TP.HCM tăng tốc quy hoạch TOD dọc các tuyến đường sắt

Nhiều khu vực đã xác định ranh giới TOD

Theo thông tin của Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, công tác chuẩn bị quy hoạch TOD đang được triển khai tại nhiều khu vực, trong đó một số dự án đã xác định ranh giới và bước vào giai đoạn lập, thẩm định quy hoạch.

Đối với tuyến Metro số 2, đoạn Bến Thành - Tham Lương, ranh giới quy hoạch TOD đã được phê duyệt tại Quyết định số 3651/QĐ-UBND ngày 19/6/2026.

Hiện hồ sơ đang được hoàn thiện, dự kiến trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong tháng 12/2026.

Tại khu vực ga Thủ Thiêm, ranh giới TOD đã được phê duyệt theo Quyết định số 3845/QĐ-UBND ngày 26/6/2026. Thành phố dự kiến hoàn thành thẩm định, phê duyệt quy hoạch từ tháng 12/2026 đến tháng 1/2027.

Trong khi đó, khu vực ga Bình Khánh và đoạn Tham Lương - Củ Chi dự kiến hoàn thành báo cáo rà soát ranh giới trong quý IV/2026, sau đó phê duyệt quy hoạch trong giai đoạn quý I - III/2027.

Với Metro số 1, đoạn Bến Thành - Suối Tiên, thành phố đang lấy ý kiến về ranh giới TOD, dự kiến trình phê duyệt trong tháng 10/2026 và hoàn thành phê duyệt quy hoạch trong quý I - II/2027.

Đối với tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ, công tác rà soát ranh giới đang được thực hiện, dự kiến hoàn thành việc lập và phê duyệt quy hoạch TOD trong quý I - III/2027.

Ngoài các khu vực trên, các tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, Metro số 4, giai đoạn 1 Metro số 6, Suối Tiên - Thành phố mới Bình Dương và tuyến đường sắt đô thị số 2 đoạn thành phố Thủ Dầu Một - TP.HCM đang chuẩn bị báo cáo rà soát ranh giới TOD trong quý IV/2026.

Việc triển khai đồng bộ sẽ được thực hiện sau khi phương án tuyến được phê duyệt.

Phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng

Theo Điều 6 Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND, định hướng phát triển TOD là bố trí đất và các công trình hỗn hợp quanh nhà ga, kết hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và công trình công cộng.

Giao thông công cộng được xác định là phương thức chủ đạo, đồng thời tổ chức hệ thống lối đi bộ và đường xe đạp để người dân tiếp cận nhà ga thuận tiện, an toàn.

Quy mô phát triển đô thị phải phù hợp với khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Thành phố cũng định hướng khai thác hiệu quả giá trị tăng thêm từ đất, không gian ngầm và không gian trên cao, gắn với các yêu cầu về phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quá trình triển khai đang đứng trước một số thách thức lớn. Trước hết là áp lực về tiến độ khi thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 8 tuyến, đoạn tuyến đường sắt ưu tiên trong 4 năm tới, đồng thời phải triển khai quy hoạch TOD để bảo đảm phát triển đô thị đồng bộ với hệ thống đường sắt.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng là vấn đề cần lưu ý, nhất là tại các tuyến xuyên tâm nội đô có mật độ dân cư cao. Việc giải phóng mặt bằng kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện các dự án.

Bên cạnh đó, nhu cầu vốn cho phát triển hệ thống đường sắt và TOD rất lớn, đòi hỏi nguồn vốn đầu tư công cũng như khả năng huy động vốn theo phương thức đối tác công tư (PPP). Do đó, việc sớm hoàn thiện phương án huy động vốn được xem là một trong những nhiệm vụ cần ưu tiên.

Đối với công tác lập quy hoạch TOD, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đề nghị các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ để thực hiện đồng thời việc lập quy hoạch, lấy ý kiến cộng đồng dân cư, đánh giá môi trường chiến lược và thẩm định đa ngành.

Các giải pháp được đề xuất gồm hoàn thiện phương án huy động vốn; ban hành quy trình bồi thường, tái định cư thống nhất theo cơ chế đặc thù; đồng thời kiểm soát chặt chẽ tiến độ của từng dự án, qua đó bảo đảm quy hoạch TOD được triển khai đồng bộ với tiến độ phát triển mạng lưới đường sắt của thành phố.