêm chính học thuật.

Theo Thông tư, các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng nền tảng tài nguyên giáo dục mở của đơn vị, bảo đảm khả năng kết nối với Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia. Đồng thời, các trường cần ban hành cơ chế khuyến khích giảng viên, nhà khoa học và các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng tài nguyên giáo dục mở; xem xét công nhận các tài nguyên này là sản phẩm học thuật theo quy định của từng cơ sở.

Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho giáo dục đại học số, thúc đẩy chia sẻ học liệu, nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức trong hệ thống giáo dục đại học.